رأی دیوان عالی دانمارک؛ تصاویر جنسی AI از کودکان جرم است

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: محتوای جنسی کودکان ساخته هوش مصنوعی تصاویر یا ویدئوهایی است که با مدل‌های تولید تصویر، افراد زیر ۱۸ سال را در موقعیت جنسی نشان می‌دهد؛ حتی اگر کودک نمایش‌داده‌شده در واقعیت وجود نداشته باشد. در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، دیوان عالی دانمارک (Højesteret) در پرونده ۹۸/۲۰۲۵ رأی داد بندهای ۱ و ۲ ماده ۲۳۵ قانون جزای دانمارک چنین محتوایی را هم در بر می‌گیرد، اگر تصاویر به همان شکل یا تقریباً همان شکل عکس به نظر برسند، و حکم یک سال و شش ماه حبس قطعی متهم را تأیید کرد.

بیان قابل نقل: دیوان عالی دانمارک گفت خیالی بودن کودک در تصویر ساخته AI، نه مجرمیت را از بین می‌برد و نه مجازات را کم می‌کند.

این مقاله بر خلاصه رسمی رأی در وب‌سایت دیوان عالی دانمارک (۱۵ اکتبر ۲۰۲۶) و گزارش رادیو و تلویزیون دانمارک DR (۱۵ اکتبر ۲۰۲۶) تکیه دارد.

پیشینه پرونده

به گزارش DR، متهم مردی ۳۱ ساله از شهر راندرس است که اقرار کرده ۳۶٬۲۰۹ تصویر با هوش مصنوعی ساخته و در اینترنت منتشر کرده است، اما نقض قانون جزا را انکار کرده بود. او در دادگاه بدوی توضیح داده بود که به مدل هوش مصنوعی توصیف تصویر دلخواه، از جمله سن کودک، رنگ مو، پوشش، حالت بدن و پس‌زمینه، را می‌داده است. به نقل DR، او گفته بود اگر کودک در واقعیت وجود ندارد، به نظرش قربانی وجود ندارد. دادستان در مقابل گفته بود پشت مدل‌های هوش مصنوعی کودکان واقعی هستند، چون مدل‌ها با تصاویر واقعی کودکان آزاردیده آموزش دیده‌اند.

مسیر رسیدگی

تاریخ‌های دقیق از متن کامل رأی دیوان عالی و نتایج از گزارش DR است:

مرجع	تاریخ	نتیجه (طبق DR)
دادگاه راندرس	۸ ژانویه ۲۰۲۵	یک سال و سه ماه حبس؛ فقط سه ماه قطعی و بقیه تعلیقی
دادگاه تجدیدنظر غرب (Vestre Landsret)	۱۲ ژوئن ۲۰۲۵	افزایش به یک سال و شش ماه حبس، تماماً قطعی (با رأی اکثریت)
دیوان عالی (شعبه دوم، پنج قاضی)	۱۵ اکتبر ۲۰۲۶	تأیید رأی دادگاه تجدیدنظر

پرسش‌های حقوقی دیوان

طبق خلاصه رسمی رأی، متهم به نقض بندهای ۱ و ۲ ماده ۲۳۵ قانون جزای «لازم‌الاجرا در زمان وقوع» محکوم شده بود و استدلال کرده بود باید تبرئه شود، چون به نظر او بندهای ۱ و ۲ ماده ۲۳۵ قانون جزا شامل محتوای جنسی افراد زیر ۱۸ سال نمی‌شود وقتی آن افراد خیالی باشند. به گزارش DR، وکیل مدافع او، لاسه هومل‌هوف فرانسن، پیش‌تر گفته بود عبارت «تصاویر یا موارد مشابه از افراد زیر ۱۸ سال» در قانون، تصاویر ساخته AI از موجوداتی را که فقط شبیه کودک‌اند در بر نمی‌گیرد. دیوان باید درباره دو موضوع تصمیم می‌گرفت: مجرمیت و میزان مجازات.

