مصادره ۶۱ میلیون دلار تتر نفت ایران؛ دعوای عینی SDNY

این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.

تعریف: مصادره تتر نفت ایران به دعوای مصادره مدنی (civil forfeiture) اشاره دارد که دادستانی فدرال ناحیه جنوبی نیویورک (SDNY) در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ علیه حدود ۶۱ میلیون دلار استیبل‌کوین USDT نگهداری‌شده در ۱۰ کیف پول شبکه ترون طرح کرد. دولت آمریکا ادعا می‌کند این وجوه عواید فروش غیرقانونی نفت تحریم‌شده ایران است که برای تأمین مالی دولت ایران و سپاه پاسداران در نظر گرفته شده بود. این دعوا «عینی» است؛ یعنی علیه خود مال طرح شده، نه علیه شخص.

بیان قابل نقل: در مصادره مدنی، خوانده دعوا یک کیف پول است، نه یک انسان؛ و همین، دست دولت آمریکا را برای رسیدن به دارایی‌های خارج از قلمروش باز می‌کند.

پرونده در اکتبر ۲۰۲۶ با تحلیل مؤسسه حقوقی Haynes Boone دوباره در کانون توجه قرار گرفت. همه آنچه در ادامه می‌آید، ادعاهای دادخواست است و تا صدور حکم دادگاه اثبات‌شده تلقی نمی‌شود.

ادعاهای دادخواست

شبکه پول‌شویی

طبق اطلاعیه وزارت دادگستری آمریکا، دو شرکت به نام‌های Blessed Trust و Hexa Whale (که وزارت دادگستری آن‌ها را «چینی» و تحلیل‌های Skadden و Haynes Boone آن‌ها را ثبت‌شده در هنگ‌کنگ توصیف کرده‌اند) با استفاده از حساب‌های معاملاتی در صرافی بایننس عواید فروش نفت ایران را به رمزارز تبدیل و به سوی دولت ایران و نهادهای وابسته هدایت کرده‌اند. Blessed Trust خود را مدیر ثروت و امانت‌دار دارایی مجازی و Hexa Whale خود را کارگزار کالا معرفی می‌کرد.

شبکه «Entity A»

مجموعه‌ای از نشانی‌های خودمیزبان به نام «Entity A» ادعا می‌شود بیش از ۱.۵ میلیارد دلار عواید نفتی را دریافت و توزیع کرده است؛ از جمله انتقال به کسب‌وکارهای خدمات پولی مرتبط با سپاه، نشانی‌های رمزارزی مرتبط با سپاه و «یک صرافی رمزارز ایرانی». تحلیل Skadden این صرافی را نوبیتکس نام برده است. به گفته Skadden و Haynes Boone، یکی از کیف پول‌ها نیز ادعا شده توسط شرکت انرژی سپهر، شرکت تحریم‌شده‌ای که فروش نفت نظامی را مدیریت می‌کند، استفاده شده است.

ارتباط با نظام بانکی آمریکا

به نوشته Skadden، طبق دادخواست، «Company-1»، شرکتی ثبت‌شده در هنگ‌کنگ که مدعی فعالیت در بازار نفت است، بین مارس و آوریل ۲۰۲۴ یازده انتقال به ارزش حدود ۳۷.۱۵ میلیون دلار به Hexa Whale و بین نوامبر ۲۰۲۴ و مارس ۲۰۲۵ سی‌ودو انتقال به ارزش حدود ۴۴۳.۴۹ میلیون دلار به Blessed Trust انجام داده که همگی از حساب‌های کارگزاری یک بانک در نیویورک عبور کرده‌اند.

نقش تتر و سازوکار توقیف

به نوشته Skadden، صادرکننده استیبل‌کوین هفت کیف پول را در ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵ و سه کیف پول دیگر را در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۵ مسدود کرده است؛ موجودی هر کیف پول از حدود یک میلیون تا ۱۲.۷۶ میلیون دلار بوده است. طبق حکم توقیف، توکن‌های مسدود‌شده سوزانده می‌شوند و توکن‌های جدید هم‌ارز در اختیار FBI قرار می‌گیرد. Haynes Boone موجودی کل را «کمی کمتر از ۶۱.۲ میلیون USDT» ذکر کرده است.

بیان قابل نقل: قابلیت مسدودسازی تتر، صادرکننده استیبل‌کوین را از یک شرکت پرداخت به بازوی اجرایی تحریم‌ها تبدیل کرده است.

سه مبنای حقوقی مصادره

طبق تحلیل Skadden، دادخواست سه مبنای مستقل مطرح می‌کند:

مبنا	توضیح
عواید نقض IEEPA	وجوه، عواید قابل ردیابی نقض قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بین‌المللی است
پول‌شویی	اموال درگیر در پول‌شویی طبق 18 U.S.C. §1956، مبتنی بر نقض IEEPA و نیز کلاهبرداری بانکی و انتقال الکترونیکی
تروریسم	دارایی‌های نهادی که در جرم فدرال تروریسم مشارکت دارد (حمایت مادی از سپاه به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی تعیین‌شده)

Haynes Boone یادآوری می‌کند که مبنای سوم «به‌طور استثنایی گسترده» است؛ زیرا همه دارایی‌های چنین نهادی را در بر می‌گیرد، نه فقط وجوه قابل ردیابی به یک جرم خاص. از آنجا که دعوا مدنی است، دولت تنها باید ادعا را با غلبه دلایل اثبات کند و نیازی به کیفرخواست یا محکومیت کیفری نیست.

