‌ماده 1 - به منظور تنظیم و تعمیم و هدایت و امر بیمه در ایران و حمایت بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنها همچنین به منظور اعمال‌نظارت دولت بر این فعالیت مؤسسه‌ای به نام بیمه مرکزی ایران طبق مقررات این قانون به صورت شرکت سهامی تأسیس می‌گردد.

‌ماده 5 - بیمه مرکزی ایران دارای وظایف و اختیارات زیر است: 1 - تهیه آیین‌ نامه‌ها و مقرراتی که برای حسن اجرای امر بیمه در ایران لازم باشد با توجه به مفاد این قانون. 2 - تهیه اطلاعات لازم از فعالیتهای کلیه مؤسسات بیمه که در ایران کار می‌کنند. 3 - انجام بیمه‌های اتکایی اجباری. 4 - قبول بیمه‌های اتکایی اختیاری از مؤسسات داخلی یا خارجی. 5 - واگذاری بیمه‌های اتکایی به مؤسسات داخلی یا خارجی در هر مورد که مقتضی باشد. 6 - اداره صندوق تأمین خسارتهای بدنی و تنظیم آیین‌ نامه آن، موضوع ماده 10 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری‌زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب دی ماه 1347. 7 - ارشاد و هدایت و نظارت بر مؤسسات بیمه و حمایت از آنها در جهت حفظ سلامت بازار بیمه و تنظیم امور نمایندگی و دلالی و بیمه و نظارت‌بر امور بیمه اتکایی و جلوگیری از رقابتهای مکارانه و ناسالم. ‌تبصره - بیمه مرکزی ایران ملزم به حفظ اسرار مؤسساتی است که به موجب این قانون حق نظارت بر آنها را دارا می‌باشد و به هیچ وجه نباید از‌اطلاعاتی که در جهت اجرای این قانون به دست می‌آورد جز در مواردی که قانون معین می‌نماید استفاده کند.

‌ماده 6 - بیمه مرکزی ایران دارای ارکان زیر است: 1 - مجمع عمومی 2 - شورای عالی بیمه. 3 - هیأت عامل. 4 - بازرسان.

‌ماده 26 - رییس کل و سایر اعضاء هیأت عامل در مدت تصدی خود نمی‌توانند عضویت شرکتها و مؤسسات بازرگانی را قبول نمایند و یا در سایر‌دستگاههای دولتی یا ملی سمتی داشته باشند. ‌تبصره - تدریس در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و قبول سمتهای غیر موظف در مؤسسات خیریه و اجتماعی و آموزشی بلامانع است.

‌فصل اول - کلیات

‌ماده 51 - در صورتی که ورشکستگی یک مؤسسه بیمه اعلام بشود دادگاه مکلف است قبل از اتخاذ هر گونه تصمیم نظر بیمه مرکزی ایران را جلب‌نماید. بیمه مرکزی ایران از تاریخ وصول استعلام دادگاه باید ظرف 15 روز نظریه خود را کتباً به دادگاه اعلام دارد. دادگاه با توجه به نظریه بیمه مرکزی‌ایران تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد کرد.

‌ماده 54 - مؤسسات بیمه می‌توانند با موافقت بیمه مرکزی ایران و تصویب شورای عالی بیمه تمام یا قسمتی از پرتفوی (Portefeuille) خود را با‌کلیه حقوق و تعهدات ناشی از آن به یک یا چند مؤسسه بیمه مجاز دیگر واگذار کنند.

‌ماده 60 - اموال مؤسسات بیمه همچنین ودایع مذکور در مواد 36 و 46 تضمین حقوق و مطالبات بیمه‌گذاران، بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنان‌است و در صورت انحلال و یا ورشکستگی مؤسسه بیمه بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنان نسبت به سایر بستانکاران حق تقدم دارند. در‌میان رشته‌های مختلف بیمه حق تقدم با بیمه عمر است. ‌مؤسسات بیمه نمی‌توانند بدون موافقت قبلی بیمه مرکزی ایران اموال خود را صلح حقوق نمایند و یا به رهن واگذار کنند و یا موضوع هر نوع معامله با‌حق استرداد قرار دهند. ‌دفاتر اسناد رسمی موظفند هنگام انجام این قبیل معاملات موافقتنامه بیمه مرکزی ایران را مطالبه و مفاد آن را در سند منعکس کنند.

