ArtilawARTILAWاکوسیستم جامع عدالت دیجیتال
۰۲۱ - ۲۸۴۲۹۳۵۰ info@artilaw.ir شنبه تا پنجشنبه ۹ تا ۱۸ — AI همیشه آنلاین
ARTILAWComprehensive Digital Justice Ecosystem

اکوسیستم جامع عدالت دیجیتال · تهران

ARTILAWComprehensive Digital Justice Ecosystem
فصلنامه مطالعات حقوقی هوش مصنوعیحقوق و هوش مصنوعی

قانون هوش مصنوعی کنتیکت؛ قانون ایمنی آنلاین PA 26-15

قانون هوش مصنوعی کنتیکت (PA 26-15) از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ برچسب منشأ محتوای AI، حمایت از افشاگران و منع دفاع با ابزار استخدامی را اجرا می‌کند؛ چت‌بات همدم از ۲۰۲۷.

قانون هوش مصنوعی کنتیکت؛ قانون ایمنی آنلاین PA 26-15

تحریریه آرتیلا · ۱۴۰۵/۰۷/۱۸

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: قانون هوش مصنوعی کنتیکت در این مقاله به قانون عمومی شماره 26-15 (Public Act 26-15) ایالت کنتیکت آمریکا با عنوان «قانونی درباره ایمنی آنلاین» اشاره دارد که از لایحه جایگزین سنا شماره ۵ (Substitute Senate Bill No. 5) برآمده و طبق متن رسمی در ۲۷ مه ۲۰۲۶ تأیید شده است. بخش مهمی از مقررات آن، از جمله الزام به درج داده منشأ (provenance) در تصاویر، صدا و ویدئوی ساخت هوش مصنوعی، حمایت از کارکنان افشاگر توسعه‌دهندگان مدل‌های مرزی و ممنوعیت دفاع به استناد استفاده از ابزار استخدامی خودکار در دعاوی تبعیض، از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ لازم‌الاجرا شده است. قواعد چت‌بات همدم از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ اجرا می‌شود.

نمایندگان کنتیکت در اطلاعیه‌ای در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کردند قوانین جدید هوش مصنوعی و حریم خصوصی مصوب نشست ۲۰۲۶ از ۱ اکتبر اجرا می‌شوند. سناتور جیمز مارونی، از رؤسای فراکسیون هوش مصنوعی مجلس ایالتی، گفت: «ساکنان کنتیکت حق دارند بدانند چه زمانی هوش مصنوعی درباره آن‌ها تصمیم می‌گیرد.» این مقاله متن رسمی PA 26-15 را که ۷۴ صفحه است، بخش‌به‌بخش و با تاریخ اجرای هر بخش بررسی می‌کند.

بیان قابل نقل: در قانون کنتیکت، «ابزار هوش مصنوعی تصمیم گرفت» دفاعی در برابر شکایت تبعیض استخدامی نیست.

جدول زمانی اجرا

یکی از پیچیدگی‌های این قانون آن است که هر بخش تاریخ اجرای جداگانه‌ای دارد:

بخش موضوع تاریخ اجرا (طبق متن قانون)
۱ شفافیت اشتراک خدمات هوش مصنوعی ۱ اکتبر ۲۰۲۶
۲ حمایت از افشاگران توسعه‌دهندگان مرزی ۱ اکتبر ۲۰۲۶ (فرایند داخلی تا ۱ ژانویه ۲۰۲۷)
۳ طرح «محیط آزمون تنظیم‌گری» هوش مصنوعی ۱ ژوئیه ۲۰۲۷
۴ تا ۶ چت‌بات همدم و حمایت از افراد زیر ۱۸ سال ۱ ژانویه ۲۰۲۷
۷ تا ۱۲ ابزار تصمیم‌گیری خودکار استخدامی ۱ اکتبر ۲۰۲۶، اما تکالیف برای استقرار از ۱ اکتبر ۲۰۲۷
۱۳ و ۱۴ منع دفاع به استناد ابزار خودکار در دعاوی تبعیض ۱ اکتبر ۲۰۲۶
۱۵ داده منشأ محتوای مولد ۱ اکتبر ۲۰۲۶

توجه: برخی تحلیل‌های منتشرشده، مانند خلاصه مؤسسه حقوقی Carmody، تکالیف چت‌بات همدم را در کنار مقررات ۱ اکتبر ۲۰۲۶ آورده‌اند؛ اما در متن رسمی، بخش‌های ۴ تا ۶ صراحتاً «Effective January 1, 2027» دارند.