ردیابی بلاکچینی

به گفته Haynes Boone، FBI کیف پول‌ها را با سوابق عمومی بلاکچین به هم مرتبط کرده است؛ مثلاً تأمین کارمزد یک کیف پول توسط دیگری، فعال‌سازی نشانی جدید با نشانی موجود، یا انتقال تمام یا بیشتر موجودی از یک نشانی به نشانی دیگر. تحلیل نگارنده: این الگوها نشان می‌دهد شفافیت ذاتی بلاکچین، برخلاف تصور رایج، ابزار قدرتمندی در اختیار مقامات قرار می‌دهد.

زمینه گسترده‌تر

Skadden این دعوا را بخشی از روندی هماهنگ میان وزارت دادگستری و وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌داند؛ از جمله تعیین چهار صرافی بزرگ ایرانی در ژوئن ۲۰۲۶ و اعمال اختیار فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ بر بخش دارایی‌های دیجیتال اقتصاد ایران در اوت ۲۰۲۶. برای پیشینه، مقالات توقیف رمزارز ایران و هشدار بسنت و ریسک تحریم‌های OFAC برای کاربران رمزارز ایرانی را ببینید.

توصیه‌های عملی مشاوران آمریکایی

Haynes Boone در تحلیل خود برای گروه‌های مختلف این توصیه‌ها را مطرح کرده است:

• صرافی‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات دارایی مجازی: غربالگری در سطح کیف پول با ابزارهای تحلیل بلاکچین، نه صرفاً تطبیق نام با فهرست OFAC، و ارزیابی مواجهه غیرمستقیم؛ همچنین داشتن پروتکل مستند برای پاسخ به درخواست‌های مسدودسازی؛
• صادرکنندگان استیبل‌کوین: رسمی‌سازی فرایند پاسخ به درخواست‌های مسدودسازی، سوزاندن و توقیف و مستندسازی هر اقدام؛
• بانک‌های کارگزار: پایش انتقال‌های مرتبط با واسطه‌های هنگ‌کنگ و امارات، به‌ویژه برای مشتریان فعال در رمزارز، کالا یا تجارت نفت؛
• شرکت‌های بازرگانی: بازبینی بررسی طرف معامله و مسیر پرداخت از نظر مواجهه با نفت ایران.

تحلیل نگارنده: برای صرافی‌ها و کسب‌وکارهای غیرآمریکایی، مهم‌ترین درس این پرونده آن است که حتی بدون حضور در آمریکا، عبور یک انتقال دلاری از نظام بانکی آمریکا یا استفاده از استیبل‌کوین صادرشده توسط صادرکننده همکار، کافی است تا دارایی در دسترس مقامات آمریکایی قرار گیرد.

پیامد برای کاربران و فعالان ایرانی

تحلیل نگارنده:

1. ریسک «آلودگی» کیف پول: دریافت تتر از نشانی‌هایی که با شبکه‌های تحریمی مرتبط‌اند، می‌تواند به مسدودسازی کیف پول کاربر عادی منجر شود؛
2. محدودیت راه‌های اعتراض: طبق تحلیل Haynes Boone، اشخاص ثالث می‌توانند به مصادره اعتراض کنند، اما مهلت‌ها کوتاه است؛ برای اشخاص مقیم ایران، طرح ادعا در دادگاه آمریکا با موانع عملی و تحریمی جدی همراه است؛
3. ریسک استیبل‌کوین‌های متمرکز: هر دارایی که صادرکننده متمرکز بتواند آن را مسدود کند، در برابر اقدامات اجرایی آمریکا آسیب‌پذیر است (ر.ک. حقوق استیبل‌کوین و تتر در ایران).

بیان قابل نقل: برای کاربر ایرانی، پرسش اصلی دیگر «آیا تتر امن است؟» نیست؛ پرسش این است: «تتر من پیش‌تر از کجا عبور کرده است؟»

پرسش‌های متداول

دعوای مصادره ۶۱ میلیون دلاری چه زمانی طرح شد؟

در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ از سوی دادستانی فدرال ناحیه جنوبی نیویورک.

آیا کسی در این پرونده متهم شده است؟

طبق تحلیل Haynes Boone، هیچ شخصی متهم نشده و دادخواست تخلفی به صرافی یا تتر نسبت نمی‌دهد؛ دعوا علیه خود دارایی است.

چرا دولت آمریکا صلاحیت دارد؟

به دلیل عبور انتقال‌های دلاری از حساب‌های کارگزاری بانکی در نیویورک و ماهیت فرامرزی ابزار مصادره مدنی.

توکن‌های مسدود‌شده چه می‌شوند؟

طبق حکم توقیف، توکن‌ها سوزانده و معادل آن‌ها در کیف پول تحت کنترل FBI صادر می‌شود.

آیا این ادعاها ثابت شده است؟

خیر. وزارت دادگستری تصریح کرده دادخواست مصادره صرفاً ادعاست و تا صدور حکم دادگاه به نفع دولت اثبات نشده است.

جمع‌بندی

دعوای ۶۱ میلیون دلاری SDNY نشان می‌دهد که استیبل‌کوین‌ها از مسیر دور زدن تحریم به هدف اصلی اجرای آن تبدیل شده‌اند. ترکیب مصادره مدنی، ردیابی بلاکچین و همکاری صادرکننده، ابزاری کارآمد در اختیار آمریکا قرار داده است. فعالان ایرانی باید ریسک منشأ وجوه و تمرکز صادرکننده را جدی بگیرند. برای مشاوره با کارشناسان آرتیلا در تماس باشید. این مقاله جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.

منابع

• https://www.justice.gov/usao-sdny/pr/us-attorney-seeks-forfeiture-61-million-cryptocurrency-iranian-militarys-black-market
• https://www.jdsupra.com/legalnews/sdny-forfeiture-action-targets-61-9832429/
• https://www.skadden.com/insights/publications/2026/09/sdnys-$61-million-crypto-forfeiture-action