توقف ساخت مراکز داده در نیویورک؛ فرمان اجرایی ۶۲

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: توقف ساخت مراکز داده در نیویورک به سازوکاری گفته می‌شود که فرمان اجرایی شماره ۶۲ فرماندار کتی هوکل، مورخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، ایجاد کرد. طبق این فرمان، اداره حفاظت محیط زیست نیویورک (DEC) باید بررسی همه درخواست‌های مجوز اختیاری (discretionary) برای ساخت یا توسعه مراکز داده‌ای را که ۵۰ مگاوات یا بیشتر برق مصرف می‌کنند یا ظرفیت آن را دارند، معلق کند تا اداره خدمات عمومی (DPS) یک بیانیه عمومی اثرات زیست‌محیطی (GEIS) تهیه کند.

این موضوع در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ دوباره خبرساز شد، وقتی فرماندار هوکل همراه با نمایندگان کنگره، الکساندریا اوکاسیو-کورتز و پت رایان، در یک مزرعه در شهرستان داچس با کشاورزان درباره آثار مراکز داده بزرگ گفت‌وگو کرد و این توقف را «نخستین در کشور» خواند.

بیان قابل نقل: نیویورک نخستین ایالت آمریکا شد که رشد مراکز داده هوش مصنوعی را نه با مالیات، بلکه با توقف مجوزهای زیست‌محیطی کند کرد.

چرا نیویورک ترمز کشید؟

مقدمه فرمان اجرایی ۶۲ دلایل را برمی‌شمارد:

• تا مه ۲۰۲۶ نزدیک ۱۲ گیگاوات (۱۲ هزار مگاوات) درخواست بار مراکز داده در صف اتصال اپراتور مستقل سیستم نیویورک (NYISO) ثبت شده و بیش از هشت گیگاوات فقط در سال ۲۰۲۵ وارد صف شده است؛
• سیاست ایالت این است که هزینه ارتقای شبکه برای مصرف‌کنندگان بزرگ بر دوش مردم عادی نیفتد؛
• رشد بار برق ناشی از مراکز داده، اهداف انرژی پاک ایالت را به چالش می‌کشد؛
• نگرانی‌های عمومی درباره مصرف آب، کیفیت آب و هوا، صدا، نور و کیفیت زندگی؛
• چارچوب‌های موجود برای مدیریت مصرف و تصفیه آب در مقیاس بزرگ آماده نیستند.

فرمان اجرایی ۶۲ دقیقاً چه می‌کند؟

۱. تعلیق مجوزها و ارزیابی زیست‌محیطی

DPS باید در چارچوب پرونده 26-E-0045 (اصلاحات اتصال بارهای بزرگ) یک فرایند عمومی، شامل نظرخواهی و جلسه استماع، برای تهیه GEIS طبق قانون بررسی کیفیت زیست‌محیطی ایالت (SEQRA) آغاز کند. این ارزیابی باید آثار ساخت و بهره‌برداری مراکز داده بر تقاضای انرژی، مصرف و کیفیت آب، کیفیت هوا، آثار نامتناسب بر جوامع محروم و صدا را بسنجد.

تا زمانی که DPS گزارش GEIS نهایی و بیانیه یافته‌ها را ارائه کند، DEC باید همه درخواست‌های مجوز اختیاری برای ساخت یا توسعه مرکز داده را که پیش از تاریخ فرمان کامل اعلام نشده‌اند، معلق نگه دارد. مجوزهای دولت‌های محلی مشمول این تعلیق نیستند.

طبق اطلاعیه فرمانداری، این توقف «تا یک سال» طول می‌کشد. متن فرمان پایان تعلیق را به ارائه گزارش نهایی GEIS گره زده است.

بیان قابل نقل: فرمان ۶۲ ساخت مراکز داده را ممنوع نکرد؛ فقط ایالت را از صدور مجوز زیست‌محیطی بازداشت تا آثار آن سنجیده شود.

