برچسب‌گذاری دیپ‌فیک هند؛ قواعد IT Rules ۲۰۲۶
اصلاحیه قواعد فناوری اطلاعات هند ۲۰۲۶ برای محتوای مصنوعی (SGI): قاعده ۳(۳) برچسب‌گذاری و فراداده، قاعده ۴(۱A) اعلامیه کاربر و تأیید فنی در میانجی‌های بزرگ.
تحریریه آرتیلا · ۱۴۰۵/۰۷/۲۰
این مقاله در حال بازبینی حقوقی است.
تعریف: برچسب‌گذاری دیپ‌فیک هند در چارچوب اصلاحیه قواعد فناوری اطلاعات (راهنمای میانجی و کد اخلاق رسانه دیجیتال) ۲۰۲۶ قرار می‌گیرد که وزارت الکترونیک و فناوری اطلاعات (MeitY) در ۱۰ فوریه ۲۰۲۶ ابلاغ کرد و از ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ اجرا شد. اصلاحیه مفهوم اطلاعات تولید مصنوعی (SGI) را تعریف و برای میانجی‌ها تعهدات برچسب، فراداده و برای میانجی‌های شبکه اجتماعی بزرگ (SSMI) اعلامیه کاربر و تأیید فنی را ذیل قواعدی مانند ۳(۳) و ۴(۱A) وضع می‌کند.
بیان قابل نقل: هند میان «SGI ممنوع» و «SGI مجاز اما برچسب‌خورده» خط کشید؛ سکوت پلتفرم دیگر گزینه ایمنی نیست.
تعریف SGI و استثناها
طبق تحلیل Nishith Desai از متن اصلاحیه، SGI اطلاعات صوتی، تصویری یا شنیداری-تصویری است که به‌طور مصنوعی یا الگوریتمی ساخته/تغییر یافته و واقعی به‌نظر می‌رسد. FAQ MeitY تصریح کرده متن خالص SGI نیست. استثناها شامل ویرایش روزمره بی‌ضرر، تهیه اسناد آموزشی بدون سند جعلی، و بهبود دسترس‌پذیری بدون تغییر جوهر محتواست. جعل گواهی یا هویت در استثنا نمی‌گنجد.
تعهدات میانجی‌های توانمندساز SGI
میانجی‌هایی که تولید، انتشار یا اشتراک SGI را ممکن می‌کنند باید کاربران را از پیامد SGI ممنوع (از جمله سوءاستفاده جنسی، سند جعلی، محتوای فریبنده هویت) آگاه کنند، با دانش واقعی اقدام سریع کنند و ابزارهای فنی معقول برای پیشگیری به‌کار گیرند. قاعده ۳(۳) برای SGI مجاز، برچسب برجسته (مرئی یا پیشوند صوتی) و در صورت امکان فنی، فراداده/شناسه دائمی می‌خواهد و حذف برچسب را ممنوع می‌کند. آستانه ثابت ۱۰٪ مساحت که در پیش‌نویس بود، در نسخه نهایی حذف و با معیار «برجسته بودن» جایگزین شد.
SSMI و قاعده ۴(۱A)
میانجی شبکه اجتماعی بزرگ پیش از انتشار باید اعلامیه SGI بگیرد، صحت را با ابزار فنی معقول بیازماید و در صورت تأیید، برچسب بزند. اگر آگاهانه SGI بدون برچسب یا ممنوع را بپذیرد، کوتاهی در diligence تلقی میشود. آستانه SSMI در هند بر اساس تعداد کاربر ثبت‌شده اعلامی دولت است (در منابع ۵۰ لک کاربر ذکر شده؛ وکیل باید ابلاغ جاری را چک کند).
برای رویه قضایی مرتبط در هند، دستور حذف ویدئوی سیاسی AI در چندیگر و حقوق شخصیت و دیپ‌فیک را ببینید.
زمان‌بندی‌های کوتاه‌شده
Nishith Desai گزارش می‌دهد زمان حذف پس از دانش واقعی و رسیدگی به شکایت‌ها کوتاه‌تر شده است (از جمله بازه‌های چندساعته برای برخی محتوای جنسی). این فشردگی عملیاتی ریسک حذف بیش‌ازحد و از دست رفتن safe harbour را بالا می‌برد. جزئیات دقیق هر بازه باید از متن قواعد و FAQ خوانده شود.
بیان قابل نقل: زمان پاسخ سه‌ساعته، سیاست محتوا را از کمیته حقوقی به اتاق عملیات می‌برد.
نگاه تطبیقی: ایران
مقایسه تحلیل نگارنده است: الزام مشابه برچسب SGI فراگیر در ایران در منابع بررسی‌شده شناسایی نشد؛ اما عناوین کیفری مرتبط با جعل و نشر اکاذیب می‌توانند برخی مصادیق را پوشش دهند. ر.ک. جرم دیپ‌فیک.
توصیه به پلتفرم‌های جهانی با کاربر هندی
- جریان اعلامیه SGI در آپلود؛
- ابزار تأیید متادیتا و سیگنال؛
- برچسب UI + فراداده پایدار؛
- ممنوعیت ابزارهای حذف برچسب؛
- بازنگری SLA تیم اعتماد و ایمنی برای بازه‌های کوتاه؛
- مستندسازی diligence برای حفظ safe harbour.
