درگاه مجوز کریپتو FCA بریتانیا؛ مهلت تا فوریه ۲۰۲۷

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: درگاه مجوز کریپتو FCA به دوره رسمی دریافت درخواست مجوز (application period) گفته می‌شود که سازمان رفتار مالی بریتانیا (FCA) از ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ گشوده و تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ باز نگه می‌دارد تا شرکت‌هایی که می‌خواهند پس از اجرای رژیم جدید—که طبق FCA انتظار می‌رود از ۲۵ اکتبر ۲۰۲۷ لازم‌الاجرا شود—فعالیت‌های تنظیم‌شده کریپتو را ادامه دهند، مجوز ذیل قانون خدمات و بازارهای مالی ۲۰۰۰ (FSMA) بگیرند. درخواست در این بازه، شرط بهره‌مندی از «مقررات حفظ وضعیت» (saving provision) است.

بریتانیا سال‌ها کریپتو را فقط از دو دریچه می‌دید: ثبت ضدپول‌شویی و قواعد تبلیغات مالی. این دوران رو به پایان است. طبق صفحه رسمی FCA، مقررات «Financial Services and Markets Act 2000 (Cryptoassets) Regulations 2026» در ۴ فوریه ۲۰۲۶ وضع شد و دامنه گسترده‌ای از فعالیت‌های کریپتو را برای نخستین بار وارد محدوده نظارتی FCA کرد. FCA قواعد و راهنمای نهایی را در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر کرد و اکنون، با باز شدن درگاه، مرحله عملی آغاز شده است.

بیان قابل نقل: ثبت فعلی ضدپول‌شویی در بریتانیا خودکار به مجوز FSMA تبدیل نمی‌شود؛ شرکت‌ها باید از نو درخواست بدهند.

سه تاریخ کلیدی که باید در تقویم باشد

تاریخ	رویداد	منبع
۴ فوریه ۲۰۲۶	وضع مقررات Cryptoassets Regulations 2026	FCA
۳۰ ژوئن ۲۰۲۶	انتشار قواعد نهایی (PS26/9 تا PS26/13)	FCA
۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶	راهنمای محدوده نظارتی (PS26/18)	FCA
۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷	دوره درخواست مجوز	FCA / Davis Polk
۲۵ اکتبر ۲۰۲۷	آغاز مورد انتظار رژیم کامل	FCA

طبق توضیح FCA، بخش ۷ مقررات خزانه‌داری به FCA اجازه می‌دهد دوره درخواستی تعیین کند که دست‌کم ۲۸ روز طول بکشد و دست‌کم ۲۸ روز پیش از آغاز رژیم بسته شود. FCA با صدور «direction» همین بازه ۳۰ سپتامبر تا ۲۸ فوریه را تعیین کرده است.

چه فعالیت‌هایی نیازمند مجوز می‌شوند؟

بر اساس تحلیل مؤسسه حقوقی Davis Polk (۱ اکتبر ۲۰۲۶) از مقررات، فعالیت‌های تازه تنظیم‌شده عبارت‌اند از:

• انتشار استیبل‌کوین واجد شرایط (qualifying stablecoin)، شامل عرضه، بازخرید و نگهداری دارایی پشتوانه؛
• حفاظت (safeguarding) از دارایی رمزی واجد شرایط برای دیگری، یا ترتیب دادن آن؛
• اداره پلتفرم معاملات دارایی رمزی واجد شرایط؛
• معامله به‌عنوان اصیل و معامله به‌عنوان نماینده؛
• ترتیب دادن معاملات (arranging deals)؛
• ترتیب دادن استیکینگ دارایی رمزی واجد شرایط.

FCA در اطلاعیه ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ نیز همین طیف را—از انتشار استیبل‌کوین تا استیکینگ—در راهنمای محدوده تشریح کرده و اعلام کرده پس از اصلاحات دولت در مقررات پایه، درباره به‌روزرسانی‌های هدفمند این راهنما مشورت می‌کند—اطلاعیه مطبوعاتی از اکتبر ۲۰۲۶ و صفحه PS26/18 از «اواخر ۲۰۲۶» سخن می‌گوید و هدف، انتشار راهنمای به‌روز در اوایل ۲۰۲۷ است؛ از جمله درباره استیبل‌کوین‌های واجد شرایط بریتانیایی، معاملات اختصاصی و بازارگردانی، برخی ارائه‌دهندگان فناوری، پروتکل‌های غیرمتمرکز و تبلیغات مالی. بنابراین بخشی از مرزهای محدوده هنوز در حال تدقیق است.

بیان قابل نقل: در رژیم جدید بریتانیا، استیکینگ و حفاظت از کلید هم فعالیت تنظیم‌شده‌اند؛ فقط صرافی‌ها مشمول نیستند.

