ماده 1- تعاریف و اصطلاحات به کار رفته در این شیوه‌نامه به شرح زیر است: 1-مرکز: مرکز حل اختلاف قوه قضاییه 2-معاونت: معاونت داوری و میانجی‌گری مرکز 3-معاون استان: معاون حل اختلاف دادگستری کل استان 4-اداره کل: اداره کل توسعه داوری مرکز 5-دستورالعمل: دستورالعمل ساماندهی حل و فصل اختلافات از طریق داوری و ایجاد و توسعه نهادهای داوری مصوب ۱۱/۱۲/ ۱۴۰۰ رئیس قوه قضاییه 6-شورای مشورتی: شورای مشورتی داوری موضوع ماده (۲) دستورالعمل 7-شورای استانی: شورای استانی توسعه داوری 8-هیات استانی: هیات ارزیابی شایستگی متقاضیان دریافت پروانه داوری حرفه‌ای که در هر استان تشکیل می‌شود. 9-هیأت مرکزی: هیأت ارزیابی شایستگی متقاضیان دریافت پروانه داوری حرفه‌ای که در مرکز تشکیل می‌شود. 10-کانون داوران: کانون داوران حرفه‌ای به عنوان نهاد صنفی غیر دولتی موضوع ماده (۵) دستورالعمل 11-نهاد داوری: سازمان، مرکز و مؤسسه داوری 12-سازمان داوری: نهادی است که در حوزه‌های داوری عمومی یا تخصصی در سطح ملی یا بین‌المللی فعالیت دارد. 13-مرکز داوری: نهادی است که در حوزه‌های داوری عمومی با تخصصی در سطح یک استان فعالیت دارد. 14-مؤسسه داوری: نهادی است که در حوزه‌های داوری عمومی با تخصصی در سطح یک حوزه قضایی فعالیت می‌کند. 45-داور حرفه‌ای: دارنده پروانه معتبر داوری عمومی با تخصصی از مرکز. تبصره- در این شیوه‌نامه هر جا داور با داوری به کار رفت مقصود داور با داوری حرفه‌ای است.

ماده 2- فرایند صدور پروانه داور حرفه‌ای به شرح ذیل است: 1-ثبت‌نام 2-صحت سنجی و تأیید مدارک 3-احراز صلاحیت عمومی 4-ارزیابی علمی و مهارتی 5-آموزش ابتدای خدمت 6-صدور پروانه

ماده 7- پس از تأیید صلاحیت‌های عمومی ارزیابی علمی و مهارتی توسط هیات استانی از طریق مصاحبه یا آزمون انجام می‌شود.

ماده 26- پس از اعلام اسامی پذیرفته شدگان از سوی اداره کل به معاون استان، دوره آموزش ابتدای خدمت آنان با معرفی معاون استان به کانون داوران و یا مؤسسات علمی و دانشگاهی معتبر آغاز می‌شود.

ماده 32- پس از موفقیت در دوره آموزش ابتدای خدمت و کارورزی برای متقاضیان، پروانه داوری حرفه‌ای با امضای رئیس مرکز صادر میشود. مدت اعتبار پروانه سه سال است و در صورت بقای شرایط داوری و داشتن عملکرد کمی و کیفی مناسب هر سه سال یک بار تمدید می‌شود. تبصره- اعتبار پروانه قائم به شخص و غیر قابل انتقال است.

ماده 36- تعداد نهادهای داوری مورد نیاز در حوزه‌های قضایی بر اساس شاخصهای اعلامی مرکز توسط معاونت پیشنهاد و پس از طرح در جلسه شورای مشورتی به تصویب رئیس مرکز می رسد.

ماده 49- عملکرد کمی و کیفی داوران حرفه‌ای و نهادهای داوری به طور مستمر توسط معاون استان پایش می‌شود. در پایان هر سال برای هر یک از داوران و نهادهای داوری کارنامه ارزیابی عملکرد بر اساس معیارهایی نظیر حسن رفتار و رعایت شئون داوری میزان فعالیت پایبندی به قوانین و مقررات داوری به ویژه درباره تعرفه حق الزحمه، وضعیت اتقان آرا و زمان رسیدگی صادر میشود و نسخه ای از آن به اداره کل ارسال می‌شود.