‌قانون فوق مشتمل بر هفتاد و هفت ماده و ده تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز شنبه 1350. 3. 29 در جلسه فوق‌العاده عصر روز یکشنبه‌سی‌ام خرداد ماه یک هزار و سیصد و پنجاه شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید. ‌رییس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی ‌مصوب 1353. 3. 28 مجلس شورا

‌ماده واحده - مواد 28 و 35 قانون تأسیس بیمه مرکزی و بیمه‌گری مصوب سی‌ام خرداد ماه 1350 به شرح زیر اصلاح می‌شود: ‌الف - ماده 28 - بیمه مرکزی ایران مجاز خواهد بود که موجودیهای نقدی خود را به صورت حساب جاری و یا سپرده نزد بانک بیمه ایران‌نگاهداری نماید. یا بر اساس بودجه مصوب از محل سرمایه و ذخایر و اندوخته‌های خود و صندوق تأمین خسارتهای بدنی تا مبلغ یکصد میلیون ریال‌در هر سال با تصویب هیأت عامل و مازاد بر آن با تصویب مجمع عمومی به هر نوع عملیات دیگر از جمله خرید سهام و مشارکت در بانکها و شرکتهای‌دیگر با حق فروش و انتقال آنها که برای توسعه و پیشرفت وظایف بیمه مرکزی ضروری یا مفید باشد مبادرت نماید. ب - ماده 35 - واگذاری سهام مؤسسات بیمه ایرانی غیر دولتی به اشخاص حقیقی یا حقوقی تبعه خارج تا بیست درصد با موافقت بیمه مرکزی‌ایران مجاز است و بیش از آن موکول به پیشنهاد بیمه مرکزی ایران و تأیید شورای عالی بیمه و تصویب هیأت وزیران خواهد بود. در مورد اخیر انتقال‌سود سهام سهامداران خارجی در هر سال نباید از دوازده درصد مجموع سرمایه پرداخت شده و سود انتقال‌نیافته سالهای قبل تجاوز نماید. ‌تبصره - انتقال سهام مؤسسات بیمه ایرانی به دولتهای خارجی یا انتقال بیش از چهل و نه درصد سهام آنها به اشخاص حقیقی یا حقوقی خارجی‌مطلقاً ممنوع است انتقال سهام بین سهامداران اتباع خارجی باید با موافقت قبلی بیمه مرکزی ایران صورت گیرد.

‌قانون فوق مشتمل بر یک ماده پس از تصویب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 1353. 3. 6، در جلسه روز سه‌شنبه بیست و هشتم خرداد ماه یک هزار‌و سیصد و پنجاه و سه شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید. ‌رییس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی

‌ماده 2 - سرمایه بیمه مرکزی ایران پانصد میلیون ریال است که به پنجاه سهم ده میلیون ریالی بانام تقسیم می‌شود و تمامی آن متعلق به دولت و غیر‌قابل انتقال است و افزایش آن با تصویب مجمع عمومی امکان‌پذیر است. مبلغ مزبور از محل اندوخته‌های شرکت سهامی بیمه ایران تأمین خواهد شد.

‌فصل اول - مجمع عمومی

‌ماده 27 - اسناد مالی و اوراق بهادار و چکهای بیمه مرکزی ایران با دو امضاء معتبر خواهد بود.

‌ماده 31 - عملیات بیمه در ایران به وسیله شرکتهای سهامی عام ایرانی که کلیه سهام آنها با نام بوده و با رعایت این قانون و طبق قانون تجارت به‌ثبت رسیده باشند انجام خواهد گرفت. ‌تبصره 1 - فعالیت مؤسسات بیمه خارجی مشمول مقررات فصل چهارم این قانون خواهد بود. ‌تبصره 2 - تشخیص فعالیتهایی که به آن عملیات بیمه اطلاق می‌شود با شورای عالی بیمه خواهد بود.

‌ماده 52 - ابطال پروانه یک مؤسسه بیمه برای کلیه عملیات بیمه‌ای از موارد انحلال مؤسسه است و در این صورت مفاد ماده 44 این قانون اجرا‌خواهد شد.

‌ماده 55 - تقاضای انتقال پرتفوی (Portefeuille) یک مؤسسه بیمه به مؤسسات دیگر بیمه دو بار به فاصله ده روز در روزنامه رسمی کشور‌شاهنشاهی و در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار تهران و عنداللزوم در یکی از روزنامه‌های محلی به هزینه متقاضی از طرف بیمه مرکزی ایران آگهی‌خواهد شد.

‌ماده 61 - مؤسسات بیمه موظفند اندوخته‌های فنی و قانونی نگهدارند و در حسابهای خود نحوه به کار افتادن آنها را به طور مشخص منعکس‌نمایند. انواع اندوخته‌های فنی و قانونی برای هر یک از رشته‌ای بیمه و میزان و طرز محاسبه و همچنین ترتیب به کار انداختن این اندوخته‌ها و نحوه‌ارزیابی اموال منقول و غیر منقولی که نماینده اندوخته‌های مؤسسات بیمه است از طرف شورای عالی بیمه تعیین خواهد شد.

‌ماده 3 - مرکز اصلی بیمه مرکزی ایران تهران است و بیمه مرکزی ایران می‌تواند در هر جا که لازم بداند به شرکت سهامی بیمه ایران نمایندگی بدهد.