بخش ۱۵: داده منشأ برای تصاویر، صدا و ویدئوی هوش مصنوعی

این بخش بر «ارائه‌دهندگان مشمول» اعمال می‌شود؛ یعنی کسی که سامانه هوش مصنوعی مولدی می‌سازد که بیش از یک میلیون کاربر ماهانه دارد و برای استفاده شخصی در دسترس عموم است. نهادهای دولتی مستثنا هستند. «سامانه مولد» در این بخش فقط فناوری تولید تصویر، صدا یا ویدئو است، نه متن.

ارائه‌دهنده مشمول باید «تا حدی که از نظر تجاری و فنی معقول است»:

  • در محتوایی که سامانه‌اش ساخته یا به‌طور اساسی تغییر داده، داده منشأ درج کند تا مصرف‌کننده بتواند منشأ آن را ارزیابی کند؛
  • با روش‌های معقول، از جمله استاندارد ائتلاف C2PA، دستکاری، حذف یا جداسازی این داده را دشوار کند.

تغییرات جزئی مانند روشنایی، برش، فیلتر، تغییر اندازه یا حذف نویز صدا «تغییر اساسی» محسوب نمی‌شوند. قانون درج اطلاعات هویتی افراد در داده منشأ یا افشای اسرار تجاری را الزامی نمی‌کند و استفاده‌های تجاری میان کسب‌وکارها (B2B)، بازی‌های ویدئویی و ابزارهای صرفاً ارتقای کیفیت را مستثنا کرده است. برای مقایسه با قواعد دیگر، واترمارک محتوای هوش مصنوعی و مهلت برچسب‌گذاری محتوای مصنوعی در قانون AI اروپا را ببینید.

بخش ۲: افشاگری در شرکت‌های سازنده مدل‌های مرزی

قانون «توسعه‌دهنده مرزی» را کسی تعریف می‌کند که مدل پایه‌ای را با توان محاسباتی بیش از ۱۰ به توان ۲۶ عملیات آموزش می‌دهد. «توسعه‌دهنده مرزی بزرگ» آن است که همراه با شرکت‌های وابسته، درآمد سالانه بیش از ۵۰۰ میلیون دلار داشته باشد. «ریسک فاجعه‌بار» نیز ریسکی است که مدل به‌طور مادی به مرگ یا جراحت جدی بیش از ۵۰ نفر یا خسارت بیش از یک میلیارد دلار کمک کند؛ مثلاً از راه کمک تخصصی به ساخت سلاح شیمیایی، زیستی، رادیولوژیک یا هسته‌ای، یا انجام حمله سایبری بدون نظارت معنادار انسانی.

بر این اساس:

  1. توسعه‌دهنده مرزی نمی‌تواند با قرارداد یا سیاست داخلی، تنبیه کارمندی را که خطر جدی ناشی از ریسک فاجعه‌بار را گزارش می‌کند، مجاز کند.
  2. توسعه‌دهنده مرزی بزرگ باید تا ۱ ژانویه ۲۰۲۷ یک فرایند داخلی برای گزارش ناشناس ایجاد کند و دست‌کم هر سه ماه گزارش‌ها را به مدیران و هیئت‌مدیره برساند، مگر اینکه گزارش علیه همان مدیر باشد.
  3. حقوق کارکنان باید با اطلاعیه در محل کار یا اطلاعیه کتبی سالانه اعلام شود.

ضمانت اجرا جریمه مدنی حداکثر ۱٬۰۰۰ دلار برای هر تخلف است که دادستان کل ایالت مطالبه می‌کند.

بیان قابل نقل: کنتیکت به جای تنظیم مستقیم مدل‌های مرزی، از کارکنان افشاگر این شرکت‌ها حمایت می‌کند.

