دیپ‌فیک تبلیغات سیاسی کلرادو؛ شکایت سناتور کیپ و دفاع طنز

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: در اکتبر ۲۰۲۶ سناتور دموکرات ایالت کلرادو، کتی کیپ (Cathy Kipp)، علیه یک آگهی سیاسی حاوی دیپ‌فیک از خودش شکایت مالی انتخاباتی (campaign finance complaint) ثبت کرد. آگهی را اندیشکده Independence Institute در مخالفت با گزاره NN (Proposition NN) ساخته است. کیپ می‌گوید آگهی قانون کلرادو را که برای دیپ‌فیک نامزدها بیانیه افشای مشخص می‌خواهد نقض کرده است؛ وکیل اندیشکده می‌گوید آگهی آشکارا طنز و نقیضه است و مشمول استثنای قانون. CBS Colorado این پرونده را «نخستین در نوع خود» توصیف کرده است.

بیان قابل نقل: در قانون دیپ‌فیک انتخاباتی، سرنوشت پرونده اغلب به یک پرسش ساده بسته است: آیا مخاطب معقول شوخی را می‌فهمد؟

این مقاله واقعیات پرونده را از گزارش CBS Colorado (۱۳ اکتبر ۲۰۲۶) و متن قانون را از نسخه رسمی HB24-1147 در وب‌سایت مجلس کلرادو نقل می‌کند. پرونده در مرحله شکایت و درخواست رد است و هیچ تصمیمی درباره آن گزارش نشده است.

آگهی چه نشان می‌دهد؟

طبق CBS، گزاره NN به ایالت اجازه می‌دهد پولی را که در غیر این صورت باید به مالیات‌دهندگان بازپرداخت می‌کرد نگه دارد و از جمله برای آموزش خرج کند. کیپ حامی لایحه‌ای بوده که این گزاره را به رأی عمومی گذاشته و می‌گوید این افزایش مالیات نیست، زیرا مالیات‌دهندگان پول را پیش‌تر به ایالت داده‌اند.

آگهی مخالفان، دیپ‌فیکی ساخته‌شده با هوش مصنوعی از کیپ را در نقش صندوق‌دار فروشگاه نشان می‌دهد که وقتی مشتریان بیش از قیمت پرداخت می‌کنند، باقی پول را پس نمی‌دهد و می‌گوید: «سیاست جدید ما اجازه می‌دهد پول خرد مشتریان را برای آموزش کودکان نگه داریم».

قانون HB24-1147 چه می‌گوید؟

ممنوعیت پایه

طبق متن رسمی، ماده ۱-۴۶-۱۰۳ قوانین کلرادو مقرر می‌کند هیچ شخصی نباید ارتباطی درباره نامزد منصب انتخابی را که شامل دیپ‌فیک است، ۶۰ روز پیش از انتخابات مقدماتی یا ۹۰ روز پیش از انتخابات عمومی، برای مخاطبانی شامل رأی‌دهندگان آن منصب منتشر کند، در صورتی که بداند یا با بی‌اعتنایی بی‌پروا (reckless disregard) نسبت به این واقعیت عمل کند که نامزد آنچه نشان داده می‌شود را نگفته یا انجام نداده است.

تعریف‌ها

• دیپ‌فیک: محتوای تصویری، ویدئویی، صوتی یا چندرسانه‌ای تولیدشده با هوش مصنوعی که به‌دروغ معتبر یا واقعی به نظر می‌رسد و فردی را در حال گفتن یا انجام کاری نشان می‌دهد که نگفته یا انجام نداده است؛
• نامزد: در این فصل شامل مقام فعلی یا دارنده کنونی منصب نیز هست.

بیانیه افشای الزامی

ممنوعیت شامل ارتباطی نیست که به‌طور «روشن و برجسته» این بیانیه را داشته باشد: «This (image/audio/video/multimedia) has been edited and depicts speech or conduct that falsely appears to be authentic or truthful.» قانون معیارهای برجستگی را نیز تعیین کرده است: در محتوای تصویری، اندازه قلم دست‌کم برابر بزرگ‌ترین متن دیگر؛ در محتوای صوتی، خواندن در ابتدا و انتها و در فواصل حداکثر یک‌دقیقه‌ای برای صوت‌های بیش از دو دقیقه؛ و درج بیانیه، نام ابزار ساخت و تاریخ و زمان ساخت در فراداده.

