انتقال برون‌مرزی رمزارز در کره؛ گزارش به بانک مرکزی

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: انتقال برون‌مرزی رمزارز در چارچوب جدید کره جنوبی به جابه‌جایی دارایی مجازی میان کره و خارج از آن گفته می‌شود که توسط ارائه‌دهنده خدمات دارایی مجازی (VASP) انجام می‌شود. اصلاحیه قانون معاملات ارزی (Foreign Exchange Transactions Act) برای این فعالیت عنوان تازه «کسب‌وکار انتقال دارایی مجازی» را ساخته و آن را مشمول ثبت نزد وزیر اقتصاد و دارایی، گزارش به شبکه اطلاعات ارزی بانک کره و نظارت مقامات ارزی کرده است. پیش‌نویس فرمان اجرایی که در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ برای نظرخواهی منتشر شد، دامنه را به انتقال میان صرافی داخلی و کیف پول شخصی هم گسترش می‌دهد.

کره جنوبی یکی از فعال‌ترین بازارهای رمزارز جهان است و سال‌ها با پدیده دور زدن مقررات ارزی از راه رمزارز درگیر بوده است. وزارت اقتصاد و دارایی کره در ۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۵ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد پیش‌نویس اصلاحیه فرمان اجرایی قانون معاملات ارزی را منتشر می‌کند. به گزارش سئول اکونومیک دیلی، هرالد بیزینس و چوسان‌بیز، این فرمان قرار است هم‌زمان با لازم‌الاجرا شدن قانون اصلاحی در ۳ دسامبر ۲۰۲۶ اجرا شود.

بیان قابل نقل: کره جنوبی برای نخستین بار انتقال رمزارز به خارج را نه فقط مسئله پولشویی، بلکه مسئله «قانون ارزی» تعریف کرده است.

پیشینه: اصلاح قانون در مجلس ملی کره

به گزارش مؤسسه حقوقی Bae, Kim & Lee (BKL)، لایحه اصلاح قانون معاملات ارزی در ۷ مه ۲۰۲۶ در صحن مجلس ملی کره تصویب شد. رسانه‌های کره‌ای در گزارش‌های ۷ اکتبر از قانونی سخن گفته‌اند که «در ژوئن» اصلاح شده است؛ این اختلاف ظاهراً به فاصله تصویب تا ابلاغ مربوط است و طبق BKL، قانون شش ماه پس از ابلاغ لازم‌الاجرا می‌شود.

مهم‌ترین اجزای قانون، به گزارش BKL:

1. تعریف‌های تازه: «دارایی مجازی» و «ارائه‌دهنده خدمات دارایی مجازی» همان معنای قانون حمایت از کاربران دارایی مجازی را دارند، اما «کسب‌وکار انتقال دارایی مجازی» مفهومی ویژه قانون ارزی است: انتقال دارایی مجازی میان کره و کشور خارجی توسط VASP از طریق خرید، فروش، مبادله یا اعمال دیگری که فرمان ریاست‌جمهوری تعیین می‌کند.
2. الزام به ثبت پیشین نزد وزیر اقتصاد و دارایی، با شرایطی از جمله ثبت قبلی به‌عنوان VASP طبق قانون گزارش اطلاعات مالی خاص و اتصال شبکه رایانه‌ای به نهاد متمرکزکننده داده‌های ارزی.
3. ضمانت اجرای کیفری: فعالیت بدون ثبت یا ثبت با تقلب تا سه سال حبس یا جزای نقدی تا ۳۰۰ میلیون وون (یا تا سه برابر ارزش موضوع تخلف، اگر بیشتر باشد).
4. مصادره: دارایی مجازی حاصل از برخی تخلفات، از جمله فعالیت بدون ثبت، قابل ضبط و مصادره است.
5. تبادل داده: وزیر می‌تواند داده‌های انتقال دارایی مجازی را با سازمان مالیات، گمرک، سازمان نظارت مالی و کمیسیون خدمات مالی به اشتراک بگذارد.

بیان قابل نقل: در کره، انتقال رمزارز به خارج بدون ثبت، از ۳ دسامبر ۲۰۲۶ می‌تواند تا سه سال حبس داشته باشد.

پیش‌نویس فرمان اجرایی ۷ اکتبر چه اضافه می‌کند؟

کیف پول شخصی هم مشمول است

نکته کلیدی پیش‌نویس، به گزارش هرالد بیزینس و سئول اکونومیک دیلی، این است که دامنه «کسب‌وکار انتقال دارایی مجازی» فقط انتقال میان صرافی داخلی و صرافی خارجی نیست؛ انتقال میان صرافی داخلی و کیف پول شخصی نیز مشمول گزارش‌دهی می‌شود. چوسان‌بیز هم نوشته است که از این پس اگر دارایی مجازی به خارج منتقل یا به کیف پول شخصی واریز شود، جزئیات آن به شبکه ارزی بانک کره گزارش خواهد شد.

این انتخاب منطقی است: اگر فقط انتقال صرافی‌به‌صرافی گزارش شود، کاربر می‌تواند دارایی را ابتدا به کیف پول شخصی ببرد و سپس به خارج بفرستد. پیش‌نویس این «نقطه کور» را هدف گرفته است.