بخش‌های ۴ تا ۶: چت‌بات همدم

«همدم هوش مصنوعی» سامانه‌ای با رابط زبان طبیعی است که پاسخ‌های انسان‌گونه و سازگار می‌دهد و می‌تواند رابطه‌ای را در چند تعامل حفظ کند. چت‌بات‌های خدمات مشتری، آموزشی، بازی و دستیارهای صوتی، با شرایطی، مستثنا هستند. از ۱ ژانویه ۲۰۲۷، اپراتور باید:

  • پروتکلی مبتنی بر شواهد برای شناسایی نشانه‌های خودکشی، خودآزاری یا خشونت داشته باشد، کاربر را به منابعی مانند خط ملی ۹۸۸ ارجاع دهد و پروتکل را در وب‌سایتش منتشر کند؛
  • مانع شود که چت‌بات ادعا کند انسان است؛
  • اگر کاربر معقول ممکن است گمان کند با انسان سخن می‌گوید، یا اطلاعیه ثابت دائمی نمایش دهد یا در ابتدای نخستین تعامل در هر ۲۴ ساعت اطلاع دهد و این اطلاع‌رسانی را برای افراد زیر ۱۸ سال دست‌کم ساعتی یک بار و برای بزرگسالان هر سه ساعت تکرار کند.

اگر اپراتور بداند یا دلیل داشته باشد که کاربر زیر ۱۸ سال است، باید تدابیری فراتر از استاندارد صنعت برای جلوگیری از موارد زیر داشته باشد: تشویق به خودآزاری یا اختلال خوردن، تعامل عاشقانه یا جنسی، و فنون دستکاری برای طولانی کردن تعامل؛ مثل تعریف افراطی، شبیه‌سازی احساس تنهایی یا گناه هنگام خداحافظی کاربر، تشویق به پنهان‌کاری از والدین، یا درخواست خرید با این ادعا که برای حفظ رابطه لازم است. ابزار مدیریت زمان استفاده برای والدین نیز الزامی است. پیشینه این موضوع را در چت‌بات همدم و کودکان بخوانید.

بخش‌های ۷ تا ۱۴: هوش مصنوعی در استخدام

تکالیف اطلاع‌رسانی از اکتبر ۲۰۲۷

«فناوری تصمیم‌گیری خودکار استخدامی» فناوری‌ای است که داده شخصی را پردازش می‌کند و خروجی آن (امتیاز، رتبه، توصیه) عامل اساسی در تصمیم استخدام، ارتقا، تنبیه یا اخراج باشد. برای استقرارهای از ۱ اکتبر ۲۰۲۷ به بعد:

  • کارفرما باید به داوطلب یا کارمندی که با این فناوری تعامل دارد، به زبان ساده اطلاع دهد؛
  • پیش از تصمیم، اطلاعیه کتبی شامل هدف ابزار، نام تجاری آن، دسته‌ها و منابع داده شخصی و اطلاعات تماس بدهد؛
  • توسعه‌دهنده باید اطلاعات لازم را در اختیار کارفرما بگذارد.

اسرار تجاری لازم نیست افشا شود، اما باید اعلام شود که اطلاعاتی نگه داشته شده است. اجرای این بخش‌ها فقط با دادستان کل است، حق اقامه دعوای خصوصی ندارد و برای تخلفات تا پایان ۲۰۲۷ مهلت ۶۰ روزه رفع تخلف پیش‌بینی شده است.

منع دفاع از ۱ اکتبر ۲۰۲۶

بخش‌های ۱۳ و ۱۴ قانون ضدتبعیض کنتیکت را اصلاح می‌کنند: استفاده از این فناوری دفاعی در برابر شکایت تبعیض نیست؛ اما کمیسیون یا دادگاه می‌تواند شواهد آزمون ضدسوگیری را، از نظر کیفیت، کارایی، به‌روز بودن و دامنه، در نظر بگیرد. مقایسه کنید با قانون SB 947 کالیفرنیا، ابزار استخدامی AI و Title VII و تبعیض الگوریتمی.

بخش ۱: اشتراک خدمات هوش مصنوعی

از ۱ اکتبر ۲۰۲۶، ارائه‌دهنده اشتراکی خدمات هوش مصنوعی پیش از دریافت وجه باید شرایط کلیدی را کتباً اعلام کند؛ از جمله محدودیت‌های کمی یا کیفی و اینکه آیا حق دارد دسترسی یا کیفیت قابلیت‌ها را کاهش دهد. پذیرش کتبی مصرف‌کننده نیز لازم است. این حکم برای کاربرانی که اشتراک پولی چت‌بات‌ها را می‌خرند و بعد با محدودیت ناگهانی روبه‌رو می‌شوند، اهمیت عملی دارد.