این شیوه‌نامه در ۵۳ ماده، ۱۸ تبصره و ۶ پیوست در تاریخ ۱۴۰۴/۹/۹ به تصویب رئیس مرکز حل اختلاف قوه قضاییه رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجراست و شیوه‌نامه مصوب ۱۴۰۲/۰۹/۲۸ منسوخ می گردد.

ماده 3- شرایط عمومی ثبت‌نام: 1- داشتن تابعیت جمهوری اسلامی ایران 2-داشتن دانشنامه کارشناسی حقوق با رشته‌های مشابه یا بالاتر برای داوری عمومی و کارشناسی مربوط برای داوری تخصصی یا معادل حوزوی آنها 3-داشتن حداقل ۳۵ سال تمام شمسی در زمان ثبت‌نام 4-داشتن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت از آن برای مشمولان 5-تأهل در داوری تخصصی خانواده در زمان ثبت‌نام 6-عدم اعتیاد به مواد مخدر روان گردان و عدم استفاده از مشروبات الکلی 7-نداشتن سابقه محکومیت مؤثر کیفری و عدم محرومیت از حقوق اجتماعی و ارایه گواهی عدم سوء پیشینه

ماده 8- ارزیابی داوران حرفه‌ای عمومی و تخصصی در دو بخش علمی و مهارتی انجام میشود. مواد ارزیابی داوران تخصصی به تناسب رشته‌های تخصصی در هر دوره از سوی مرکز اعلام میشود و مواد ارزیابی داوران عمومی به شرح زیر است: ۱- بخش علمی ۱-۱حقوق داوری (ضریب ۳) ۱-۲حقوق مدنی (ضریب ۳) ۱-۳ آیین دادرسی مدنی (ضریب ۱) ۱-۴ حقوق تجارت (ضریب ۱) ۲-بخش مهارتی ۲-۱ مهارت تصمیم گیری و حل مسأله و حل تعارض (ضریب ۳) ۲-۲ مهارت ایجاد ارتباط مؤثر و اقناع طرفین (ضریب ۲) ۲-۳ هوش هیجانی و کنترل خشم (ضریب ۲)

ماده 27- شرکت در دوره آموزشی ابتدای خدمت برای تمامی متقاضیان داوری مطابق شیوه‌نامه آموزش مرکز الزامی است مگر این که هیأت مرکزی افرادی را بی نیاز از آموزش اعلام کنند. تبصره- در صورتی که پذیرفته شدگان گواهی معتبر گذراندن دوره‌ها را ارائه دهند می‌توانند به تشخیص معاون استان از معافیت شرکت در دوره آموزشی مزبور استفاده کنند. اما می بایست در اولین آزمون پایان دوره آموزش ابتدای خدمت شرکت و امتیاز لازم را کسب کنند.

ماده 33- مرکز برای داور شناسه مخصوصی تعریف میکنند که نشان دهنده حوزه فعالیت وی در استان شهرستان و هویت اوست. تبصره- در صورت تقاضای داور جهت جابه جایی حوزه فعالیتش موضوع همراه با ذکر دلایل به اداره کل اعلام و آن اداره کل پس از اخذ نظر معاونان استانهای مبدا و مقصد با تأیید معاونت اتخاذ تصمیم می نماید.

ماده 37- اخذ مجوز برای نهادهای داوری منوط به ثبت‌نام از طریق سامانه مرکز ملی صدور مجوزها پس از طی فرایند مربوط و تأیید مرکز است.

ماده 50- اداره کل گزارش ارزیابی نهادهای داوری را جهت بررسی در هیأت مرکزی مطرح می‌کند و نتیجه بررسی‌ها به رئیس مرکز ارائه میشود.

