توقیف رمزارز در کره جنوبی؛ قواعد تازه اجرای احکام مدنی
توقیف رمزارز در اجرای احکام: اصلاحیه آیین‌نامه اجرای احکام مدنی کره با تاریخ اجرای ۱ اکتبر ۲۰۲۶، توقیف و فروش رمزارز صرافی و کیف پول شخصی را قاعده‌مند می‌کند.
تحریریه آرتیلا · ۱۴۰۵/۰۷/۱۸
این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.
تعریف: توقیف رمزارز در اجرای احکام به فرایندی گفته میشود که در آن دادگاه برای وصول طلب طلبکار، رمزارز متعلق به بدهکار را، چه نزد صرافی باشد و چه در کیف پول شخصی، توقیف و سپس به طلبکار منتقل یا به پول نقد تبدیل می‌کند. در کره جنوبی، دیوان عالی در ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ پیش‌نویس اصلاحیه آیین‌نامه اجرای احکام مدنی (민사집행규칙) را منتشر کرد که برای نخستین بار روشی صریح برای توقیف، فروش و تأمین دارایی‌های مجازی پیش‌بینی می‌کند. طبق پیش‌نویس و گزارش‌های حقوقی، تاریخ اجرای آن ۱ اکتبر ۲۰۲۶ تعیین شده است.
تا پیش از این، دادگاه‌های کره رمزارز را مالی دارای ارزش می‌دانستند، اما روش خاصی برای اجرای حکم بر آن نداشتند. به گزارش مؤسسه حقوقی BKL، دادگاه‌ها ناچار بودند حکم «اجرا بر سایر حقوق مالی» (ماده ۲۵۱ قانون اجرای احکام مدنی کره) را به‌طور قیاسی اعمال کنند و هر دادگاه روش متفاوتی داشت. دیوان عالی هدف اصلاحیه را «یکسان‌سازی رویه دادگاه‌ها و ایجاد پیش‌بینی‌پذیری و ثبات حقوقی» اعلام کرده است.
بیان قابل نقل: در قواعد جدید کره، آنچه نزد صرافی توقیف میشود «حق مطالبه انتقال رمزارز» است، نه خود توکن.
وضعیت حقوقی: پیش‌نویس با تاریخ اجرای ۱ اکتبر
طبق خبرگزاری یونهاپ، اداره امور دادگاه‌های دیوان عالی تا ۱۱ اوت ۲۰۲۶ نظرات را جمع‌آوری کرد. روزنامه حقوقی Lawtimes در ۷ سپتامبر نوشت اصلاحیه «هنوز منتشر (공포) نشده و متن نهایی باید بررسی شود». ZDNet کره نیز گزارش داد صرافی آپبیت شرایط استفاده خود را برای اجرای این قواعد اصلاح کرده و شرایط جدید از ۱ اکتبر اعمال میشود. بنابراین، این مقاله بر اساس متن پیش‌نویس نوشته شده و شماره مواد ممکن است در متن نهایی تغییر کرده باشد.
مسیر اول: رمزارز نزد صرافی
وقتی بدهکار رمزارز خود را در صرافی نگه می‌دارد، در واقع مالک مستقیم توکن نیست؛ بلکه حق مطالبه انتقال دارایی مجازی (가상자산이전청구권) از صرافی دارد. پیش‌نویس، اجرا را بر همین حق متمرکز می‌کند. تعاریف «دارایی مجازی» و «ارائه‌دهنده خدمات دارایی مجازی» از قانون حمایت از کاربران دارایی مجازی کره گرفته شده است.
قرار توقیف و تکلیف صرافی (مواد ۱۷۵-۲ تا ۱۷۵-۴ پیش‌نویس)
- دادگاه قرار توقیف صادر می‌کند. این قرار به صرافی (شخص ثالث) دستور می‌دهد رمزارز را به بدهکار منتقل نکند و بدهکار را از انتقال یا دریافت دارایی منع می‌کند.
- به درخواست طلبکار، صرافی باید ظرف یک هفته از ابلاغ کتباً اعلام کند: آیا حق مطالبه را می‌پذیرد؛ آیا رمزارزی متناظر با آن دارد و نوع و مقدار آن چیست؛ آیا کسی حق تقدم دارد؛ و آیا توقیف یا قرار دیگری از سوی طلبکاران دیگر وجود دارد.
مؤسسه حقوقی Cha & Kwon این تکلیف را شبیه پاسخ «شخص ثالث» در توقیف مطالبات عادی می‌داند که یک موجودی مبهم در صرافی را به یک وضعیت مستند تبدیل می‌کند.
نقد کردن (مواد ۱۷۵-۵ و ۱۷۵-۶ پیش‌نویس)
دادگاه می‌تواند با دستور انتقال حق مطالبه را به قیمتی که تعیین می‌کند به طلبکار منتقل کند، یا با دستور فروش از مأمور اجرا بخواهد آن را بفروشد. روش‌های فروش عبارت‌اند از:
- سپردن فروش به همان صرافی؛
- انتقال به حسابی که مأمور اجرا به نام خود در صرافی باز می‌کند و فروش آن؛ صرافی مکلف به همکاری است؛
- انتقال دارایی به مأمور اجرا و فروش از طریق صرافی دیگر؛
- تبدیل رمزارز کم‌نقدشونده به رمزارز پرمعامله‌تر، مانند بیت‌کوین، و سپس فروش.