قوانین همراه

طبق اطلاعیه نمایندگان و تحلیل Carmody، قانون PA 26-64 نیز از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ قانون حریم خصوصی کنتیکت را گسترش داده است؛ از جمله ممنوعیت فروش داده موقعیت مکانی دقیق، محدودیت «قیمت‌گذاری نظارتی» بر اساس داده شخصی و ثبت دلالان داده از ۱ ژانویه ۲۰۲۷.

درس‌هایی برای ایران

به نظر نگارنده، سه ایده این قانون برای قانون‌گذار ایرانی قابل‌تأمل است: (۱) الزام فنی درج داده منشأ به جای صرفاً جرم‌انگاری انتشار جعل؛ (۲) قواعد ویژه چت‌بات همدم برای نوجوانان؛ و (۳) اینکه استفاده از الگوریتم مسئولیت کارفرما را از بین نمی‌برد. تا جایی که نگارنده بررسی کرده، در مقررات فعلی ایران حکم خاصی درباره چت‌بات همدم یا داده منشأ محتوای مولد دیده نمی‌شود. برای مقایسه با قانون چت‌بات کالیفرنیا، قانون AB 1609 را ببینید.

پرسش‌های متداول

قانون هوش مصنوعی کنتیکت از چه زمانی اجرا می‌شود؟

بخش‌های داده منشأ، افشاگران، اشتراک AI و منع دفاع در دعاوی تبعیض از ۱ اکتبر ۲۰۲۶؛ چت‌بات همدم از ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ و تکالیف اطلاع‌رسانی استخدامی برای استقرارهای از ۱ اکتبر ۲۰۲۷.

چه کسی مشمول تکلیف داده منشأ است؟

سازنده سامانه مولد تصویر، صدا یا ویدئو که بیش از یک میلیون کاربر ماهانه دارد و برای استفاده شخصی در دسترس عموم است.

آیا چت‌بات همدم می‌تواند با نوجوان رابطه عاشقانه داشته باشد؟

خیر. از ۱ ژانویه ۲۰۲۷، اگر اپراتور بداند یا دلیل داشته باشد کاربر زیر ۱۸ سال است، باید از تعامل عاشقانه یا جنسی و فنون دستکاری جلوگیری کند.

آیا افراد می‌توانند مستقیماً به دادگاه شکایت کنند؟

در بخش‌های ۱، ۵، ۱۲ و ۱۵ متن قانون صراحتاً می‌گوید اجرا فقط با دادستان کل است و حق دعوای خصوصی ایجاد نمی‌کند؛ اما دعاوی تبعیض طبق قانون ضدتبعیض ایالت پیگیری می‌شود.

این قانون برای شرکت‌های ایرانی اهمیتی دارد؟

فقط اگر در کنتیکت فعالیت تجاری یا کاربر داشته باشند. برای ارزیابی ریسک، با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.

جمع‌بندی

قانون هوش مصنوعی کنتیکت مجموعه‌ای ترکیبی است: از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ داده منشأ محتوای مولد، حمایت از افشاگران مدل‌های مرزی، شفافیت اشتراک‌ها و منع دفاع الگوریتمی در دعاوی تبعیض اجرا شده و قواعد سخت‌گیرانه چت‌بات همدم و اطلاع‌رسانی استخدامی در ۲۰۲۷ اجرا می‌شود. ضمانت اجرا عمدتاً در دست دادستان کل است. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

  • Connecticut General Assembly, Public Act No. 26-15 (Substitute Senate Bill No. 5), An Act Concerning Online Safety, approved 27 May 2026: https://prdext2.cga.ct.gov/2026/ACT/PA/PDF/2026PA-00015-R00SB-00005-PA.PDF
  • Connecticut House Democrats, Rep. Delany, Sen. Maroney, Sen. Duff & Connecticut AI Caucus Announce Implementation of New AI and Data Privacy Laws (2 Oct 2026): https://housedems.ct.gov/delany/rep-delany-sen-maroney-sen-duff-connecticut-ai-caucus-announce-implementation-new-ai-and
  • Carmody Law, Effective October 1, 2026: New Data Privacy and AI Laws from the 2026 Connecticut Legislative Session (30 Sep 2026): https://www.carmodylaw.com/effective-october-2026-new-data-privacy-and-ai-laws-from-the-2026-connecticut-legislative-session/
آمریکاکنتیکتقانون‌گذاری ایالتیچت‌باتهوش مصنوعی و اشتغال