ماده 4- صدور پروانه داوری منوط به استعفا از مناصب قضایی و مشاغل اطلاعاتی امنیتی، نظامی، انتظامی اداری قوه قضاییه و شاغل در محاکم دادگستری و تعزیرات حکومتی است. تبصره ۱- عضویت در بسیج مانع از اعطای پروانه داوری نیست. تبصره ۲- شاغلین در مناصب اداری و قضایی قوه قضاییه و مشاغل اطلاعاتی، امنیتی، نظامی، انتظامی، در صورت داشتن ۲۸ سال سابقه خدمت می‌توانند تقاضای صدور پروانه کنند. در این صورت در مصادیق این ماده، پس از طی تشریفات قانونی، پروانه صادره تا زمان ارایه حکم بازنشستگی تودیع می‌شود. تبصره ۳- مقامات موضوع ماده (۷۱) قانون مدیریت خدمات کشوری و همترازان آنها در دستگاه قضایی، قضات دیوان عالی کشور و قضات محکمه عالی انتظامی قضات و مدیران قضایی حائز گروه ۱۶ به بالا با هر میزان سابقه خدمت می‌توانند تقاضای صدور پروانه کنند. در این صورت پس از طی تشریفات قانونی، پروانه صادره تا زمان ارایه حکم بازنشستگی تودیع می‌شود.

ماده 9- ارزیابی در دو زمینه علمی (۶۰ امتیاز) و شخصیتی – مهارتی (۴۰ امتیاز) صورت می گیرد. شرط قبولی کسب حداقل ۶۰ درصد امتیاز در هر یک از دو زمینه است. تبصره ۱- ارائه گواهی شایستگی با نصاب امتیاز لازم در زمینه شخصیتی – مهارتی از کانون‌های ارزیابی شایستگی مورد تأیید مرکز پذیرفته می‌شود. تبصره ۲- شرط قبولی اعضا و کارکنان شوراهای حل اختلاف در ارزیابی شایستگی و مصاحبه کسب حداقل هفتاد (۷۰) درصد امتیاز آخرین فرد قبول شده در استان است.

ماده 28- طول دوره آموزشی ابتدای خدمت با توجه به سوابق حرفه‌ای و علمی متقاضیان بنا به پیشنهاد شورای مشورتی داوری حداکثر ۶ ماه است و سرفصلهای آموزشی و نحوه اجرای آن در شیوه‌نامه آموزشی مرکز تعیین میشود.

ماده 34- داوران در رشته‌های فنی و تخصصی برای انجام داوری در هیات داوری تخصصی دارای یک عضو حقوقدان جذب میشوند و انشای رأی با عضو حقوقدان است. امکان داوری تخصصی منفرد جز با تراضی صریح طرفین اختلاف و اعلام به کانون مربوطه وجود ندارد.

ماده 38- در اجرای مقررات بند (۲) ماده (۲) و ماده (۹) دستورالعمل و به منظور بررسی و اعلام نظر در مورد صلاحیت متقاضی تأسیس یا تمدید پروانه نهاد داوری شورای استانی داوری در استان‌ها با ترکیب ذیل تشکیل می‌شود. 1-رئیس کل دادگستری استان به عنوان رئیس 2-معاون استان به عنوان دبیره 3-رئیس حفاظت و اطلاعات دادگستری استان 4-رئیس کل محاکم عمومی انقلاب مرکز استان 5-رییس هیات مدیره کانون داوران استان 6-یک قاضی دادگاه تجدید نظر متخصص در امر داوری با انتخاب رئیس کل

ماده 51- پس از صدور تعداد سی پروانه داوری برای اشخاص حقوقی با حقیقی در تهران و تعداد ده پروانه داوری در سایر استانها، مجمع عمومی مؤسس کانون داوران هر استان با دعوت و نظارت معاون استان تشکیل می‌شود. اساسنامه پیشنهادی استان در هیأت مرکزی بررسی و پس از تأیید توسط متقاضی ثبت می گردد.

ماده 5- معاون استان با استعلام مدارک متقاضیان از مراجع ذی صلاح نسبت به صحت سنجی ثبت‌نام اقدام می نماید.

ماده 10- هیأت استانی جهت ارزیابی شایستگی علمی و مهارتی متقاضی در دادگستری کل استان با نظارت معاون استان تشکیل میشود و اعضای آن عبارتند از: 1-یک قاضی تجدید نظر آگاه به مسائل داوری به انتخاب رئیس کل دادگستری استان (به عنوان رئیس) 2-یک حقوقدان آشنا به مسائل داوری به انتخاب مرکز 3-یک روان شناس به انتخاب معاون استان 4-رئیس اداره با کارشناس اداره داوری استان به عنوان دبیر، بدون حق رأی تبصره- در استان‌هایی که در هر نوبت بیش از ۱۰۰ متقاضی داوری حرفه‌ای داشته باشند، به درخواست رییس کل و تأیید مرکز، امکان تشکیل بیش از یک هیات استانی وجود دارد.