اگر درخواست بدهم، ندهم یا دیر بدهم چه می‌شود؟

درخواست در بازه: مقررات حفظ وضعیت

طبق صفحه «How the gateway will operate»، اگر شرکت در بازه درخواست بدهد و تا آغاز رژیم تصمیمی صادر نشده باشد، saving provision اجازه می‌دهد تا تعیین تکلیف نهایی—حتی در صورت اعتراض به دادگاه Upper Tribunal—خدمات را ادامه دهد. FCA در شرایطی می‌تواند شرکت را به‌جای آن وارد «مقررات انتقالی» کند، و اگر رد درخواست قطعی شود، شرکت برای خروج منظم از بازار وارد همان مقررات انتقالی می‌شود.

درخواست خارج از بازه: فقط اجرای قراردادهای موجود

درخواست پس از ۲۸ فوریه ممکن است، اما FCA اعلام کرده بررسی آن را برای جبران تأخیر تسریع نمی‌کند. اگر تا آغاز رژیم مجوز صادر نشود، شرکت به حکم قانون وارد transitional provision می‌شود و فقط در حد اجرای قراردادهای منعقدشده پیشین فعالیت می‌کند؛ قرارداد جدید نه با مشتری فعلی و نه با مشتری جدید بریتانیایی مجاز نیست.

عدم درخواست: تعطیلی فعالیت بریتانیا پیش از اکتبر ۲۰۲۷

شرکتی که اصلاً درخواست نمی‌دهد باید پیش از آغاز رژیم کسب‌وکار بریتانیایی خود را جمع کند (run-off). FCA هشدار می‌دهد ادامه فعالیت می‌تواند نقض «ممنوعیت عمومی» بخش ۱۹ FSMA یا فعالیت بدون مجوز ذیل بخش ۲۰ باشد؛ Davis Polk یادآوری می‌کند نقض بخش ۱۹ جرم کیفری است.

شرکت‌های خارجی و قاعده سرزمینی

یکی از مهم‌ترین نکات برای فعالان غیربریتانیایی، دامنه سرزمینی است. طبق تحلیل Davis Polk، شرکت خارجی که برای مصرف‌کننده مقیم بریتانیا معامله می‌کند، معامله را ترتیب می‌دهد یا پلتفرم معاملاتی اداره می‌کند، در شرایطی «در بریتانیا» فعالیت‌کننده تلقی می‌شود و نمی‌تواند به استثنای «اشخاص خارجی» ماده ۷۲ دستور فعالیت‌های تنظیم‌شده (RAO) تکیه کند؛ مگر آن‌که شخص مجاز معینی میان او و مصرف‌کننده قرار گیرد. FCA هم سند جداگانه FG26/7 را درباره رویکرد خود به شرکت‌های بین‌المللی منتشر کرده است.

برای مقایسه با مسیر اتحادیه اروپا و پاسپورت MiCA، مقاله بازنگری MiCA؛ استیبل‌کوین و دیفای ۲۰۲۶ را ببینید.

قواعد نهایی ۳۰ ژوئن به زبان ساده

FCA پنج بیانیه سیاستی منتشر کرده است: PS26/9 (پذیرش و افشا و رژیم سوءاستفاده از بازار کریپتو)، PS26/10 (انتشار استیبل‌کوین)، PS26/11 (فعالیت‌های تنظیم‌شده شامل حفاظت ذیل CASS 17)، PS26/12 (رژیم احتیاطی COREPRU و CRYPTOPRU) و PS26/13 (اعمال کتاب قواعد FCA، از جمله Consumer Duty). چند نکته برجسته از خلاصه رسمی:

• برای ناشران استیبل‌کوین، ترتیبات امانی قانونی (statutory trust) برای دارایی پشتوانه تأیید شده و نگهداری تا ۵ درصد مازاد در استخر پشتوانه مجاز است؛
• ضریب سرمایه K-SII برای انتشار استیبل‌کوین از ۲ به ۱ درصد کاهش یافته است؛
• در دیفای، قواعد وقتی اعمال می‌شود که «نهاد کنترل‌کننده قابل شناسایی» وجود داشته باشد و FCA درباره راهنمای اختصاصی دیفای مشورت خواهد کرد؛
• FCA قصد دارد حدود دو سال پس از اجرای رژیم، بازنگری رسمی انجام دهد.

FCA همچنین تصریح می‌کند دارایی‌های رمزی حتی در رژیم جدید «پرریسک» می‌مانند و مصرف‌کننده ممکن است کل سرمایه را از دست بدهد. تنظیم‌گری به معنای تضمین ارزش نیست.

زاویه ایران: درس «دوره گذار» برای قانون‌گذار داخلی

برای کاربران و کسب‌وکارهای ایرانی، اثر مستقیم رژیم بریتانیا محدود است؛ ملاحظات تحریمی و سیاست‌های پذیرش مشتری شرکت‌های مجاز بریتانیایی معمولاً مانع ارائه خدمت به اشخاص مرتبط با ایران می‌شود. ریسک‌های این حوزه را در تحریم OFAC و ریسک صرافی رمزارز ایران جداگانه بررسی کرده‌ایم. ایرانیان مقیم بریتانیا نیز باید بدانند پلتفرمی که پس از اکتبر ۲۰۲۷ بدون مجوز به آن‌ها خدمت دهد، در معرض ریسک توقف و اختلاف حقوقی است.

