اصل1
جمهوری فنلاند کشوری مستقل است که قانون اساسی آن بر اساس شکل کنونی حکومت و سایر قوانین وضع گردیده است.
مادههای قوانین
دسته: بین الملل ، قانون: قانون اساسی کشور فنلاند
اصل2
حاکمیت مطلق، ا ز آن مردم است که آن را از طریق نمایندگان منتخب خویش در پارلمان اعمال می نمایند. اعمال قوه مقننه از طریق پارلمان و در رابطه با رییس جمهور می باشد. اعمال قوه مجریه بر عهده رییس جمهور گذارده شده است، به منظور اداره امور عمومی مملکت علاوه بر رییس جمهور، شورای وزیران نیز که متشکل از نخست وزیر و تعداد لازم از وزرا می باشد تشکیل خواهد گردید. اعمال قوه قضاییه به دادگاه های مستقل دادگستری واگذار خواهد گردید. عالیترین مرجع رسیدگی به دعاوی، دیوان عالی کشور و دیوان عالی عدالت اداری خواهد بود.
اصل3
جمهوری فنلاند کشوری غیر قابل تجزیه است و مرزهای آن را نمی توان تغییر داد مگر با تصویب پارلمان.
اصل4
حق تابعیت فنلاند متعلق به کلیه افرادی است که از پدر و مادر فنلاندی و یا از زنان خارجی که به ازدواج شهروندان فنلاندی درآمده اند، متولد شده باشند. اتباع خارجه نیز می توانند با رعایت مقررات و شرایطی که قانون معین خواهد کرد به تابعیت کشور فنلاند درآیند.
اصل5
مردم فنلاند در برابر قانون مساوی خواهند بود.
اصل6
زندگی، شرف، آزادیهای فردی و حق مالکیت افراد مورد حمایت قانون می باشد. حق اشتغال کلیه افراد ملت مورد پشتیبانی ویژه دولت می باشد. شرایط پرداخت غرامت کامل به کسانی که از اموال آنان به منظور تامین رفاه عمومی سلب مالکیت شده است را قانون معین می کند.
اصل7
هیچ کس را نمی توان از حق اقامت در کشور و انتخاب آزادانه محل زندگی و مسافرت از نقطه ای به نقطه دیگر محروم نمود، مگر در مواردی که قانون مقرر می دارد. ضوابط مسافرت به خارج از کشور را قانون معین می کند.
اصل8
هر کس می تواند به طور انفرادی و یا دسته جمعی به انجام مراسم مذهبی خود بپردازد. مشروط بر این که به حریم قانون و یا اخلاق حسنه تجاوز ننماید، و همچنین همه افراد ملت حق دارند که بر اساس قوانین مربوطه جامعه مذهبی خود را ترک نموده و پیرو مذهب دیگری شوند.
اصل9
پیروی یا عدم پیروی از مذهب خاصی به هیچ وجه تغییری در حقوق و وظایف افراد بوجود نخواهد آورد و در موارد مربوط به استخدام مشاغل دولتی و اداری که مربوط به استخدام دولتی و مشاغل اداری می گردد محدودیتهای پیش بینی شده قبلی همچنان معتبر خواهد بود، مگر آن که قانون ترتیب دیگری مقرر نماید.
اصل10
آزادی بیان، چاپ و نشر عقاید چه به صورت کلام و یا تصویر بدون ایجاد مزاحمت از جانب مقامات کشوری، مورد حمایت قانون است. تشکیل اجتماعات برای ابراز عقیده در مورد رویدادهای عمومی و یا هر منظور دیگر مشروط بر آن که بر خلاف قانون و یا اخلاق حسنه نباشد آزاد است. ضوابط آن را قانون معین می کند.
اصل11
مسکن اشخاص مصون از تعرض است. شرایط صدور مجوز جهت بازرسی خانه ها را قانون معین می کند.
اصل12
بازرسی مکاتبات پستی و افشای مخابرات تلگرافی و تلفنی ممنوع است مگر به حکم قانون
اصل13
هیچ کس را نمی توان محاکمه نمود مگر در دادگاهی که صلاحیت قانونی داشته باشد.
اصل14
زبان فنلاندی و سویدی، زبانهای ملی کشور هستند. مردم حق دارند هنگام مراجعه به دادگاه ها و ادارات دولتی به زبان مادری خود تکلم نموده و اسناد و مدارکی را که به این زبان نوشته شده است، مبادله و دریافت نمایند. دولت موظف است حقوق مردم فنلاندی و سویدی زبان را مورد حمایت قرار دهند. دولت موظف است نیازهای فرهنگی و اقتصادی مردم فنلاندی و سویدی زبان را به طور یکسان برآورده سازد.
اصل15
عناوین اشرافی و سایر امتیازات موروثی در کشور، ملغی می باشد.
اصل16
اصولی که ناظر به حقوق ملت فنلاند می باشد مانع تصویب قوانین محدودکننده آزادی که الزاما هنگام جنگ، شورش و یا هر موقعیت استثنایی دیگری که در رابطه با اقدامات جمعی کارمندان و قوای نظامی وضع آن ضروری تشخیص داده می شود، نمی باشد.
اصل17
سازمان و تشکیلات اداری و نحوه کار پارلمان را قانون پارلمان معین می کند.
