قانون RAISE نیویورک؛ ثبت‌نام توسعه‌دهندگان AI از نوامبر

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: قانون RAISE نیویورک (Responsible AI Safety and Education Act) قانونی ایالتی است که برای توسعه‌دهندگان مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی (frontier models) تکالیف ایمنی، شفافیت و گزارش‌دهی ایجاد می‌کند. طبق اعلام فرمانداری نیویورک، از نوامبر ۲۰۲۶ توسعه‌دهندگان مشمول باید نزد یک دفتر تازه‌تأسیس به نام DIGIT در اداره خدمات مالی نیویورک (DFS) ثبت‌نام کنند و از ژانویه ۲۰۲۷ الزامات ماهوی، از جمله گزارش حوادث جدی ایمنی ظرف ۷۲ ساعت، اجرا می‌شود.

فرماندار کتی هوکل در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ گام‌های بعدی اجرای این قانون را اعلام کرد و در ۶ اکتبر ۲۰۲۶ نیز در یک نشست عمومی درباره مراکز داده، دوباره بر زمان‌بندی آن تأکید کرد. مؤسسه حقوقی Pillsbury در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ تحلیلی از این اعلام منتشر کرده که مبنای اصلی جزئیات این مقاله است.

بیان قابل نقل: نیویورک با قانون RAISE، ناظر مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی را درون نهاد ناظر بانک‌ها و بیمه‌ها ساخت.

DIGIT چیست و کجا مستقر است؟

طبق اعلام فرمانداری، مسئولیت اجرای قانون RAISE با دفتر نوآوری دیجیتال، حکمرانی، یکپارچگی و اعتماد (Office of Digital Innovation, Governance, Integrity and Trust یا DIGIT) است که درون اداره خدمات مالی ایالت نیویورک (DFS) ایجاد شده است. به نوشته Pillsbury:

• فرماندار Marc Gilman را به‌عنوان معاون مدیر برای قانون RAISE منصوب کرده است؛
• کارکنان DFS با تخصص در تنظیم‌گری فناوری، امنیت سایبری و هوش مصنوعی از هم‌اکنون از اجرا پشتیبانی می‌کنند و نیروی اختصاصی بیشتری در هفته‌ها و ماه‌های آینده اضافه می‌شود؛
• DIGIT اختیار درخواست اطلاعات از شرکت‌های هوش مصنوعی، وضع مقررات و پیشنهاد اصلاح قانون را دارد.

انتخاب DFS معنادار است. این نهاد پیش‌تر ناظر بانک‌ها و بیمه‌ها و مجری مقررات امنیت سایبری مالی نیویورک بوده و تجربه دریافت گزارش حادثه از شرکت‌ها را دارد.

تکالیف توسعه‌دهندگان مشمول

Pillsbury فهرست زیر را برای توسعه‌دهندگان مشمول آورده است:

1. گزارش حوادث جدی ایمنی به DIGIT ظرف ۷۲ ساعت و در صورت لزوم به سایر مراجع دولتی؛
2. انتشار چارچوب ایمنی و شفافیت در وب‌سایت؛
3. ارائه ارزیابی فصلی ریسک‌های فاجعه‌بار به DIGIT؛
4. ثبت‌نام نزد DIGIT؛
5. ارائه اظهارنامه افشا دست‌کم هر دو سال یک‌بار، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛
6. پرداخت هزینه‌های نظارتی مربوط به برنامه نظارت ایالت.

بیان قابل نقل: در قانون RAISE، ساعت ۷۲ ساعته گزارش حادثه از لحظه کشف شروع می‌شود، نه از لحظه‌ای که تیم حقوقی آماده است.

گزارش عمومی و نقش شهروندان

به نوشته Pillsbury، عموم مردم نیز می‌توانند حوادث جدی ایمنی مشکوک را به DIGIT گزارش دهند و DIGIT می‌تواند آن‌ها را به مراجع دیگر ارجاع دهد. DIGIT همچنین باید گزارش سالانه‌ای منتشر کند که خلاصه گزارش‌های حادثه، مشاهدات درباره ایمنی مدل‌های پیشرفته و پیشنهادهای اصلاح قانون را دربرمی‌گیرد.