ماده 29- مواد و سرفصل‌های آموزش ضمن خدمت در دو بخش الزامی و اختیاری به پیشنهاد شورای مشورتی به تصویب شورای آموزشی مرکز می رسد و با تأیید معاون استان توسط کانونهای داوری و مؤسسات معتبر علمی بر اساس ضوابط مرکز اجرا می‌شود.

ماده 35- در صورت صدور حکم قطعی از هیأت انتظامی رسیدگی به تخلفات داوری مبنی بر لغو پروانه با صدور حکم قطعی محکومیت در هر نوع جرایم عمدی در حال انجام داوری با به سبب آن و با ارتکاب جرایم عمدی درجه ۵ و بالاتر حسب مورد پروانه داوری توسط مرکز لغو می گردد. احراز مصادیق این ماده بر عهده هیات مرکزی است.

ماده 39- دارندگان پروانه داوری حرفه‌ای و اشخاص حقوقی دارای شرایط قانونی می‌توانند تقاضای خود را برای تأسیس نهاد داوری با توسعه موضوع فعالیت درباره داوری حرفه‌ای با رعایت ماده (۶) دستورالعمل و تبصره (۲) آن به معاونت استان ارائه دهند تا موضوع را در شورای استانی مطرح کند و نظر آن شورا را به ضمیمه نظر حفاظت و اطلاعات در مورد صلاحیت متقاضی برای تصدی مدیریت نهاد داوری به اداره کل ارسال کند تا در هیأت مرکزی مطرح گردد و در صورت وجود شرایط موافقت اصولی صادر گردد. تبصره- در خصوص سازمان داوری متقاضی می‌تواند به طور مستقیم از طریق اداره کل نیز اقدام کند. در این صورت اداره کل از شورای استانی داوری در مورد صلاحیت متقاضی استعلام می‌کند.

ماده 52- مرکز می‌تواند برای متقاضیان دارای شرایط پروانه داور میانجی‌گر صادر کند.

ماده 6- صلاحیت‌های عمومی متقاضیان داوری حرفه‌ای شامل تدین به دین مبین اسلام و التزام عملی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ولایت مطلقه فقیه حسن شهرت به امانت دیانت و صحت عمل به عنوان فرد صالح با استعلام از حفاظت در هیأت صلاحیت با حضور رئیس کل (رییس گزینش استان معاون استان و مسئول حفاظت استان بررسی می‌شود. تبصره- داوران اقلیت‌های دینی موضوع اصل سیزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باید متدین به دین خود باشند.

ماده 11- معاون استان برای انجام ارزیابی در داوری حرفه‌ای تخصصی از دو کارشناس رسمی دادگستری با تجربه یا دو عضو هیأت علمی مشهور به توان علمی و کارشناسی در رشته مربوط، پس از تأیید معاونت با حق رای دعوت می‌کند.

ماده 30- قبولی در آزمون پایان دوره آموزشی منوط به کسب امتیاز ۱۲ برای هر درس و در آموزش ابتدای خدمت میانگین امتیاز ۱۴ از ۲۰ در کل دروس است.

ماده 40- هیات مرکزی ضمن استماع توضیحات متقاضی با مدیر عامل شخص حقوقی یا نماینده آن و بررسی مفاد اساسنامه یا مقرره مربوط به تأسیس آن ظرف حداکثر یک ماه از تاریخ وصول درخواست، در صورت داشتن شرایط نظر خود را برای صدور موافقت اصولی به رئیس مرکز می دهد. نام نهاد داوری محدوده جغرافیایی فعالیت و حوزه عمومی با تخصصی آن در موافقت تعیین می‌شود. مدت اعتبار موافقت نامه سه ماه است و در طی آن نهاد متقاضی باید اقدامات زیر را انجام دهد. 1-ثبت اساسنامه نهاد داوری در اداره ثبت شرکت‌ها یا توسعه موضوع فعالیت به داوری حرفه‌ای 2-تأمین مکان و تجهیزات بر اساس استانداردهای ابلاغی مرکز تبصره- در صورت وجود عذر موجه مهلت یادشده در این ماده برای یک بار و به میزان حداکثر سه ماه قابل تمدید است و در صورت عدم انجام تکالیف یاد شده ظرف مهلت مقرر موافقت اصولی باطل است.

