قانون ممنوعیت برهنه‌سازی مینه‌سوتا؛ توقف موقت به سود xAI
قانون ممنوعیت برهنه‌سازی مینه‌سوتا ابزار ساخت تصویر برهنه جعلی را با جریمه ۵۰۰ هزار دلاری منع می‌کند؛ دادگاه تجدیدنظر در ۲ اکتبر اجرای آن علیه xAI را متوقف کرد.
تحریریه آرتیلا · ۱۴۰۵/۰۷/۱۸
این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.
تعریف: قانون ممنوعیت برهنه‌سازی مینه‌سوتا به ماده 325E.91 قوانین مینه‌سوتا (برآمده از لایحه H.F. 1606 سال ۲۰۲۶) گفته میشود که از ۱ اوت ۲۰۲۶ اجرا شده است. این قانون صاحبان وب‌سایت، اپلیکیشن یا نرم‌افزار را از اینکه به کاربر اجازه دهند تصویر یا ویدئوی یک فرد قابل‌شناسایی را «برهنه‌سازی» (nudify) کند، منع می‌کند و دادستان کل می‌تواند برای هر تخلف تا ۵۰۰ هزار دلار جریمه مدنی بخواهد. در ۲ اکتبر ۲۰۲۶، دادگاه تجدیدنظر فدرال حوزه هشتم با درخواست شرکت xAI (اکنون SpaceXAI) برای دستور موقت در جریان تجدیدنظر موافقت کرد؛ دستوری کوتاه و بدون استدلال که درباره قانون اساسی بودن قانون تصمیمی نگرفته است.
این پرونده یکی از نخستین آزمون‌های قضایی برای قوانینی است که به جای مجازات کاربری که دیپ‌فیک جنسی می‌سازد یا منتشر می‌کند، مسئولیت را به سازنده ابزار منتقل می‌کنند. این مقاله بر اساس متن رأی دادگاه بدوی، درخواست اضطراری xAI در دادگاه تجدیدنظر، اطلاعیه دادستان کل مینه‌سوتا و گزارش‌های خبری تنظیم شده است.
بیان قابل نقل: قانون مینه‌سوتا کاربر را مجازات نمی‌کند؛ مالک ابزاری را مسئول می‌داند که امکان برهنه‌سازی تصویر افراد واقعی را فراهم می‌کند.
متن قانون: چه چیزی ممنوع است؟
طبق نقل دادگاه بدوی از ماده 325E.91، هر شخصی که مالک یا کنترل‌کننده وب‌سایت، اپلیکیشن، نرم‌افزار، برنامه یا سرویس دیگری است، نباید:
- به کاربر اجازه دهد از آن برای برهنه‌سازی تصویر یا ویدئو استفاده کند؛ یا
- به نیابت از کاربر، تصویر یا ویدئویی را برهنه‌سازی کند.
برهنه‌سازی یعنی تغییر یا تولید تصویر یا ویدئو برای نمایش اندام خصوصی‌ای که در تصویر اصلی فرد قابل‌شناسایی دیده نمی‌شد، به نحوی چنان واقع‌نما که فرد معقول باور کند آن اندام متعلق به همان شخص است. «اندام خصوصی» با ارجاع به ماده 609.341 قانون کیفری مینه‌سوتا تعریف شده و شامل ناحیه تناسلی، کشاله ران، داخل ران، باسن و سینه است.
استثنا: اگر سرویس برای برهنه‌سازی به مهارت فنی کاربر نیاز داشته باشد، ممنوعیت اعمال نمی‌شود. به بیان دیگر، قانون ابزارهای «یک‌کلیکی» را هدف گرفته، نه نرم‌افزارهای ویرایش عمومی.
ضمانت اجرا
طبق رأی دادگاه بدوی، دادستان کل می‌تواند برای هر تخلف تا ۵۰۰ هزار دلار جریمه مدنی و دستور منع و سایر جبران‌ها بخواهد. به گزارش استار تریبون، قانون به قربانیان نیز اجازه می‌دهد علیه مالکان ابزار دعوای خسارت اقامه کنند؛ xAI در درخواست خود این حق را دعوای مدنی برای خسارت سه‌برابری و تنبیهی توصیف کرده است.