شرایط ثبت

به گزارش هرالد بیزینس، متقاضی باید زیرساخت فناوری اطلاعات لازم را داشته باشد و دست‌کم دو نفر کارمند با دو سال یا بیشتر سابقه در عملیات ارزی یا آموزش مرتبط به کار گیرد. موارد ثبت و موارد مشمول گزارش تغییر نیز در پیش‌نویس مشخص شده است.

گزارش به بانک کره و اشتراک داده

سوابق انتقال باید از طریق شبکه رایانه‌ای ارزی به بانک کره، که نهاد مرکزی اطلاعات ارزی است، گزارش شود. طبق گزارش‌ها، این داده‌ها با سازمان ملی مالیات، گمرک کره، سازمان نظارت مالی و واحد اطلاعات مالی کره (FIU) برای تحقیق درباره معاملات ارزی غیرقانونی به اشتراک گذاشته می‌شود.

بیان قابل نقل: داده انتقال رمزارز در کره از یک صرافی تا چهار نهاد تحقیقاتی و مالیاتی می‌رسد؛ این همان معنای «شفافیت ارزی» در عصر بلاکچین است.

سخت‌گیری بر صرافان ارز و «یک خطا، ابطال»

پیش‌نویس، صرافی‌های ارزی سنتی (money changers) را هم هدف گرفته است:

• شرایط ورود: مدیران نباید مشمول عناوین سلب صلاحیت قانون حاکمیت شرکتی شرکت‌های مالی باشند و حداقل سرمایه ۱۰ میلیون وون (یا بیشتر به تعیین وزیر) لازم است.
• قاعده یک خطا، ابطال (one-strike-out): تخلفات جدی مانند فیشینگ صوتی، پرداخت غیرقانونی معاملات تجاری و حواله زیرزمینی مرتبط با دارایی مجازی به ابطال ثبت منجر می‌شود.
• افزایش جریمه جایگزین تعلیق: به گزارش هرالد، سقف‌های فعلی ۲۰، ۴۰، ۵۰ و ۷۰ درصد سود غیرقانونی برای تعلیق یک تا چهار ماهه به ۴۰، ۶۰، ۸۰ و ۱۰۰ درصد افزایش می‌یابد.

طبق همین گزارش، از ۱۳۴۶ صرافی ارزی که درآمد نیمه نخست سال را گزارش کرده بودند، ۵۸۱ صرافی هیچ معامله خرید ارز نداشته‌اند؛ آماری که دولت کره برای توجیه سخت‌گیری بر ورود به این بازار به آن استناد کرده است.

خدمات پرداخت برون‌مرزی فین‌تک

حواله خرد خارجی و سایر کسب‌وکارهای تخصصی ارزی در عنوان واحد «خدمات پرداخت و تسویه برون‌مرزی» با شش رشته فعالیت ادغام می‌شوند. بازرسی به سازمان نظارت مالی و نظارت به کمیسیون خدمات مالی سپرده می‌شود. اختیار بازرسی گمرک نیز گسترش می‌یابد تا اگر در بازرسی واردات و صادرات تخلفی کشف شد، بتواند بازرسی را به معاملات خدمات و سرمایه مرتبط ادامه دهد.

جدول زمانی

مهلت نظرخواهی تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ است. پس از آن، بررسی مقرراتی دفتر هماهنگی سیاست دولت، بررسی وزارت قانون‌گذاری و جلسات معاونان و هیئت وزیران انجام می‌شود تا فرمان در ۳ دسامبر اجرا شود.

ارزیابی حقوقی

نقاط قوت

نخست، قانون‌گذار کره به جای ممنوعیت، سازوکار ثبت و گزارش ساخته است. انتقال رمزارز به خارج ممنوع نشده، بلکه قابل ردیابی شده است. دوم، با گنجاندن کیف پول شخصی، از رایج‌ترین راه دور زدن گزارش‌دهی جلوگیری شده است. سوم، ضمانت اجرای کیفری متوجه ارائه‌دهنده بدون ثبت است، نه کاربر عادی.

پرسش‌های باز

BKL هشدار داده که در نبود معیار روشن برای «برون‌مرزی بودن»، بخش بزرگی از VASPها ممکن است انجام‌دهنده معامله برون‌مرزی تلقی شوند، چون ماهیت معاملات رمزارز اغلب عنصر فرامرزی دارد. همچنین برای انتقال به کیف پول شخصی، صرافی معمولاً نمی‌داند کیف پول در کره است یا خارج؛ اینکه فرمان نهایی این تشخیص را چگونه حل می‌کند، روشن نیست. کمیته برنامه‌ریزی مالی و اقتصادی مجلس کره نیز هنگام تصویب لایحه، در نظر جانبی خود از دولت خواسته ابهام اصطلاح «انتقال» در قوانین مختلف را برطرف کند.

بیان قابل نقل: هر نظامی که کیف پول شخصی را مشمول گزارش کند، باید پاسخ دهد که صرافی چگونه مقصد کیف پول را تشخیص دهد.