پاسخ اول: شمول ماده ۲۳۵

دیوان عالی، طبق خلاصه رسمی، اعلام کرد ماده ۲۳۵، همان‌طور که در کارهای مقدماتی قانون‌گذاری پیش‌فرض گرفته شده، محتوای جنسی به شکل بازنمایی بصری افراد زیر ۱۸ سال را در بر می‌گیرد، حتی اگر با هوش مصنوعی ساخته شده باشد و حتی اگر افراد خیالی فرض شوند، به شرط آنکه بازنمایی‌ها به همان شکل یا تقریباً همان شکل عکس و موارد مشابه به نظر برسند.

بیان قابل نقل: معیار دیوان دانمارک ظاهر تصویر است: اگر مانند عکس به نظر برسد، ساخته AI بودن آن را از شمول قانون خارج نمی‌کند.

پاسخ دوم: میزان مجازات

دیوان اعلام کرد در تعیین مجازات برای نگهداری و انتشار محتوای جنسی افراد زیر ۱۸ سال، نباید در نظر گرفت که آیا افراد خیالی فرض می‌شوند یا نه. در پرونده مشخص، دیوان به این عوامل اشاره کرد:

• بیش از ۳۶ هزار تصویر در اختیار متهم بود؛
• بیش از ۱۲٬۵۰۰ تصویر فعالیت جنسی را نشان می‌داد (رده ۲) و ۱۱۳ تصویر موارد جنسی به‌شدت شدید (رده ۳)؛
• انتشار در مقیاس بسیار گسترده و تا حدی با قصد کسب سود انجام شده بود؛
• انتشار نظام‌مند بود.

دیوان پذیرفت جرم در شرایط به‌شدت مشدده ارتکاب یافته و وجود شمار قابل توجهی تصویر تکراری این نتیجه را تغییر نمی‌دهد. بنابراین مبنایی برای تغییر حبس یک سال و شش ماهه نیافت.

تحلیل حقوقی

تفسیر قانون قدیمی برای فناوری جدید

تحلیل نگارنده: نکته مهم رأی، تکیه بر کارهای مقدماتی قانون‌گذاری (forarbejder) است. دیوان نگفت قانون‌گذار دانمارک AI را پیش‌بینی کرده بود، بلکه گفت قانون از ابتدا بازنمایی‌های واقع‌نما را، صرف‌نظر از روش ساخت، هدف گرفته است. این روش، استدلال اصل قانونی بودن جرم (که وکیل مدافع به آن تکیه داشت) را تضعیف می‌کند، چون معیار «شبیه عکس» از پیش در قانون وجود داشته است.

مرز «واقع‌نمایی»

تحلیل نگارنده: معیار «همان شکل یا تقریباً همان شکل عکس» پرسش‌های آینده را باز می‌گذارد: آیا تصاویر کارتونی یا سبک‌دار ساخته AI نیز مشمول‌اند؟ از متن خلاصه رأی، پاسخ برای تصاویر آشکارا غیرواقع‌نما روشن نیست و احتمالاً به ماده یا قاعده دیگری بستگی دارد.

نسبت با قانون‌گذاری اروپا

تحلیل نگارنده: دانمارک هم‌زمان در حال قانون‌گذاری درباره حقوق چهره و صدا در برابر دیپ‌فیک است؛ ر.ک. لایحه رضایت در دیپ‌فیک دانمارک (L49). رأی دیوان عالی نشان می‌دهد در حوزه حمایت از کودکان، حتی بدون قانون جدید، دادگاه‌ها می‌توانند با تفسیر قوانین موجود به محتوای ساخته AI بپردازند. برای نمونه‌های دیگر اروپایی، ر.ک. محکومیت دیپ‌فیک برهنه‌سازی در سویا و جرم‌انگاری دیپ‌فیک جنسی در آلمان.