‌ماده 7 - مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران مرکب است از وزیر دارایی، وزیر اقتصاد، وزیر کار و امور اجتماعی، هیأت عامل و بازرسان بدون داشتن‌حق رأی در جلسه شرکت خواهند کرد.

‌ماده 28 - بیمه مرکزی ایران مجاز خواهد بود که موجودیهای نقدی خود را به صورت حساب جاری و یا سپرده نزد بانک بیمه ایران نگاهداری‌نماید.

‌ماده 32 - تعداد سهامداران یک مؤسسه بیمه ایران نباید کمتر از ده شخص حقیقی یا حقوقی باشد.

‌ماده 53 - تصفیه مؤسسه بیمه ورشکسته طبق قانون تجارت به عمل می‌آید. در نقاطی که اداره تصفیه امور ورشکستگی وجود ندارد دادگاه بیمه‌مرکزی ایران را به عنوان قائم‌مقام اداره تصفیه تعیین می‌نماید و در حوزه دادگاههای شهرستانی که اداره تصفیه در آن جا تأسیس گردیده است اداره تصفیه‌با معاونت بیمه مرکزی ایران امر تصفیه را انجام خواهد داد.

‌ماده 56 - پس از انقضای سه ماه از تاریخ آخرین آگهی بیمه مرکزی ایران در صورت حصول اطمینان از این که در این انتقال هیچ یک از حقوق‌بیمه‌شدگان و بیمه‌گذاران و صاحبان حقوق آنها تضییع نخواهد شد موافقت خود را با انتقال پرتفوی کتباً به مؤسسه بیمه متقاضی اعلام خواهد داشت.

‌ماده 62 - کلیه مؤسسات بیمه موظفند ترازنامه و حسابهای سود و زیان خود را طبق نمونه‌ای که از طرف بیمه مرکزی ایران تهیه و به تصویب‌شورای عالی بیمه می‌رسد تنظیم نمایند و پس از تصویب نسخه‌ای از آن را برای بیمه مرکزی ایران ارسال دارند.

‌ماده 4 - بیمه مرکزی ایران تابع قوانین و مقررات عمومی مربوط به دولت و دستگاههایی که با سرمایه دولت تشکیل شده‌اند نمی‌باشد مگر آن که در‌قانون مربوط صراحتاً از بیمه مرکزی ایران نام برده شده باشد ولی نسبت به مواردی که در این قانون پیش‌بینی نشده باشد بیمه مرکزی ایران تابع قانون‌تجارت است.

‌ماده 8 - مجمع عمومی عادی به دعوت رییس کل بیمه مرکزی ایران سالی یک مرتبه حداکثر تا پایان شهریور ماه تشکیل می‌شود. ‌مجمع عمومی فوق‌العاده به دعوت رییس کل بیمه مرکزی ایران و یا به پیشنهاد هر یک از اعضاء مجمع عمومی تشکیل خواهد شد. ‌رییس کل بیمه مرکزی ایران موظف است ظرف ده روز پس از دریافت پیشنهاد تشکیل جلسه مجمع عمومی را کتباً دعوت کند. در دعوتنامه دستور‌جلسه و ساعت و محل انعقاد جلسه ذکر خواهد شد. ‌هیچ موضوعی را نمی‌توان در مجمع عمومی عادی یا فوق‌العاده مطرح کرد مگر آن که قبلاً جزو دستور قرار داده شده باشد.

‌ماده 29 - اعضاء شورای عالی بیمه و مشاورین و اعضاء اداری شورای عالی بیمه و افرادی که شورای عالی بیمه در اجرای وظایف خود به آنها‌مراجعه می‌کند و رییس کل و سایر اعضاء هیأت عامل و بازرسان و کلیه کارکنان بیمه مرکزی ایران باید از افشای اطلاعات محرمانه‌ای که در اجرای‌وظایف محوله به دست می‌آورند خودداری نمایند و الا مشمول مقررات ماده 138 قانون مجازات عمومی خواهند بود.

‌ماده 33 - هر شخص حقیقی یا حقوقی نمی‌تواند بیش از 20 درصد سهام یک مؤسسه بیمه ایران را دارا باشد. نصاب 20 درصد شامل اقارب نسبی و‌سببی درجه یک از طبقه اول صاحب سهم نیز خواهد بود.

‌ماده 57 - در صورت موافقت بیمه مرکزی ایران با انتقال پرتفوی این انتقال برای کلیه بیمه‌شدگان و بیمه‌گذاران و صاحبان حقوق آنها از تاریخ انتقال‌معتبر خواهد بود.

‌ماده 63 - مؤسسات بیمه موظفند ترازنامه خود را در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار تهران درج نمایند.