درس‌ها برای ایران

این مقاله ادعا نمی‌کند که ایران چنین سازوکاری را در دست تصویب دارد؛ اما مقایسه از چند جهت مفید است:

1. تفکیک «ممنوعیت» از «گزارش‌دهی»: بسیاری از تصمیم‌های اخیر بازار ایران، مانند توقف شبانه معاملات تتر و سقف خرید، از جنس محدودیت حجم یا زمان‌اند. مدل کره نشان می‌دهد که می‌توان به جای محدود کردن کاربر، ارائه‌دهنده را مکلف به ثبت و گزارش کرد.
2. پیوند رمزارز با مقررات ارزی: در ایران نیز موضوع تسویه صادرات با تتر و بیت‌کوین نشان می‌دهد رمزارز عملاً وارد قلمرو ارزی شده است. چارچوب کارگزاران رمزپول بانک مرکزی می‌تواند محل طبیعی چنین تکالیف گزارش‌دهی باشد.
3. کیف پول شخصی: آمریکا اخیراً پیشنهاد گزارش‌دهی کیف پول شخصی را کنار گذاشت (لغو پیشنهاد FinCEN)، اما کره دقیقاً همین را در فرمان اجرایی آورده است. این واگرایی نشان می‌دهد هنوز اجماع جهانی وجود ندارد.

برای کاربران ایرانی که با صرافی‌های خارجی، از جمله کره‌ای، کار می‌کنند، پیامد مستقیم این فرمان، احتمال افزایش استعلام‌ها درباره مقصد و هدف انتقال است. ریسک‌های تحریمی را نیز باید جداگانه سنجید. برای ارزیابی وضعیت خود با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.

پرسش‌های متداول

کسب‌وکار انتقال دارایی مجازی در قانون کره چیست؟

طبق قانون اصلاحی معاملات ارزی، انتقال دارایی مجازی میان کره و کشور خارجی توسط ارائه‌دهنده خدمات دارایی مجازی از طریق خرید، فروش، مبادله یا سایر اعمالی است که فرمان ریاست‌جمهوری تعیین می‌کند.

آیا انتقال به کیف پول شخصی هم گزارش می‌شود؟

بله، طبق پیش‌نویس فرمان اجرایی منتشرشده در ۷ اکتبر ۲۰۲۶، انتقال میان صرافی داخلی و کیف پول شخصی نیز مشمول گزارش به شبکه ارزی بانک کره است. متن نهایی ممکن است تغییر کند.

این مقررات از چه زمانی اجرا می‌شود؟

قانون اصلاحی و فرمان اجرایی قرار است از ۳ دسامبر ۲۰۲۶ اجرا شوند. مهلت نظرخواهی درباره پیش‌نویس فرمان تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ است.

مجازات فعالیت بدون ثبت چیست؟

به گزارش BKL، تا سه سال حبس یا جزای نقدی تا ۳۰۰ میلیون وون؛ و اگر سه برابر ارزش موضوع تخلف بیشتر باشد، جزای نقدی تا سه برابر آن ارزش.

آیا این مقررات بر کاربران ایرانی اثر دارد؟

اثر مستقیم بر ارائه‌دهندگان کره‌ای است. کاربری که با صرافی کره‌ای کار می‌کند ممکن است با استعلام بیشتر درباره مقصد انتقال روبه‌رو شود. ریسک تحریم موضوعی جداگانه است.

جمع‌بندی

کره جنوبی با اصلاح قانون معاملات ارزی و پیش‌نویس فرمان اجرایی ۷ اکتبر ۲۰۲۶، انتقال برون‌مرزی رمزارز را به فعالیتی ثبت‌شدنی و گزارش‌شدنی تبدیل کرده و دامنه آن را به کیف پول شخصی رسانده است. ثبت نزد وزیر اقتصاد، گزارش به بانک کره، اشتراک داده با چهار نهاد و ضمانت اجرای کیفری برای فعالان بدون ثبت، ارکان این نظام‌اند. تعیین معیار «برون‌مرزی» و تشخیص مقصد کیف پول، مهم‌ترین چالش‌های اجرایی خواهد بود. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

• Seoul Economic Daily, Korea to Monitor Cross-Border Crypto Transfers Under New Rules (7 Oct 2026): https://en.sedaily.com/finance/2026/10/07/korea-to-monitor-cross-border-crypto-transfers-under-new
• The Herald Business, Crypto transfers to private wallets to fall under foreign exchange reporting (7 Oct 2026): https://biz.heraldcorp.com/article/10895087
• ChosunBiz, South Korea mandates BOK reporting for overseas and wallet crypto transfers (7 Oct 2026): https://biz.chosun.com/en/en-policy/2026/10/07/PXWXYJJWRVDRNFVK26NYPKSEPU/
• Bae, Kim & Lee (BKL), National Assembly Passes FETA Amendment: Key Virtual Asset Transfer Provisions and Implications (18 May 2026): https://www.bkl.co.kr/en/law/insight/newsletter/6585