اصلاحات CAITA؛ SB ۱۰۰۰ و AB ۲۷۱۳ و اثبات اصالت

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: قانون شفافیت هوش مصنوعی کالیفرنیا (California AI Transparency Act یا CAITA، مواد ۲۲۷۵۷ تا ۲۲۷۵۷٫۶ قانون کسب‌وکار و مشاغل) ابتدا با SB 942 (۲۰۲۴) و سپس AB 853 (۲۰۲۵) شکل گرفت و در ۲۰۲۶ با SB 1000 و AB 2713 اصلاح شد. هدف اصلی، جاسازی داده اصالت (provenance) در محتوای تولید یا تغییر یافته با هوش مصنوعی مولد و واداشتن پلتفرم‌های بزرگ به تشخیص، نمایش و عدم حذف آگاهانه این داده است.

بیان قابل نقل: بدون وظیفه پلتفرم، واترمارک تولیدکننده مثل برچسبی است که در مسیر بازنشر کنده می‌شود.

جدول زمانی اجرا

طبق ثبت whichrule.ai (بازبینی در برابر leginfo تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶):

تاریخ	موضوع
۲ اوت ۲۰۲۶	تعهدات ارائه‌دهنده تحت پوشش (covered provider) لازم‌الاجرا
۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶	اثر اصلاحات SB 1000 بر ابزار تأیید افشا و قواعد افشای نهفته
۱ ژانویه ۲۰۲۷	تعهدات پلتفرم و میزبانی بزرگ (AB 2713 / §۲۲۷۵۷٫۳٫۱)
۱ ژانویه ۲۰۲۸	تعهدات دستگاه‌های ضبط (دوربین، گوشی، ضبط‌کننده) برای جاسازی پیش‌فرض اصالت

استثنای فناوری کمکی و جریمه مرتبط تا ۱ ژانویه ۲۰۲۹ پایان می‌یابد (طبق همان منبع). تاریخ‌ها را وکیل باید با متن فصل‌شده در leginfo دوباره تأیید کند.

SB 1000 چه تغییری داد؟

طبق خلاصه‌های whichrule و وضعیت لایحه در LegiScan، SB 1000 (فصل ۸۶۱، ۲۰۲۶) بلافاصله اثر گذاشت و از جمله:

• آستانه «یک میلیون کاربر» را برداشت (گسترش شمول)؛
• «ابزار تشخیص AI» را با ابزار تأیید افشا (disclosure verification tool) جایگزین کرد؛
• قواعد افشای نهفته (latent disclosure) و تعهدات مجوزگیرنده را بازبینی کرد.

جزئیات فنی دقیق هر بند در این مقاله خلاصه شده و جایگزین خواندن متن قانونی نیست. برای زمینه شفافیت اتحادیه اروپا، منشور عملی شفافیت محتوای AI اروپا را ببینید.

AB 2713 و تعهدات پلتفرم بزرگ

طبق متن رسمی §۲۲۷۵۷٫۳٫۱ که whichrule نقل کرده، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ پلتفرم آنلاین بزرگ باید:

1. تشخیص دهد آیا داده اصالت در محتوا جاسازی، پیوست یا مرتبط شده است؛
2. رابط کاربری ارائه دهد که به‌روشنی نشان دهد آیا داده اصالت یا امضای دیجیتال، محتوا را به‌عنوان تولید/تغییر یافته با GenAI یا ضبط‌شده با دستگاه مشخص می‌کند؛ از جمله نام سامانه یا دستگاه و وضعیت امضا؛
3. امکان بازرسی داده اصالت را از طریق رابط خود، لینک به نمایشگر (حتی شخص ثالث) یا دانلود فراهم کند؛
4. تا حد امکان فنی، آگاهانه داده اصالت یا امضا را از محتوای آپلود، توزیع یا دانلود حذف نکند.

جریمه گزارش‌شده: ۵۰۰۰ دلار برای هر نقض، و هر روز نقض جداگانه محسوب می‌شود؛ اجرا توسط دادستان کل، وکیل شهر یا مشاور شهرستان. حق اقامه دعوای خصوصی در این بخش گزارش نشده است.