ماده 53- هزینه صدور پروانه داوری و تمدید آن برای اشخاص حقیقی معادل ۶۵ ساعت برای موافقت اصولی اشخاص حقوقی معادل ۱۳۰ ساعت و موافقت قطعی آن ۱۳۰ ساعت مزد یک ساعت کاری عادی قانون کار است.

ماده 12- فرایند ارزیابی و مصاحبه به صورت مکتوب ثبت و با تجهیزات الکترونیکی ضبط و به مدت دو سال نگهداری می‌شود و سؤالات و پاسخ‌ها به صورت واضح در اوراق مصاحبه درج می‌شود تا در صورت وجود اعتراض، قابل مراجعه در هیأت مرکزی باشد.

ماده 31- معاون استان قبول شدگان در آزمون پایان دوره آموزشی ابتدای خدمت را برای دوره کارورزی بر اساس ضوابط آموزشی مرکز به محاکم و واحدهای اجرای احکام حقوقی معرفی می‌کند. اشخاص مشمول مکلفند گزارش روزانه کارورزی خود را پس از تأیید مقام قضایی مربوط به معاونت استان ارائه نمایند. معاون استانی اسامی کارآموزانی که موفق به طی دوره کارورزی شده اند را جهت صدور پروانه به اداره کل اعلام می نماید.

ماده 41- مفاد اساسنامه و هرگونه تغییر در آن و همچنین انحلال شخصیت حقوقی نهاد داوری باید به تایید هیأت مرکزی برسد.

ماده 13- دبیر هیأت موظف است از طریق پیامک رایانامه با طرق مشابه نسبت به دعوت متقاضیان اقدام نماید و از مطلع شدن آنها اطمینان حاصل کنند و مدارک (هویتی) آنها را دریافت، بررسی و پس از تکمیل کاربرگ اطلاعات فردی در پرونده متقاضی ضبط نماید.

ماده 42- به جز در موارد خاص از قبیل داوری‌های بین‌المللی کلیه داوران نهادهای داوری و مدیر عامل آنها باید از میان اشخاص دارای پروانه داوری حرفه‌ای انتخاب شوند و تغییر مدیر عامل باید به تأیید هیات مرکزی برسد. نهاد داوری مکلف است در زمان دریافت پروانه یکی از داوران حرفه‌ای دارای شرایط را به عنوان کفیل نهاد معرفی نماید تا در وقت ضرورت نسبت به مدیریت آن اقدام کنند.

ماده 14- قضات دارای ۱۰ سال سابقه قضاوت و اعضای شورای مشورتی داوری موضوع بند (۲) و (۴) ماده (۴) دستورالعمل از شرکت در مصاحبه آموزش و کارورزی معافند. تبصره- قضات دارای حداقل ۵ سال سابقه قضایی در صورت داشتن سوابق وکالت سردفتری و هیأت علمی می‌توانند با تجمیع سوابق از معافیت مذکور استفاده نمایند.

ماده 43- در صورت انجام تکالیف مندرج در موافقت اصولی ظرف مهلت مقرر و احراز سایر شرایط پروانه الکترونیک تأسیس نهاد داوری صادر میشود. مدت این پروانه سه سال است و در صورت تقاضای مدیر مسئول بقای شرایط و داشتن عملکرد کمی و کیفی مناسب تمدید می‌شود.

ماده 15- اعضای هیأت علمی دانشگاه با حداقل درجه دانشیاری، پس از تأیید هیأت مرکزی از مصاحبه و آموزش معاف هستند.

ماده 44- دارندگان پروانه داوری حرفه‌ای با معرفی دو داور حرفه‌ای به عنوان همکار و داشتن یکی از شرایط زیر برای مدیر عامل می‌توانند برای تأسیس مؤسسه داوری حرفه‌ای درخواست نمایند. 1-پنج سال سابقه قضایی یا هیأت علمی با تدریس در سطوح عالی حوزه علمیه 2-مدرک دکتری حقوق یا معادل حوزوی آن با داشتن پنج سال سابقه وکالت یا سردفتری 3-سه سال سابقه مدیریت قضایی با اجرایی تبصره- شرایط مندرج در ماده فوق الذکر برای شهرهای کمتر از یک صدهزار نفر جمعیت الزامی نیست.