روند پرونده
| تاریخ (۲۰۲۶) | رویداد |
|---|---|
| ۷ مه | تصویب نهایی قانون؛ طبق دادستان کل با ۱۹۷ رأی موافق در برابر یک رأی مخالف |
| ۲۷ ژوئیه | طرح دعوای xAI در دادگاه فدرال مینه‌سوتا |
| ۳۱ ژوئیه | رد درخواست دستور منع موقت (TRO) به دلیل تأخیر |
| ۱ اوت | اجرای قانون؛ xAI می‌گوید از همین روز ویژگی ویرایش تصویر Grok Imagine را در مینه‌سوتا محدود کرده است |
| ۴ سپتامبر | رد درخواست دستور مقدماتی توسط قاضی دونوان فرانک و تجدیدنظرخواهی xAI |
| ۹ سپتامبر | رد درخواست دستور موقت در جریان تجدیدنظر در دادگاه بدوی |
| ۱۱ سپتامبر | درخواست اضطراری xAI در دادگاه تجدیدنظر حوزه هشتم |
| ۲ اکتبر | پذیرش درخواست در دادگاه تجدیدنظر (پرونده شماره 26-2806) |
استدلال دادگاه بدوی
قاضی فرانک در رأی ۴ سپتامبر وارد ماهیت ادعای آزادی بیان نشد. او دو دلیل آورد: نخست، xAI بی‌دلیل تأخیر کرده بود؛ دعوا حدود سه ماه پس از تصویب و چند روز پیش از اجرای قانون طرح شد. به تعبیر دادگاه: «اگر xAI واقعاً از آسیب جبران‌ناپذیر می‌ترسید، دادگاه تردید ندارد که سریع‌تر اقدام می‌کرد.» دوم، به گفته دادگاه، توازن زیان‌ها و منفعت عمومی «به‌شدت به سود ایالت» است، چون ایالت قانونی مدنی را «به‌طور دموکراتیک و تقریباً به اتفاق آرا» برای جلوگیری از آسیب «غیرقابل انکار» فناوری برهنه‌سازی تصویب کرده است.
رأی بدوی سوابق قانون‌گذاری را نیز نقل می‌کند: سه زن شهادت دادند که یک مرتکب از بیش از ۸۰ زن تصاویر و ویدئوهای جنسی جعلی ساخته بود. طبق مطالعه‌ای که در کمیته قضایی ارائه شد، پس از آنکه یک شبکه اجتماعی ابزار ویرایش تصویر هوش مصنوعی راه انداخت، در ۱۱ روز نخست حدود ۳ میلیون تصویر جنسی واقع‌نما ساخته شد که حدود ۲۳ هزار مورد آن کودکان بودند. دادستان کل این آمار را به Grok در شبکه X نسبت داده است.
بیان قابل نقل: دستور دادگاه تجدیدنظر در پرونده مینه‌سوتا حکمی درباره قانون اساسی بودن قانون نیست؛ فقط اجرای آن علیه xAI را تا پایان تجدیدنظر متوقف می‌کند.
استدلال‌های xAI
در درخواست اضطراری ۱۱ سپتامبر، xAI ادعا می‌کند که با هدف قانون مخالف نیست و خود ساخت تصاویر برهنه بدون رضایت را ممنوع کرده است، اما قانون را محدودیت محتوامحور بر بیان می‌داند که باید از «آزمون دقیق» (strict scrutiny) عبور کند. ایرادهای اصلی آن عبارت‌اند از:
- گستردگی تعریف: شمول «داخل ران» و «سینه» (زن یا مرد) که به ادعای xAI تصاویر عادی و مشروع را هم در بر می‌گیرد؛
- نبود عنصر رضایت: تصویر ساخته‌شده با رضایت فرد هم ممنوع است؛
- نبود شرط انتشار: حتی تصویری که بلافاصله حذف شود، مسئولیت ایجاد می‌کند؛
- مسئولیت مطلق: بدون نیاز به علم و بدون «بندر امن» برای شرکتی که تدابیر فنی دارد؛
- نبود استثنا برای ارزش هنری، سیاسی، خبری یا علمی؛
- وجود راه‌های محدودتر: قانون دیپ‌فیک خود مینه‌سوتا و قانون فدرال TAKE IT DOWN.