تحلیل تکمیلی برای کسب‌وکار و وکیل
از نگاه عملی، خواننده سازمانی باید سه لایه را از هم جدا کند: (۱) واقعیت اثبات‌شده در منبع اولیه مانند متن قانون، بیانیه ناظر یا فهرست دادرسی؛ (۲) گزارش رسانه‌ای یا تحلیل مؤسسه حقوقی که ممکن است ساده‌سازی کند؛ (۳) تحلیل نگارنده که در این مقاله با برچسب مشخص شده و نباید به‌عنوان قاعده لازم‌الاجرا خوانده شود. این تفکیک به‌ویژه وقتی اعداد، تاریخ اجرا یا نام طرف‌ها در گردش‌اند حیاتی است.
برای تیم حقوقی داخلی پیشنهاد میشود پرونده انطباق جداگانه‌ای با این اجزا ساخته شود: خلاصه یک‌صفحه‌ای رویداد، جدول تعهدات زمانی، فهرست سامانه‌های فناوری درگیر، مالک داخلی هر تعهد، و پیوند به منبع اولیه. بدون مالک داخلی، قوانین جدید AI معمولاً بین محصول، امنیت و حقوقی می‌مانند و در موعد اجرا غافلگیر می‌کنند.
از منظر قرارداد، بندهای زیر را در توافق با تأمین‌کنندگان فناوری بازبینی کنید: تضمین انطباق با قوانین شفافیت و برچسب‌گذاری، حق ممیزی لاگ، غرامت بابت جریمه‌های ناشی از تقصیر تأمین‌کننده، و الزام اطلاع‌رسانی فوری تغییرات مدل یا جریان داده. اگر تأمین‌کننده در حوزه قضایی دیگر است، قانون حاکم و اجرای آرای خارجی را روشن کنید.
برای کسب‌وکارهای ایرانی، حتی وقتی قانون خارجی مستقیماً اعمال نمی‌شود، دو اثر غیرمستقیم شایع است: شرط قراردادی طرف خارجی، و ریسک شهرت در همکاری بین‌المللی. بنابراین پایش قوانین کالیفرنیا، نیویورک، هند و هنگ‌کنگ فقط دغدغه شرکت‌های آمریکایی نیست. در عین حال، از تسری نادرست حکم خارجی به نظام ایران باید پرهیز کرد؛ هر قیاس در این مقاله با عنوان تحلیل مشخص شده است.
بیان قابل نقل: انطباق هوش مصنوعی بیش از ابزار فنی، سامانه مالکیت تعهد و قرارداد است.
در پایان این بخش تأکید میشود که هیچ یک از توصیه‌های عملی جایگزین نظر وکیل واجد صلاحیت در حوزه قضایی مربوط نیست و وضعیت مقررات ممکن است با ابلاغیه یا رأی بعدی تغییر کند.
همچنین توصیه میشود نسخه بایگانی‌شده منابع و تاریخ دسترسی در پرونده داخلی ذخیره شود تا در صورت تغییر صفحه وب، استناد قابل دفاع بماند. تیم محتوا باید هر رقم و ماده را پیش از انتشار بعدی دوباره با منبع اولیه مقابله کند.
همچنین توصیه میشود نسخه بایگانی‌شده منابع و تاریخ دسترسی در پرونده داخلی ذخیره شود تا در صورت تغییر صفحه وب، استناد قابل دفاع بماند. تیم محتوا باید هر رقم و ماده را پیش از انتشار بعدی دوباره با منبع اولیه مقابله کند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
یادداشت بایگانی: تاریخ دسترسی به منابع وب در پرونده داخلی ثبت شود و هر تغییر بعدی صفحه با نسخه ذخیره‌شده مقایسه گردد تا استناد در بازبینی وکیل قابل دفاع بماند.
پرسش‌های متداول
اصلاحیه از کی اجرا شد؟
طبق Nishith Desai، ابلاغ ۱۰ فوریه و اجرا از ۲۰ فوریه ۲۰۲۶.
SGI شامل متن هم میشود؟
طبق FAQ، متن خالص SGI نیست.
قاعده ۴(۱A) چیست؟
تعهد SSMI برای اعلامیه کاربر، تأیید فنی و برچسب پیش از انتشار.
آیا برچسب باید ۱۰٪ صفحه را بگیرد؟
آن آستانه پیش‌نویس در نسخه نهایی حذف شد؛ معیار برجسته بودن است.
حذف برچسب مجاز است؟
میانجی نباید امکان حذف/تغییر برچسب یا نشانگر را فراهم کند.
جمع‌بندی
IT Rules ۲۰۲۶ هند رژیم برچسب و فراداده برای SGI و وظایف مضاعف برای SSMI ایجاد کرد. پلتفرم‌های جهانی با کاربر هندی باید آپلود، تشخیص و زمان پاسخ را بازطراحی کنند. این مقاله اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره حقوقی نیست.
منابع
- Nishith Desai, AI-Generated Content and Combating Deepfakes (18 Feb 2026): https://nishithdesai.com/research-and-articles/hotline/technology-law-analysis/ai-generated-content-and-combating-deepfakes-what-indias-new-rules-mean-for-global-platforms-15532
- MeitY FAQ on IT Rules Amendment 2026 (PDF): https://www.meity.gov.in/static/uploads/2025/10/065b6deb585441b5ccdf8be42502a49c.pdf
- Gazette Tracker notice on IT Rules amendment: https://gazettetracker.com/g/CG-DL-E-10022026-269993