۲. چارچوب سرمایه‌گذاری اجتماعی

Empire State Development (ESD) باید ظرف ۶۰ روز یک «چارچوب سرمایه‌گذاری اجتماعی» (Community Investment Framework) منتشر کند که شامل راهنمایی درباره این موارد است:

• صندوق سرمایه‌گذاری اجتماعی که توسعه‌دهندگان در آن سرمایه بگذارند و برای کاهش هزینه انرژی و خدماتی مانند مهدکودک، آموزش و زیرساخت عمومی استفاده شود؛
• سرمایه‌گذاری در زیرساخت محلی، مانند شبکه توزیع برق، اینترنت پهن‌باند، آبیاری یا تصفیه فاضلاب؛
• مشارکت اتحادیه‌های کارگری، دستمزد رایج، استخدام محلی و کارآموزی؛
• شفافیت درباره شاخص‌های اقتصادی کلیدی پروژه.

۳. صندوق تسریع شبکه نیویورک

DPS باید ایجاد سازوکاری را بررسی کند که از مشترکان در برابر هزینه‌های سنگین و دارایی‌های بلااستفاده (stranded assets) حفاظت کند، از جمله New York Grid Acceleration Fund. این صندوق ممکن است مراکز داده را به پرداخت پیشاپیش سرمایه برای ارتقای شبکه، مشارکت در برنامه‌های پاسخ به تقاضا، تأمین برق پاک جدید و مشارکت در صندوق بیمه‌ای ملزم کند.

۴. اتصال به شبکه و تخصیص هزینه

DPS باید ظرف ۶۰ روز یک کارگروه اتصال مراکز داده تشکیل دهد تا اصل «ذی‌نفع می‌پردازد» در هزینه ارتقای شبکه رعایت شود، و ظرف ۹۰ روز گزارش بررسی روش‌های مالکان شبکه انتقال را به کمیسیون خدمات عمومی بدهد.

۵. بازبینی برداشت آب

DEC باید ظرف ۱۲ ماه گزارش دهد که آیا مقررات برداشت آب (6 NYCRR Parts 601 و 602) برای مصرف‌کنندگان بزرگ مانند مراکز داده نیاز به اصلاح دارد یا نه.

کدام مراکز داده مشمول‌اند؟

طبق بند ۶ فرمان، مرکز داده مشمول تأسیساتی است که سرورها یا تجهیزات محاسباتی را برای ذخیره، پردازش یا توزیع داده نگه می‌دارد و این سه ویژگی را دارد: (۱) سیستم برق اضطراری بدون وقفه، سرمایش ویژه محاسبات پرتراکم یا سامانه امنیت سایبری تخصصی؛ (۲) ارائه ذخیره‌سازی، رایانش ابری یا توزیع محتوا، اغلب به‌صورت شبانه‌روزی؛ و (۳) مصرف یا ظرفیت مصرف ۵۰ مگاوات یا بیشتر.

استثناها: تأسیساتی که عمدتاً برای تولید، پژوهش (از جمله پژوهش رایانش کوانتومی یا زیست‌پزشکی)، آموزش (از جمله دانشگاه‌ها و کنسرسیوم Empire AI) یا ارائه خدمات درمانی استفاده می‌شوند، مشمول نیستند.

بیان قابل نقل: استثنای Empire AI در فرمان ۶۲ نشان می‌دهد نیویورک میان هوش مصنوعی پژوهشی دولتی و مراکز داده تجاری عظیم مرز کشیده است.

پیوند با قانون RAISE

فرماندار هوکل در همان نشست ۶ اکتبر، توقف مراکز داده را کنار قانون RAISE معرفی کرد که از نوامبر ۲۰۲۶ ثبت‌نام توسعه‌دهندگان مدل‌های پیشرفته را آغاز می‌کند. جزئیات را در قانون RAISE نیویورک آورده‌ایم. همچنین فرماندار اعلام کرده در پی لغو معافیت مالیات بر فروش برای مراکز داده بزرگ از طریق قانون‌گذاری است.

مقایسه با کالیفرنیا

کالیفرنیا راه دیگری رفته و به جای توقف، مجموعه‌ای از قوانین درباره آب، برق و ارزیابی محیطی مراکز داده تصویب کرده است. نگاه کنید به قوانین مراکز داده کالیفرنیا ۲۰۲۶.