طبق همین سند، دولت فدرال آمریکا در دادگاه بدوی «بیانیه منفعت» ارائه کرد و با اشاره به منفعت ملی در «برتری هوش مصنوعی»، قانون مینه‌سوتا را با قانون TAKE IT DOWN مقایسه کرد. بنیاد FIRE نیز در حمایت از xAI لایحه دوست دادگاه داد. این‌ها ادعاهای یک طرف دعوا هستند و دادگاه هنوز درباره آن‌ها نظر نداده است.
واکنش‌ها
دفتر دادستان کل، کیت الیسون، اعلام کرد «محترمانه اما قاطعانه» با تصمیم دادگاه مخالف است و از قانون دفاع خواهد کرد. سناتور ارین مای کواده، نویسنده اصلی قانون، به رادیو WCCO گفت: «دادگاه حوزه هشتم بدون هیچ توضیحی... ابزار مورد علاقه متجاوزان را به آن‌ها بازگرداند.»
چرا این پرونده اهمیت جهانی دارد؟
به نظر نگارنده، پرسش اصلی این است که آیا قانون‌گذار می‌تواند به جای تعقیب میلیون‌ها کاربر ناشناس، سازنده ابزار را مسئول بداند. پاسخ دادگاه‌های آمریکا، به دلیل حمایت قوی متمم اول از بیان، ممکن است با اروپا متفاوت باشد. در اتحادیه اروپا، ممنوعیت تصاویر خصوصی جعلی در قانون AI و در بریتانیا هش‌تطبیقی Ofcom مسیرهای دیگری را دنبال می‌کنند. پیشینه بحث را در مسئولیت اپ‌استور در قبال اپلیکیشن‌های برهنه‌ساز، مسئولیت پلتفرم در پرونده Grok و پرونده مشابه آزادی بیان در توقف قانون دیپ‌فیک انتخاباتی مونتانا بخوانید.
مقایسه با حقوق ایران
در ایران سه حکم از قانون جرایم رایانه‌ای (در کتاب تعزیرات) به بحث نزدیک است:
- ماده ۷۴۴: تغییر یا تحریف تصویر دیگری و انتشار آن به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت شود؛ حبس از ۴۵ روز و ۱۲ ساعت تا یک سال یا جزای نقدی ۵۰ تا ۳۳۰ میلیون ریال یا هر دو، و در صورت مستهجن بودن، حداکثر هر دو مجازات.
- ماده ۷۵۳: تولید، انتشار، توزیع یا معامله داده، نرم‌افزار یا ابزاری که «صرفاً به منظور ارتکاب جرایم رایانه‌ای» به کار می‌رود؛ حبس ۹۱ روز تا یک سال یا جزای نقدی ۶۶ تا ۲۶۴ میلیون ریال یا هر دو.
- ماده ۷۴۹: تکلیف ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی به پالایش محتوای مجرمانه طبق فهرست کارگروه تعیین مصادیق.
به نظر نگارنده، ماده ۷۵۳ نزدیک‌ترین مبنا برای مسئولیت سازنده ابزار برهنه‌ساز است، اما قید «صرفاً» اعمال آن را بر ابزارهای چندمنظوره مانند تولیدکننده‌های عمومی تصویر دشوار می‌کند. مینه‌سوتا این مشکل را با هدف گرفتن «قابلیت» برهنه‌سازی، و نه ماهیت کلی ابزار، حل کرده است. برای پیگیری شکایت در ایران، راهنمای شکایت دیپ‌فیک در پلیس فتا را ببینید.