بیان قابل نقل: قانون کلرادو دیپ‌فیک سیاسی را ممنوع نمی‌کند؛ دروغ بی‌برچسب را ممنوع می‌کند.

استثناها

طبق بند (۳) همان ماده، قانون شامل این موارد نمی‌شود: پوشش خبری واقعی با اعلام تردید درباره اصالت؛ ایستگاه‌های پخش که برای پخش پول گرفته‌اند؛ نشریات خبری که اعلام کنند محتوا نامزد را دقیق نشان نمی‌دهد؛ محتوای رسانه‌ای که طنز یا نقیضه است؛ ارائه‌دهنده فناوری ساخت دیپ‌فیک؛ و خدمات رایانه‌ای تعاملی نسبت به محتوای دیگران طبق بخش ۲۳۰.

ضمانت اجرا

طبق متن قانون، هر شخص می‌تواند نزد دفتر وزیر کشور ایالت (Secretary of State) شکایت کتبی ثبت کند و افسر رسیدگی برای عدم درج بیانیه افشا جریمه مدنی تعیین می‌کند: دست‌کم ۱۰۰ دلار برای هر تخلف بدون آگهی پولی، یا دست‌کم ۱۰ درصد مبلغ هزینه‌شده برای تبلیغ ارتباط ممنوع، یا مبلغ بالاتر متناسب با گستره انتشار. عنوان قانون از ایجاد حق دعوای خصوصی برای نامزدها نیز خبر می‌دهد.

استدلال طرفین

دفاع Independence Institute

طبق CBS، وکیل اندیشکده، دیوید لین (David Lane)، می‌گوید دیپ‌فیک خطر واقعی دارد و اگر آگهی کیپ را در حال سخنرانی نژادپرستانه یا گرفتن رشوه نشان می‌داد، وضع فرق می‌کرد؛ اما این آگهی آشکارا طنز و نقیضه است. او درخواست رد شکایت را ثبت کرده و می‌گوید: «آزمون طنز و نقیضه این است که آیا یک شخص معقول که آن را می‌بیند می‌فهمد طنز یا نقیضه است... هیچ شخص معقولی باور نمی‌کند او واقعاً به‌عنوان صندوق‌دار فروشگاه پول می‌دزدد.»

لین همچنین گفته سخن سیاسی شاید مهم‌ترین نوع سخن حمایت‌شده است، قصد دارد برای هزینه وکالت از کیپ و ایالت شکایت کند و مدعی است دادگاه تجدیدنظر حوزه دهم فدرال تحقیقات با سوءنیت را به‌تنهایی نقض آزادی بیان دانسته است. این ادعای حقوقی وکیل است و رأی مورد استناد او در گزارش مشخص نشده است.

موضع بخش انتخابات ایالت

طبق CBS، بخش انتخابات ایالت دیدگاه متفاوتی دارد: طنز و نقیضه «ریشه در شوخی» دارد و این دیپ‌فیک نه سرگرمی کمیک، بلکه تبلیغ سیاسی است. کیپ نیز پیش‌تر در بیانیه‌ای گفته بود: «نباید اجازه دهیم سوءاستفاده گسترده از هوش مصنوعی و انتشار اطلاعات نادرست در انتخابات ما عادی شود.»