‌ماده 9 - وظایف مجمع عمومی به شرح زیر است: ‌الف - تعیین خط مشی کلی. ب - رسیدگی و اظهار نظر نسبت به گزارش سالانه رییس کل بیمه مرکزی ایران. ج - رسیدگی و تصویب بودجه و تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان و ترتیب تقسیم سود. ‌د - تصویب سازمان و آیین‌ نامه‌های مالی و اداری بیمه مرکزی ایران. ه - تصویب مقررات استخدامی با رعایت بند پ ماده 2 قانون استخدام کشوری. ‌و - انتخاب بازرسان. ‌ز - تعیین حقوق رییس کل و اعضای هیأت عامل و حق‌الزحمه بازرسان. ح - تصمیم نسبت به هر یک موضوعی که از طرف رییس کل بیمه مرکزی ایران جزو دستور قرار داده شده باشد.

‌ماده 30 - شرکت سهامی بیمه ایران عملیات خود را جز آن چه به موجب بندهای 1 و 2 و 3 و 4 و 6 و 7 ماده 5 این قانون جزء وظایف و اختیارات‌بیمه مرکزی ایران قرار داده شده است بر طبق اساسنامه خود ادامه خواهند داد. ‌وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها و هر مؤسسه دیگری که اکثریت سرمایه آن متعلق به دولت یا سازمانهای مزبور می‌باشد و یا‌تحت نظر دولت و یا سازمانهای مزبور اداره می‌شود موظفند بیمه‌ای خود را منحصراً در شرکت سهامی بیمه ایران انجام دهند. ‌این حکم شامل شرکت ملی نفت ایران - شرکت ملی ذوب آهن ایران - شرکت هواپیمایی ملی ایران - بانک مرکزی ایران - بانک ملی ایران - سازمان‌مرکزی گسترش و نوسازی صنایع ایران و صندوق توسعه کشاورزی خواهد بود مگر آن که مجمع عمومی هر یک از این مؤسسات نسبت به بیمه آنها‌تصمیم دیگری اتخاذ نماید. ‌تبصره - دولت مکلف است ظرف چهار ماه از تاریخ تصویب این قانون اساسنامه جدید شرکت مزبور را برای تصویب کمیسیونهای دارایی و‌استخدام مجلسین تقدیم کند.

‌ماده 34 - احکام مواد 31 و 32 و 33 شامل مؤسسات بیمه‌ای که صاحب سهم آن دولت یا بنیاد پهلوی است نمی‌شود.

‌ماده 58 - یک یا چند مؤسسه بیمه می‌توانند با رعایت مواد 55 - 56 - 57 با موافقت بیمه مرکزی ایران و تصویب شورای عالی بیمه در یک‌مؤسسه بیمه دیگر ادغام شوند.

‌ماده 64 - اشخاصی که در ایران یا در خارجه به علت ارتکاب جنایت یا دزدی یا خیانت در امانت یا کلاهبرداری یا صدور چک بی‌محل یا اختلاس‌یا معاونت در یکی از جرائم فوق محکوم شده باشند ورشکستگان به تقصیر نمی‌توانند جزو مؤسسین یا مدیران مؤسسات بیمه باشند. همچنین‌واگذاری نمایندگی به این اشخاص و اشتغال به دلالی از طرف آنان ممنوع است.

‌فصل دوم - شورای عالی بیمه

‌ماده 35 - بیش از 20 درصد سهام مؤسسات بیمه ایرانی را نمی‌توان به اشخاص حقیقی یا حقوقی تبعه خارج واگذار کرد و واگذاری سهام آنان باید با‌موافقت قبلی بیمه مرکزی ایران باشد.

‌ماده 59 - بیمه مرکزی ایران به منظور حفظ حقوق بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنها یا به ملاحظات اقتصادی و حمایت امر بیمه‌می‌توانند با تأیید شورای عالی بیمه و تصویب مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران مؤسسات بیمه‌ای را که وضع مالی یا اداری آنها رضایت‌بخش نیست‌مکلف نماید که در یکی از مؤسسات بیمه دیگری که موافق باشند ادغام شوند و در صورتی که ادغام صورت نگیرد پروانه مؤسسه‌ای که وضع مالی یا‌اداری آن رضایت‌بخش نیست طبق مقررات این قانون لغو خواهد شد. تصمیم بیمه مرکزی ایران علاوه بر ابلاغ کتبی به مؤسسات مورد نظر در روزنامه‌رسمی کشور شاهنشاهی و در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار تهران و عنداللزوم در یکی از روزنامه‌های محلی به اطلاع عموم خواهد رسید.

‌ماده 65 - در صورتی که به حکم دادگاه مسلم شود که ورشکستگی مؤسسه بیمه به علت تقصیر و تقلب مدیر یا مدیران بوده است در صورت عدم‌تکافوی دارایی مؤسسه متضامناً مسئول پرداخت طلب بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنان خواهند بود.