فروش باید به قیمت بازار در روز فروش یا قیمت مناسب دیگر باشد. در فروش از طریق صرافی، مالیات، عوارض و کارمزد از مبلغ کسر میشود.
بیان قابل نقل: قواعد کره صرافی رمزارز را در جایگاه «شخص ثالث» اجرای حکم قرار می‌دهد که باید ظرف یک هفته موجودی بدهکار را کتباً اعلام کند.
مسیر دوم: کیف پول شخصی
نوآورانه‌ترین بخش پیش‌نویس، اجرای حکم بر رمزارزی است که بدهکار مستقیماً در کیف پول شخصی نگه می‌دارد (مواد ۱۷۵-۷ به بعد پیش‌نویس). دادگاه با قرار توقیف، بدهکار را از نقل‌وانتقال منع می‌کند و به او دستور می‌دهد دارایی را به مأمور اجرا منتقل کند.
نکته کلیدی این است که انتقال به مأمور اجرا می‌تواند پیش از ابلاغ قرار به بدهکار انجام شود و در این صورت توقیف از لحظه انتقال مؤثر است. هدف، جلوگیری از این است که بدهکار پس از آگاهی، رمزارز را به آدرس دیگری منتقل کند. درخواست فروش فقط پس از گزارش دریافت دارایی توسط مأمور اجرا ممکن است و اگر درخواست اجرا مسترد یا عملیات لغو شود، دارایی باید بازگردانده شود.
محدودیت فنی
BKL و Cha & Kwon هر دو تأکید می‌کنند که بدون دسترسی به کلید خصوصی، انتقال واقعی از کیف پول شخصی عملاً ممکن نیست. اگر بدهکار همکاری نکند، مأمور اجرا ابزار فنی مستقیمی برای انتقال ندارد. BKL پیشنهاد کرده تکلیف بدهکار به ارائه کلید خصوصی در آینده بررسی شود.
تأمین پیش از حکم و دارایی‌های در حال استیکینگ
پیش‌نویس، تأمین خواسته (가압류، ماده ۲۱۳-۲) و دستور منع نقل‌وانتقال (가처분، ماده ۲۱۶-۲) را نیز برای دارایی مجازی پیش‌بینی می‌کند؛ یعنی طلبکار می‌تواند پیش از صدور حکم قطعی، کیف پول بدهکار را مسدود کند. اجرای وثیقه بر حق مطالبه انتقال رمزارز نیز (ماده ۲۰۰-۲) پیش‌بینی شده است.
به گزارش ZDNet، آپبیت در شرایط جدید خود پیش‌بینی کرده که در اجرای دستور دادگاه، می‌تواند استیکینگ کاربر را لغو کند و پرداخت پاداش را محدود کند.
طبق بند ۲ مقررات انتقالی پیش‌نویس، قواعد جدید بر پرونده‌های در جریان نیز اعمال میشود و قرارهای توقیف یا فروش قبلی معتبر می‌مانند.
چالش‌های باقی‌مانده
- نوسان قیمت: فاصله زمانی میان توقیف و فروش ممکن است مبلغ وصولی را تغییر دهد.
- رمزارزهای کم‌نقدشونده: معیار فروش هنوز به رویه نیاز دارد.
- صرافی‌های خارجی: این روش بر صرافی‌هایی اثر دارد که در کره قابل ابلاغ‌اند.
برای پیشینه مقررات رمزارز کره، انتقال برون‌مرزی رمزارز در کره را ببینید.
مقایسه با ایران: توقیف و مزایده رمزارز «در شرایط فعلی ممکن نیست»
وضعیت در ایران تقریباً برعکس است. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۶۰۲ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۱۷ درباره رمزارزی که محکوم‌علیه برای اجرای حکم معرفی کرده، با استناد به ماده ۳۴ قانون اجرای احکام مدنی و بند یک تصویب‌نامه شماره ۵۸۱۴۴/ت۵۵۶۳۷هـ مورخ ۱۳۹۸/۵/۶ هیئت وزیران (که استفاده از رمزارز در مبادلات داخلی را مجاز نمی‌داند) نظر داده است: چون اجرای احکام به عنوان مرجع رسمی مزایده برگزار می‌کند و خرید و فروش رمزارز از طریق مراجع رسمی تجویز نشده، «توقیف و مزایده ارزهای دیجیتال در شرایط فعلی ممکن نیست».