بیان قابل نقل: CAITA ۲۰۲۶ زنجیره «تولیدکننده جاسازی می‌کند، پلتفرم نمایش می‌دهد و حذف نمی‌کند» را تکمیل کرد.

استانداردهای فنی و محدودیت‌ها

بند (d) همان ماده می‌گوید پلتفرم ملزم نیست درباره داده‌ای که با مشخصات پذیرفته‌شده نهاد استانداردساز سازگار یا قابل‌تعامل نیست اقدام کند. در عمل، این به استانداردهایی مانند C2PA و IPTC اشاره دارد (تفسیر whichrule؛ خود متن قانون نام تجاری خاصی را در نقل قول رسمی الزامی نکرده است). همچنین پلتفرم ملزم به نگهداری یا نمایش اطلاعات شخصی نیست.

این محدودیت‌ها دو پیامد دارند (تحلیل نگارنده):

• پلتفرم‌ها می‌توانند از فرمت‌های غیر استاندارد شانه خالی کنند؛
• تولیدکنندگان باید به استانداردهای بین‌عملی پایبند شوند وگرنه زنجیره شفافیت می‌شکند.

نگاه تطبیقی: ایران

مقایسه زیر تحلیل نگارنده است:

• در منابع بررسی‌شده، الزام قانونی مشابه «تشخیص و نمایش provenance در پلتفرم‌های بزرگ» در ایران شناسایی نشد.
• بحث برچسب‌گذاری محتوای مصنوعی در سطح جهانی در حال گسترش است؛ ر.ک. مهلت برچسب‌گذاری محتوای مصنوعی و واترمارک قانونی محتوای AI.
• پلتفرم‌های ایرانی که به بازار کالیفرنیا خدمت می‌دهند ممکن است در شمول «پلتفرم بزرگ» قرار گیرند اگر آستانه‌های کاربر را رد کنند؛ احراز شمول نیازمند بررسی تعریف قانونی و آمار کاربر است.

توصیه به محصول و حقوقی شرکت‌ها

• نقشه جریان محتوا: از تولید GenAI تا CDN و اپلیکیشن مصرف‌کننده.
• انتخاب استاندارد اصالت قابل‌تعامل و آزمون حذف ناخواسته هنگام فشرده‌سازی.
• طراحی UI که «وجود/عدم وجود provenance» را بدون گمراه‌سازی نشان دهد.
• سیاست «عدم حذف آگاهانه» برای تیم‌های مهندسی و پیمانکاران پردازش رسانه.
• تقویم انطباق جداگانه برای اوت ۲۰۲۶ (ارائه‌دهنده) و ژانویه ۲۰۲۷ (پلتفرم).

ارتباط با واترمارک و برچسب قابل‌رؤیت

نسخه اولیه بحث‌های CAITA شامل برچسب‌های قابل‌رؤیت نیز بود؛ منابع حقوقی جدید تأکید می‌کنند مسیر اصلی به سمت اصالت جاسازی‌شده و ابزار تأیید حرکت کرده است. تفاوت عملی مهم است: برچسب روی تصویر را می‌توان برید، اما داده اصالت استاندارد اگر پلتفرم آن را حفظ و نمایش دهد، زنجیره اعتماد را نگه می‌دارد. با این حال، هیچ سامانه‌ای کامل نیست؛ فشرده‌سازی، تبدیل فرمت و ابزارهای شخص ثالث می‌توانند متادیتا را ناخواسته حذف کنند. به همین دلیل قانون قید «تا حد امکان فنی» و «آگاهانه» را برای ممنوعیت حذف آورده است.

شرکت‌هایی که هم مدل GenAI می‌سازند و هم پلتفرم توزیع دارند، باید دو تقویم انطباق جدا نگه دارند: یکی برای نقش ارائه‌دهنده تحت پوشش و یکی برای نقش پلتفرم بزرگ. اختلاط این دو نقش بدون مستندسازی، ریسک جریمه روزانه را بالا می‌برد. این تفکیک تحلیل نگارنده است.