درس مهم‌تر، الگوی گذار است. بریتانیا یک بازه مشخص درخواست، حکم حفظ وضعیت برای متقاضیان به‌موقع، حکم انتقالی برای اجرای قراردادهای موجود و تکلیف روشن خروج منظم تعریف کرده است. در ایران، بحث مجوز صرافی‌های رمزارز میان نهادهای مختلف جریان دارد؛ نگاه کنید به کارگروه مجوز صرافی رمزارز ایران. اینکه چنین سازوکار گذاری در متن نهایی مقررات ایران پیش‌بینی شود یا نه، هنوز روشن نیست و این مقاله آن را ادعا نمی‌کند. برای ارزیابی پرونده خود با کارشناسان آرتیلا گفتگو کنید.

بیان قابل نقل: مدل بریتانیا نشان می‌دهد گذار منظم یعنی تاریخ مشخص درخواست، حفظ وضعیت متقاضی به‌موقع و قاعده روشن خروج.

پرسش‌های متداول

درگاه مجوز کریپتو FCA از چه زمانی باز است و تا کی؟

طبق FCA، دوره درخواست از ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ آغاز شده و ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ بسته می‌شود. درخواست‌ها از طریق سامانه Connect ثبت می‌شوند و جلسه پیش از درخواست (PASS) اختیاری و رایگان است.

رژیم جدید کریپتو بریتانیا چه زمانی اجرا می‌شود؟

FCA اعلام کرده رژیم انتظار می‌رود از ۲۵ اکتبر ۲۰۲۷ لازم‌الاجرا شود. قواعد نهایی ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ برای شرکت‌هایی اعمال می‌شود که از آن تاریخ به بعد مجوز FSMA دارند.

آیا شرکتی که الان ثبت ضدپول‌شویی دارد نیاز به درخواست تازه دارد؟

بله. FCA تصریح کرده ثبت‌های فعلی ذیل مقررات ضدپول‌شویی، مقررات خدمات پرداخت یا پول الکترونیکی خودکار تبدیل نمی‌شوند و شرکت باید مجوز یا تغییر مجوز FSMA بگیرد.

اگر بعد از ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ درخواست بدهم چه می‌شود؟

درخواست پذیرفته می‌شود اما تسریع نمی‌شود. اگر تا آغاز رژیم مجوز نگیرید، وارد مقررات انتقالی می‌شوید و فقط قراردادهای پیشین را اجرا می‌کنید؛ قرارداد جدید با مشتری بریتانیایی مجاز نیست.

آیا صرافی خارجی که به کاربران بریتانیایی خدمت می‌دهد مشمول است؟

طبق تحلیل Davis Polk، در صورت معامله یا ترتیب معامله برای مصرف‌کننده مقیم بریتانیا، شرکت خارجی در شرایطی فعال در بریتانیا تلقی می‌شود و باید مجوز بگیرد یا خدمت به این مصرف‌کنندگان را متوقف کند؛ جزئیات استثناها را باید با وکیل بریتانیایی بررسی کرد.

جمع‌بندی

با باز شدن درگاه مجوز کریپتو FCA در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، شمارش معکوس رژیم جامع کریپتوی بریتانیا عملاً آغاز شده است. شرکت‌هایی که می‌خواهند پس از ۲۵ اکتبر ۲۰۲۷ فعال بمانند باید تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ درخواست بدهند تا از حفظ وضعیت بهره‌مند شوند؛ ثبت فعلی خودکار تبدیل نمی‌شود و بخشی از راهنمای محدوده هنوز در حال مشورت است. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

• FCA, A new regime for cryptoasset regulation (updated 30 Sep 2026): https://www.fca.org.uk/firms/new-regime-cryptoasset-regulation
• FCA, Cryptoassets: How the gateway will operate (updated 30 Sep 2026): https://www.fca.org.uk/firms/new-regime-cryptoasset-regulation/how-gateway-will-operate
• FCA, Overview of our cryptoassets regime policy statements (30 Jun 2026): https://www.fca.org.uk/publications/policy-statements/cryptoasset-regime
• FCA, Crypto firms get guidance on how the new regime applies (16 Sep 2026): https://www.fca.org.uk/news/press-releases/crypto-firms-get-guidance-how-new-regime-applies
• FCA, PS26/18: Cryptoasset perimeter guidance (16 Sep 2026): https://www.fca.org.uk/publications/policy-statements/ps26-18-cryptoasset-perimeter-guidance
• Davis Polk, FCA's cryptoasset authorisation gateway is now open (1 Oct 2026): https://www.davispolk.com/insights/client-update/fca-s-cryptoasset-authorisation-gateway-now-open