در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۵۵۵ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۵ درباره کلاهبرداری رایانه‌ای که حکم به رد همان رمزارز صادر شده، اداره حقوقی گفته محکوم‌علیه باید همان میزان رمزارز را تحویل دهد و اگر امتناع کند، چون توقیف و فروش ممکن نیست، مال در حکم مالی است که دسترسی به آن ممکن نیست و با ملاک ماده ۴۶ قانون اجرای احکام مدنی، قیمت آن به تراضی یا در صورت عدم تراضی به قیمت یوم‌الاداء با نظر کارشناس وصول میشود.
| موضوع | کره (پیش‌نویس ۲۰۲۶) | ایران (نظریه‌های مشورتی ۱۴۰۱) |
|---|---|---|
| توقیف رمزارز نزد صرافی | قرار توقیف + تکلیف اعلام یک‌هفته‌ای | مبنای صریح در نظریه‌ها دیده نمی‌شود |
| فروش | از طریق صرافی به قیمت بازار | مزایده رسمی ممکن دانسته نشده |
| کیف پول شخصی | انتقال به مأمور اجرا، حتی پیش از ابلاغ | — |
| راه جایگزین | — | وصول قیمت به نرخ یوم‌الاداء |
به نظر نگارنده، این نظریه‌ها پیش از دستورالعمل کارگزاران رمزپول بانک مرکزی صادر شده‌اند و باید بررسی شود که آیا ایجاد کارگزاران مجاز، استدلال «نبود مرجع رسمی فروش» را تغییر می‌دهد یا خیر. نظریه مشورتی نیز برای دادگاه الزام‌آور نیست. برای جزئیات، مقاله‌های دستورالعمل کارگزاران رمزپول، لایحه جامع دارایی‌های دیجیتال، ارث رمزارز، کلاهبرداری رمزارز و مسدودسازی تتر را ببینید.
پرسش‌های متداول
قواعد توقیف رمزارز کره از چه زمانی اجرا میشود؟
طبق پیش‌نویس دیوان عالی و گزارش‌های حقوقی، از ۱ اکتبر ۲۰۲۶. انتشار متن نهایی باید در منابع رسمی کره بررسی شود.
آیا رمزارز در کیف پول شخصی هم قابل توقیف است؟
طبق پیش‌نویس، بله؛ اما بدون دسترسی به کلید خصوصی یا همکاری بدهکار، انتقال عملی دشوار است.
صرافی چه تکلیفی دارد؟
باید انتقال به بدهکار را متوقف کند و به درخواست طلبکار، ظرف یک هفته نوع، مقدار و وضعیت رمزارز بدهکار را کتباً اعلام کند.
آیا در ایران می‌توان رمزارز بدهکار را توقیف کرد؟
طبق نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۶۰۲ اداره حقوقی قوه قضاییه، توقیف و مزایده رمزارز در شرایط فعلی ممکن نیست؛ اما این نظریه الزام‌آور نیست و ممکن است رویه تغییر کرده باشد.
اگر محکوم‌علیه رمزارز را تحویل ندهد، چه میشود؟
طبق نظریه ۷/۱۴۰۰/۱۵۵۵، قیمت آن به تراضی یا به نرخ یوم‌الاداء با نظر کارشناس وصول میشود. برای پرونده خود با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.
جمع‌بندی
توقیف رمزارز در اجرای احکام در کره جنوبی با اصلاحیه آیین‌نامه اجرای احکام مدنی، از یک رویه قیاسی و پراکنده به یک فرایند مدون تبدیل میشود: توقیف حق مطالبه نزد صرافی با تکلیف اعلام یک‌هفته‌ای، فروش به قیمت بازار، انتقال از کیف پول شخصی حتی پیش از ابلاغ و تأمین پیش از حکم. در ایران اما نظریه‌های مشورتی ۱۴۰۱ توقیف و مزایده رمزارز را ممکن ندانسته‌اند و راه وصول قیمت را پیشنهاد کرده‌اند. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.
منابع
- BKL (법무법인 태평양), 가상자산 관련 민사집행규칙 개정안 입법예고 (3 Aug 2026): https://www.bkl.co.kr/law/insight/newsletter/6677
- Cha & Kwon, Freezing and Seizing Cryptocurrency in Korea: New Supreme Court Rules Effective October 2026 (15 Jul 2026): https://blog.chakwon.com/2026/07/15/freeze-cryptocurrency-korea-court-rules/
- 연합뉴스 (Yonhap), 가상자산도 압류·현금화 강제집행 제도화…대법원 입법예고 (5 Jul 2026): https://www.yna.co.kr/view/AKR20260705042100004
- 법률신문 (Lawtimes), 2026년 4분기, 가상자산사업자가 점검해야 할 세 가지 변화 (7 Sep 2026): https://www.lawtimes.co.kr/news/articleView.html?idxno=225977
- ZDNet Korea, 스테이킹된 가상자산도 압류 대상…10월부터 적용 (2 Sep 2026): https://zdnet.co.kr/view/?no=20260902181535
- مهدی داودآبادی، نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۶۰۲ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۱۷: https://davoudabadi.ir/page/4681759
- مهدی داودآبادی، نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۱۵۵۵ مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۵: https://davoudabadi.ir/page/9013286