نگاه تطبیقی: ایران

ایران در جهت مقابل حرکت می‌کند. به گزارش هوشنامه، قانون ملی توسعه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در زیرساخت پردازشی و دیتاست را مشمول اعتبار مالیاتی قانون جهش تولید دانش‌بنیان می‌کند، واردات تجهیزات هوش مصنوعی غیرقابل‌تولید در داخل را از حقوق ورودی و گمرکی معاف می‌کند و وزارت ارتباطات را به ایجاد «مرکز توسعه و شبکه‌سازی خدمات پردازشی هوش مصنوعی» و توزیع یارانه پردازشی موظف می‌کند.

تحلیل نگارنده این است که در گزارش‌های منتشرشده از این قانون، سازوکاری برای ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، مصرف آب یا تخصیص هزینه شبکه برق به مراکز داده دیده نمی‌شود. با توجه به تجربه ایران در مصرف برق استخراج رمزارز، که موضوع طرح جرم‌انگاری استخراج غیرمجاز شده است، توجه به این بخش در آیین‌نامه‌ها ضروری به نظر می‌رسد. برای آیین‌نامه‌ها، آیین‌نامه‌های قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ببینید.

پرسش‌های متداول

فرمان اجرایی ۶۲ نیویورک چه زمانی صادر شد؟

در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶. فرماندار هوکل در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ در نشستی عمومی دوباره بر اجرای آن تأکید کرد.

آیا ساخت همه مراکز داده در نیویورک ممنوع شد؟

خیر. فقط بررسی مجوزهای اختیاری DEC برای مراکز داده ۵۰ مگاواتی یا بزرگ‌تر معلق شده است. مجوزهای محلی مشمول نیستند و مراکز پژوهشی، آموزشی، درمانی و تولیدی مستثنا هستند.

توقف تا کی ادامه دارد؟

طبق متن فرمان، تا ارائه گزارش نهایی GEIS و بیانیه یافته‌ها توسط DPS. اطلاعیه فرمانداری مدت آن را تا یک سال توصیف کرده است.

چه کسی هزینه ارتقای شبکه برق را می‌پردازد؟

فرمان، DPS را به بررسی صندوق تسریع شبکه و اصل «ذی‌نفع می‌پردازد» موظف کرده تا هزینه‌ها بر دوش سایر مشترکان نیفتد. سازوکار نهایی هنوز تعیین نشده است.

آیا ایران مقررات زیست‌محیطی خاص برای مراکز داده دارد؟

در گزارش‌های منتشرشده از قانون ملی توسعه هوش مصنوعی، حکم خاصی دیده نمی‌شود و رویکرد آن تشویقی است. برای ارزیابی مجوزها و ریسک‌های پروژه با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.

جمع‌بندی

توقف ساخت مراکز داده در نیویورک با فرمان اجرایی ۶۲ الگوی تازه‌ای در حکمرانی زیرساخت هوش مصنوعی است: تعلیق مجوزهای زیست‌محیطی برای مراکز ۵۰ مگاواتی تا تکمیل ارزیابی عمومی، چارچوب منافع اجتماعی، صندوق شبکه برق و بازبینی مقررات آب. این فرمان ساخت را ممنوع نمی‌کند، اما هزینه‌های پنهان آن را آشکار می‌کند. برای کشورهایی مانند ایران که به دنبال گسترش زیرساخت پردازشی‌اند، این تجربه یادآور ضرورت سنجش هم‌زمان آب، برق و منافع محلی است. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

• Governor Kathy Hochul, Executive Order No. 62: Establishing a Temporary Moratorium on Data Centers in New York (14 Jul 2026): https://www.governor.ny.gov/executive-order/no-62-establishing-temporary-moratorium-data-centers-new-york-while-state-develops
• Governor Kathy Hochul, Governor Hochul and Representatives Ocasio-Cortez and Ryan Highlight New York's Nation-Leading Moratorium on Hyperscale Data Center Construction (6 Oct 2026): https://www.governor.ny.gov/news/governor-hochul-and-representatives-ocasio-cortez-and-ryan-highlight-new-yorks-nation-leading
• هوشنامه، قانون ملی توسعه هوش مصنوعی ابلاغ شد؛ صندوق ۱۰ همتی و سازمان ملی: https://hooshname.ir/news/3309ff44-8ar1