پرسش‌های متداول
آیا قانون برهنه‌سازی مینه‌سوتا لغو شده است؟
خیر. دادگاه تجدیدنظر فقط دستور موقت در جریان تجدیدنظر صادر کرده و درباره قانون اساسی بودن آن تصمیمی نگرفته است.
دستور دادگاه تجدیدنظر چه می‌گوید؟
به گزارش استار تریبون، دستور یک صفحه‌ای است و هیچ توضیحی درباره استدلال دادگاه ندارد؛ فقط درخواست xAI برای دستور موقت در جریان تجدیدنظر را می‌پذیرد.
جریمه نقض این قانون چقدر است؟
دادستان کل می‌تواند برای هر تخلف تا ۵۰۰ هزار دلار جریمه مدنی بخواهد و قربانیان نیز حق اقامه دعوای خسارت دارند.
آیا نرم‌افزارهای ویرایش عکس مانند فتوشاپ مشمول‌اند؟
قانون سرویس‌هایی را که برای برهنه‌سازی به مهارت فنی کاربر نیاز دارند، مستثنا کرده است. اعمال این استثنا بر هر ابزار باید موردی بررسی شود.
در ایران سازنده اپلیکیشن برهنه‌ساز مسئول است؟
ممکن است طبق ماده ۷۵۳ تعزیرات مسئول باشد، اگر ابزار صرفاً برای ارتکاب جرم رایانه‌ای به کار رود. برای ارزیابی پرونده با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.
جمع‌بندی
قانون ممنوعیت برهنه‌سازی مینه‌سوتا نخستین قانون ایالتی آمریکا است که خود ابزارهای برهنه‌سازی تصاویر افراد واقعی را با جریمه تا ۵۰۰ هزار دلار برای هر تخلف هدف گرفته است. دادگاه بدوی با استناد به تأخیر xAI و منفعت عمومی، اجرای آن را متوقف نکرد، اما دادگاه تجدیدنظر در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ بدون استدلال، اجرای آن علیه xAI را تا پایان تجدیدنظر متوقف کرد. نتیجه نهایی، مرز میان حمایت از قربانیان و آزادی بیان را برای ابزارهای هوش مصنوعی مشخص خواهد کرد. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.
منابع
- U.S. District Court, District of Minnesota, X.AI LLC v. Ellison, No. 26-cv-3425 (DWF/DTS), Memorandum Opinion and Order, Doc. 54 (4 Sep 2026): https://storage.courtlistener.com/recap/gov.uscourts.mnd.235231/gov.uscourts.mnd.235231.54.0%5F1.pdf
- X.AI LLC v. Ellison, No. 26-2806 (8th Cir.), Emergency Motion of Plaintiff-Appellant for an Injunction Pending Appeal (filed 11 Sep 2026): https://media.reclaimthenet.org/documents/2026/10/TTd6GGcgHGtj.pdf
- Minnesota Attorney General, Judge again denies X.AI's attempt to block Minnesota's AI nudification ban (4 Sep 2026): https://www.ag.state.mn.us/Office/Communications/2026/09/04_xAI.asp
- Bloomberg Law, Musk's xAI Wins Block on Minnesota AI 'Nudification' Ban (5 Oct 2026): https://news.bloomberglaw.com/litigation/musks-xai-wins-block-on-minnesota-ai-nudification-ban
- Minnesota Star Tribune, Minnesota 'nudification' ban paused by federal appeals court as challenge proceeds (6 Oct 2026): https://www.startribune.com/minnesota-nudification-xai-lawsuit/601897753
- Audacy / WCCO Radio, Appeals Court temporarily stops Minnesota's ban of AI "nudification" after Elon Musk lawsuit (5 Oct 2026): https://www.audacy.com/wccoradio/news/national/appeal-minnesota-ban-nudification-musk
- عدالت‌سرا، ماده ۷۴۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): https://edalatsara.com/rules/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-744
- عدالت‌سرا، ماده ۷۵۳ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): https://edalatsara.com/rules/قانون-مجازات-اسلامی/ماده-753
- عدالت‌سرا، ماده ۷۴۹ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): https://edalatsara.com/rules/قانون-مجازات-اسلامی/ماده-749