پرسش‌های حقوقی کلیدی

تحلیل نگارنده: چند پرسش احتمالاً در این پرونده تعیین‌کننده است:

1. معیار طنز: آیا معیار، برداشت «شخص معقول» است (موضع وکیل) یا ماهیت شوخ‌طبعانه محتوا (موضع بخش انتخابات)؟ قانون واژه‌های satire و parody را تعریف نکرده است؛
2. ارتباط درباره نامزد: آگهی درباره یک گزاره رأی‌گیری است، اما یک مقام فعلی را نشان می‌دهد و قانون مقام فعلی را در تعریف نامزد گنجانده است؛
3. پنجره زمانی: شمول قانون به انتشار در ۶۰ یا ۹۰ روز پیش از انتخابات بستگی دارد و تاریخ دقیق انتشار آگهی باید کنترل شود؛
4. چالش قانون اساسی: تهدید وکیل به طرح دعوای فدرال، پرونده را می‌تواند به آزمون متمم اول بدل کند؛ همان‌طور که در توقف قانون دیپ‌فیک انتخاباتی مونتانا دیدیم.

توصیه عملی برای کمپین‌ها و تولیدکنندگان محتوا

1. هر محتوای سیاسی تولیدشده با هوش مصنوعی که چهره یا صدای یک مقام را نشان می‌دهد، در پنجره‌های زمانی قانون با بیانیه کامل افشا منتشر کنید؛
2. فراداده (ابزار، تاریخ و زمان ساخت) را حفظ کنید؛
3. به استثنای طنز تکیه نکنید مگر نشانه‌های طنز برای مخاطب آشکار باشد؛
4. قوانین هر ایالت را جداگانه بررسی کنید؛ مقاله دیپ‌فیک انتخاباتی و قوانین مقابله را ببینید؛
5. برای ارزیابی ریسک با کارشناسان آرتیلا مشورت کنید.

نگاه تطبیقی: ایران

تحلیل نگارنده: در ایران قانون خاص افشای دیپ‌فیک انتخاباتی وجود ندارد و انتشار محتوای جعلی درباره نامزدها عمدتاً از طریق قواعد عام جرایم رایانه‌ای و نشر اکاذیب بررسی می‌شود؛ ر.ک. جرم دیپ فیک: مسئولیت کیفری، حریم خصوصی و ادله. مدل کلرادو، یعنی «افشا به‌جای ممنوعیت» همراه با استثنای طنز، رویکردی است که می‌تواند میان حمایت از انتخابات سالم و آزادی بیان توازن ایجاد کند و در بحث‌های قانون‌گذاری آینده قابل مطالعه است.

پرسش‌های متداول

شکایت سناتور کیپ درباره چیست؟

درباره آگهی دیپ‌فیک مخالف گزاره NN که به ادعای او بدون بیانیه افشای الزامی قانون کلرادو منتشر شده است.

قانون کلرادو چه بیانیه‌ای می‌خواهد؟

بیانیه‌ای روشن و برجسته که می‌گوید محتوا ویرایش شده و گفتار یا رفتاری را نشان می‌دهد که به‌دروغ معتبر به نظر می‌رسد، همراه با درج در فراداده.

آیا طنز مشمول قانون است؟

خیر؛ بند (۳)(e) ماده ۱-۴۶-۱۰۳ محتوای طنز یا نقیضه را مستثنا کرده است. اختلاف پرونده بر سر این است که آیا این آگهی طنز است یا نه.

جریمه تخلف چیست؟

جریمه مدنی دست‌کم ۱۰۰ دلار برای هر تخلف یا دست‌کم ۱۰ درصد هزینه تبلیغ، یا مبلغ بالاتر متناسب با گستره انتشار، طبق متن HB24-1147.

آیا رأیی صادر شده است؟

خیر؛ تا گزارش ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، شکایت ثبت و درخواست رد آن ارائه شده بود.

جمع‌بندی

پرونده آگهی دیپ‌فیک کیپ نخستین آزمون جدی قانون افشای دیپ‌فیک انتخاباتی کلرادو است. نتیجه آن نشان خواهد داد مرز طنز و تبلیغ سیاسی فریبنده را چه معیاری تعیین می‌کند و آیا الزام افشا در برابر چالش متمم اول دوام می‌آورد.

منابع

• https://www.cbsnews.com/colorado/news/deepfake-ad-colorado-state-senator-prompts-court-case/
• https://leg.colorado.gov/laws/session-laws/HB24-1147/250/download
• https://coag.gov/app/uploads/2024/09/Public-Advisory-Deep-Fakes-9-9-2024.pdf