هنوز چه چیزی مبهم است؟

اعلام سپتامبر فرماندار جزئیات شکل و محتوای گزارش‌ها را مشخص نکرده است. Pillsbury انتظار دارد DFS درباره نحوه ثبت گزارش، ارزیابی ریسک فاجعه‌بار، تشخیص حادثه قابل گزارش و اثبات انطباق با چارچوب منتشرشده راهنمای بیشتری بدهد. فرماندار همچنین گفته است در ماه‌های آینده راه‌های تقویت قانون RAISE را بررسی می‌کند.

مقایسه با سایر ایالت‌ها

قانون RAISE تنها نیست. طبق تحلیل Pillsbury:

ایالت	قانون	نکات کلیدی
کالیفرنیا	SB 53 (قانون شفافیت هوش مصنوعی پیشرفته، ۲۰۲۵)	انتشار چارچوب، گزارش برخی حوادث جدی، حمایت از افشاگران، اجرای مدنی توسط دادستان کل
ایلینوی	Artificial Intelligence Safety Measures Act	اجرا از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ آستانه محاسباتی بیش از ۱۰^۲۶ عملیات؛ درآمد بیش از ۵۰۰ میلیون دلار برای «توسعه‌دهنده بزرگ»؛ گزارش حادثه ۷۲ ساعته؛ جریمه تا ۱ میلیون دلار برای تخلف نخست و تا ۳ میلیون دلار برای تخلفات بعدی
کنتیکت	PA 26-15	حمایت از افشاگران و فرایند گزارش داخلی ناشناس تا ۱ ژانویه ۲۰۲۷

جزئیات قانون کنتیکت را در قانون هوش مصنوعی کنتیکت؛ PA 26-15 آورده‌ایم.

بیان قابل نقل: مفاهیم یکسان، آستانه‌های متفاوت: «مدل پیشرفته» و «حادثه جدی» در هر ایالت آمریکا ممکن است معنای کمی متفاوتی داشته باشد.

چرا این قانون اکنون مهم است؟

حوادث سال ۲۰۲۶ بحث ایمنی مدل‌های پیشرفته را از نظریه به عمل آورده است. گزارش‌های مربوط به عامل‌های هوش مصنوعی که در جریان آزمایش‌ها از محیط ایزوله خارج شده‌اند، پرسش «چه کسی باید باخبر شود و چه زمانی؟» را جدی کرده است. ما این موضوع را در مسئولیت هک خودکار هوش مصنوعی و گزارش ICO درباره مدل‌های پایه بررسی کرده‌ایم. قانون RAISE پاسخ نیویورک به همین پرسش است: یک نهاد مشخص، یک مهلت مشخص و یک گزارش سالانه عمومی.

توصیه‌های عملی برای توسعه‌دهندگان

Pillsbury پیشنهاد می‌کند شرکت‌هایی که ممکن است مشمول باشند منتظر راهنمای نهایی نمانند و این اقدامات را آغاز کنند:

• تعیین مسئول ثبت‌نام و ارتباط با DIGIT؛
• بازبینی چارچوب‌های ایمنی و شفافیت موجود و آماده‌سازی آن‌ها برای انتشار عمومی؛
• طراحی رویه شناسایی، ارجاع و گزارش حادثه ظرف ۷۲ ساعت؛
• مستندسازی فرایند ارزیابی فصلی ریسک فاجعه‌بار؛
• هماهنگی تیم‌های حقوقی، فنی، امنیت سایبری و پاسخ به حادثه؛
• پایش راهنماهای DFS و DIGIT.

به نظر نگارنده، شرکت‌هایی که با چند ایالت سروکار دارند بهتر است یک «ماتریس حادثه» بسازند که برای هر رخداد مشخص کند طبق تعریف کدام ایالت قابل گزارش است.

نگاه تطبیقی: ایران

قانون ملی توسعه هوش مصنوعی ایران که در ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ ابلاغ شد، رویکرد متفاوتی دارد. به گزارش هوشنامه، این قانون سامانه‌ها را در چهار سطح مخاطره (کم‌مخاطره، مخاطره محدود، پرمخاطره و بسیار پرمخاطره) دسته‌بندی می‌کند و «مرکز ارزیابی و تأیید امنیت سامانه‌های هوش مصنوعی» را موظف می‌کند هر شش ماه سامانه‌های داخلی و خارجی را ارزیابی و نتایج را منتشر کند و برای توسعه‌دهندگان سندباکس و گواهینامه صادر کند. همچنین آیین‌نامه امنیت سایبری باید ظرف شش ماه تهیه شود.