بیان قابل نقل: استدلال «قربانی وجود ندارد» در برابر واقعیت آموزش مدل‌ها با تصاویر واقعی و آسیب اجتماعی انتشار گسترده، در دیوان دانمارک پذیرفته نشد.

توصیه عملی

1. ارائه‌دهندگان مدل‌های تولید تصویر، فیلترهای جلوگیری از تولید تصاویر جنسی افراد زیر ۱۸ سال را تقویت کنند؛
2. پلتفرم‌ها محتوای ساخته AI را در سامانه‌های شناسایی و گزارش محتوای سوءاستفاده جنسی از کودکان لحاظ کنند؛
3. مدیران گروه‌ها و کانال‌های آنلاین بدانند انتشار چنین محتوایی، حتی ساخته AI، در دانمارک جرم است؛
4. والدین و مدارس درباره سوءاستفاده از ابزارهای AI آگاه‌سازی کنند؛
5. قربانیان یا شاهدان، موارد را به پلیس یا نهادهای تخصصی گزارش دهند.

نگاه تطبیقی: ایران

تحلیل نگارنده: در ایران، ماده ۱۴ قانون جرایم رایانه‌ای تولید، انتشار، توزیع، معامله و نگهداری محتویات مستهجن از طریق سامانه‌های رایانه‌ای را جرم می‌داند و به نظر نگارنده، تعریف محتویات مستهجن در تبصره همین ماده، تصویر «واقعی یا غیرواقعی» را در بر می‌گیرد؛ بنابراین محتوای ساخته AI از نظر عنصر مادی خارج از شمول نیست. قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب ۱۳۹۹ نیز حمایت‌های ویژه‌ای برای کودکان پیش‌بینی کرده است. انطباق دقیق مواد و تشدید مجازات در مورد کودکان باید توسط وکیل بررسی شود. برای مسیر شکایت، ر.ک. راهنمای شکایت دیپ‌فیک در پلیس فتا و مسئولیت کیفری دیپ‌فیک در ایران.

پرسش‌های متداول

دیوان عالی دانمارک چه زمانی رأی داد؟

در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ در پرونده ۹۸/۲۰۲۵.

آیا تصاویر ساخته AI از کودکان خیالی در دانمارک جرم است؟

بله؛ به رأی دیوان، اگر به همان شکل یا تقریباً همان شکل عکس به نظر برسند، مشمول ماده ۲۳۵ قانون جزا هستند.

آیا خیالی بودن کودک مجازات را کم می‌کند؟

خیر؛ دیوان گفت در تعیین مجازات نباید خیالی بودن افراد را در نظر گرفت.

متهم به چه مجازاتی محکوم شد؟

یک سال و شش ماه حبس قطعی که دیوان عالی تأیید کرد.

متهم چند تصویر ساخته بود؟

به گزارش DR، ۳۶٬۲۰۹ تصویر که بیش از ۱۲٬۵۰۰ مورد آن رده ۲ و ۱۱۳ مورد رده ۳ بود.

جمع‌بندی

رأی ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ دیوان عالی دانمارک در پرونده‌ای صادر شد که DR آن را یکی از نخستین پرونده‌های محتوای سوءاستفاده ساخته‌شده با هوش مصنوعی توصیف کرده است، و پیامی روشن دارد: نه مجرمیت و نه مجازات به واقعی بودن کودک وابسته نیست. برای مشاوره با کارشناسان آرتیلا در تماس باشید.

منابع

• https://domstoldk.euwest01.umbraco.io/hoejesteret/aktuelt/2026/10/om-ai-genereret-seksuelt-materiale-med-personer-under-18-aar/
• https://domstoldk.euwest01.umbraco.io/media/y1al3rk1/98_25-anonymiseret-dom.pdf
• https://www.dr.dk/nyheder/indland/ai-billeder-af-overgreb-mod-boern-straffes-som-aegte