بیان قابل نقل: در CAITA، روزشمار جریمه از لحظه‌ای شروع می‌شود که پلتفرم می‌دانست اصالت را می‌توانست حفظ کند و نکرد.

پیام برای کسب‌وکارهای ایرانی با کاربر آمریکایی

اگر سرویس ایرانی ویدئو یا شبکه اجتماعی کاربر کالیفرنیایی بالای آستانه قانونی داشته باشد، ممکن است تعهدات پلتفرم از ۲۰۲۷ مطرح شود. احراز «پلتفرم بزرگ» به تعریف قانونی (از جمله آستانه حدود ۲ میلیون کاربر یکتای ماهانه در خلاصه whichrule) وابسته است و باید با متن قانون و آمار واقعی تطبیق داده شود. حتی اگر شمول قطعی نباشد، پیاده‌سازی C2PA می‌تواند مزیت رقابتی و آمادگی صادراتی ایجاد کند.

نکات باز برای وکیل بازبین

تعریف دقیق «پلتفرم آنلاین بزرگ»، آستانه کاربر، و فهرست فعالیت‌های مشمول باید از متن Bus. & Prof. Code خوانده شود. رقم جریمه ۵۰۰۰ دلار و قاعده «هر روز یک نقض» از خلاصه whichrule است و باید با متن قانونی تطبیق یابد. همچنین باید روشن شود SB 1000 دقیقاً کدام تعهدات ارائه‌دهنده را از ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ تغییر داده است.

برای هم‌خوانی با قوانین ایالتی دیگر درباره برچسب و شفافیت، تیم‌های محصول باید ماتریس انطباق نگه دارند و هر تغییر فشرده‌سازی ویدیو را از نظر حفظ متادیتا آزمون کنند. مستندسازی این آزمون‌ها در برابر ادعای حذف آگاهانه دفاع می‌سازد.

پرسش‌های متداول

CAITA چیست؟

قانون شفافیت هوش مصنوعی کالیفرنیا درباره جاسازی و نمایش داده اصالت محتوای تولید یا تغییر یافته با AI و تعهدات مرتبط.

SB 1000 چه کرد؟

طبق منابع حقوقی، آستانه کاربر را برداشت، ابزار تأیید افشا را جایگزین ابزار تشخیص کرد و قواعد افشای نهفته را اصلاح نمود.

از چه تاریخی پلتفرم‌های بزرگ موظف‌اند؟

طبق §۲۲۷۵۷٫۳٫۱، از ۱ ژانویه ۲۰۲۷.

آیا کاربر خصوصی می‌تواند شکایت کند؟

طبق خلاصه whichrule برای این بخش، حق اقامه دعوای خصوصی پیش‌بینی نشده و اجرا با مقامات عمومی است؛ وکیل باید متن را تأیید کند.

استاندارد فنی کدام است؟

قانون به مشخصات پذیرفته‌شده نهاد استانداردساز ارجاع می‌دهد؛ در تفسیر عملی اغلب از C2PA سخن گفته می‌شود.

جمع‌بندی

اصلاحات ۲۰۲۶ CAITA، شفافیت را از سطح مدل‌ساز به سطح پلتفرم توزیع کشاند: SB 1000 ابزار و شمول ارائه‌دهنده را بازتعریف کرد و AB 2713 از ابتدای ۲۰۲۷ تشخیص، نمایش و ممنوعیت حذف آگاهانه داده اصالت را بر پلتفرم‌های بزرگ بار کرد. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

• whichrule.ai, California AI Transparency Act registry: https://whichrule.ai/registry/us-ca
• whichrule.ai, Large Online Platform Obligations §22757.3.1: https://whichrule.ai/registry/us-ca/caita-platform-obligations
• California Legislature, AB-2713 bill text page: https://leginfo.legislature.ca.gov/faces/billTextClient.xhtml?bill_id=202520260AB2713
• LegiScan, CA SB1000 2025-2026 Chaptered: https://legiscan.com/CA/text/SB1000/id/3461297