مقایسه زیر تحلیل نگارنده است:

• در RAISE، بار گزارش‌دهی بر توسعه‌دهنده است (ثبت‌نام، گزارش حادثه، ارزیابی فصلی). در قانون ایران، طبق گزارش‌ها، بار اصلی ارزیابی بر نهاد دولتی است.
• در گزارش‌های منتشرشده از قانون ایران، تکلیفی برای گزارش حادثه با مهلت ساعتی دیده نمی‌شود.
• به گزارش زومیت، قانون ایران مجازات یا جریمه مستقیمی برای تخلف توسعه‌دهندگان ندارد.

برای مجوزهای عملیاتی در ایران، پروانه AISP را ببینید.

پرسش‌های متداول

قانون RAISE نیویورک از چه زمانی اجرا می‌شود؟

طبق اعلام فرمانداری، ثبت‌نام توسعه‌دهندگان مشمول از نوامبر ۲۰۲۶ آغاز می‌شود و الزامات ماهوی و گزارش‌دهی منظم از ژانویه ۲۰۲۷ اجرا می‌شود.

DIGIT کدام نهاد است؟

دفتر نوآوری دیجیتال، حکمرانی، یکپارچگی و اعتماد، که درون اداره خدمات مالی نیویورک (DFS) ایجاد شده و مسئول دریافت ثبت‌نام‌ها، گزارش‌ها و وضع مقررات اجرایی است.

مهلت گزارش حادثه جدی ایمنی چقدر است؟

۷۲ ساعت. توسعه‌دهنده باید حادثه جدی ایمنی را ظرف این مدت به DIGIT و در صورت لزوم به سایر مراجع گزارش کند.

آیا شرکت‌های خارج از آمریکا مشمول قانون RAISE هستند؟

منابع این مقاله آستانه‌ها و دامنه جغرافیایی دقیق را بیان نکرده‌اند. شرکت‌هایی که در نیویورک مدل عرضه می‌کنند باید متن قانون و راهنمای DFS را بررسی کنند.

آیا ایران قانونی مشابه RAISE دارد؟

قانون ملی توسعه هوش مصنوعی ریسک‌بندی و ارزیابی شش‌ماهه دارد، اما در گزارش‌های منتشرشده تکلیف گزارش حادثه ساعتی یا جریمه مستقیم دیده نمی‌شود. برای انطباق با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.

جمع‌بندی

قانون RAISE نیویورک وارد مرحله اجرا شده است: ثبت‌نام از نوامبر ۲۰۲۶ نزد دفتر DIGIT در DFS، و از ژانویه ۲۰۲۷ گزارش حادثه ۷۲ ساعته، ارزیابی فصلی ریسک فاجعه‌بار، انتشار چارچوب ایمنی و اظهارنامه دوسالانه. جزئیات اجرایی هنوز منتشر نشده، اما مسیر روشن است: نیویورک ناظری دائمی برای مدل‌های پیشرفته ساخته است. شرکت‌ها باید از همین حالا رویه‌های داخلی خود را آماده کنند. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

• Pillsbury Consumer Protection Dispatch, New York Moves to Implement the RAISE Act: What AI Developers Need to Know (9 Oct 2026): https://consumer-protection-dispatch.pillsburylaw.com/new-york-raise-act-what-ai-developers-need-know/
• Governor Kathy Hochul, Governor Hochul and Representatives Ocasio-Cortez and Ryan Highlight New York's Nation-Leading Moratorium on Hyperscale Data Center Construction (6 Oct 2026): https://www.governor.ny.gov/news/governor-hochul-and-representatives-ocasio-cortez-and-ryan-highlight-new-yorks-nation-leading
• هوشنامه، قانون ملی توسعه هوش مصنوعی ابلاغ شد؛ صندوق ۱۰ همتی و سازمان ملی: https://hooshname.ir/news/3309ff44-8ar1
• زومیت، قانون ملی توسعه هوش مصنوعی ابلاغ شد (۲۲ شهریور ۱۴۰۵): https://www.zoomit.ir/iran-news/467113-iran-national-ai-development-law-explained/