اصل18
تقدیم لوایح جدید، اصلاح، تفسیر و یا نسخ قوانین جاری در صلاحیت و بر عهده رییس جمهور و پارلمان می باشد. اعمال قوه مقننه به وسیله رییس جمهور است که آن را با تقدیم لوایح جدید به پارلمان انجام می دهد. پیش نویس لوایح پیشنهادی را شورای وزیران تهیه می کند. در موارد ضرورت، بر حسب موضوع و ماهیت لوایح پیشنهادی، می توان با دیوان عالی کشور یا دیوان عالی عدالت و یا هر دوی آنها مشورت نمود. روش اعمال حق پارلمان به منظور پیشنهاد لوایح برای تصویب را قانون پارلمان معین می کند.
اصل19
لوایحی که توسط پارلمان به تصویب رسیده است، جهت توشیح و لازم الاجرا شدن به رییس جمهور تقدیم می گردد. وی می تواند در این مورد مطابق قانون از دیوان عالی قضایی یا دیوان عالی اداری و یا از هر دو دیوان نظر مشورتی استعلام نماید. قانون باید همان طور که به تصویب مجلس رسیده است به استحضار رییس جمهور برسد. چنانچه رییس جمهور قانون مصوب مجلس را امضا ننماید و مجلس ثس از یک بار رای گیری مجدد، آن قانون را بدون هیچگونه تغییری با اکثریت مطلق آرا نمایندگان به تصویب برساند، آن قانون قابل اجرا خواهد بود. در غیر این صورت آن قانون کان لم یکن شناخته خواهد شد. در صورتی که در طول سه ماه پس از این که قانون مصوب مجلس به رییس جمهور ارایه شده و وی آن را امضا ننموده باشد مردود تلقی می گردد.
اصل20
در مقدمه هر قانون باید مشخص شود که متن آن مطابق با آرا نمایندگان مجلس بوده و بر حسب رویه پیش بینی شده برای تصویب قوانین به تصویب رسیده و مقررات لازم در این مورد نیز رعایت گردیده است. قانون مصوب مجلس که به استحضار رییس جمهور رسیده باشد و چه به اجرا گذارده شده باشد باید به امضا رییس جمهور و تایید وزیر ذیربط برسد و سپس توسط شورای وزیران در مجموعه قوانین فنلاند منتشر گردید.
اصل21
حق صدور فرمان رییس جمهور در رابطه با اجرای قانون را اصل بیست و هشتم تعیین خواهد نمود. رییس جمهور، فرمان اجرای قانون را مطابق با اصل بیست و هشتم صادر می نماید.
اصل22
کلیه قوانین و فرامین و همچنین لوایح تقدیمی دولت به پارلمان و پاسخ های آنها و توصیه ها و سایر مدارک و مکتوبات پارلمان که برای دولت ارسال می گردد باید به زبانهای سویدی و فنلاندی نوشته شود.
اصل23
رییس جمهور توسط مردم برای یک دوره شش ساله انتخاب می گردد. این انتخاب توسط سیصد نفر رای دهنده انجام می شود. در گزینش این افراد همان روش اخذ آرا که به موجب قوانین فعلی انتخابات پارلمان با در نظر گرفتن شایستگی رای دهندگان در حال حاضر برای انتخاب نمایندگان مجلس اعمال می گردد، رعایت خواهد شد. گزینش انتخاب کنندگان در پانزدهم و شانزدهم ماه ژانویه انجام خواهد شد و یک ماه بعد یعنی در پانزدهم ماه فوریه، این تعداد در یک گردهم آیی که به ریاست نخست وزیر برگزار خواهد شد با رای مخفی رییس جمهور را انتخاب خواهند کرد. هر گاه کاندیدایی موفق به کسب نیمی از آرا گردد، برنده اعلام خواهد شد در غیر این صورت بلافاصله، دوباره رای گیری خواهد شد. هر گاه در نوبت دوم نیز کاندیدایی موفق به کسب اکثریت مطلق آرا نگردد یک رای گیری دیگر میان دو کاندیدایی که بالاترین تعداد آرا را در دومین رای گیری کسب کرده اند، انجام خواهد شد و در صورت تساوی آرا برنده به قید قرعه انتخاب خواهد شد. هر گاه یک نماینده مجلس به عنوان رییس جمهور انتخاب شود، وکالت نامه او به عنوان نماینده مجلس، باطل خواهد شد. در مورد کارمندانی که به عنوان رییس جمهور انتخاب می شوند فرض بر این است که از شغل اولیه خود استعفا نموده اند. در صورتی که روزهای تعیین شده در این اصل و یا اصول دیگر این قانون اساسی مصادف با روز یکشنبه و یا تعطیل عمومی شود گزینش انتخاب کنندگان در نزدیکترین روز غیر تعطیل بعد از آن انجام خواهد شد.
اصل24
رییس جمهور در روز اول ماه مارس پس از انتخابات عهده دار انجام وظایف مربوطه خواهد شد و در همان روز در پیشگاه پارلمان به ترتیب زیر سوگند یاد می کند: "من ( نام و نام خانوادگی ) به عنوان رییس جمهور منتخب مردم فنلاند سوگند یاد می کنم که صادقانه از قانون اساسی و سایر قوانین کشور پیروی نموده و در راه تامین رفاه و سعادت مردم فنلاند نهایت کوشش خود را به عمل آورم.
اصل25
در صورتی که رییس جمهور، قادر به انجام وظایف خود نباشد نخست وزیر به طور موقت جانشین وی خواهد شد و اگر او نیز معذور از انجام وظایف خود باشد در این صورت وزیری که به موجب اصل سی و نهم مشاور نخست وزیر می باشد به انجام امور محوله خواهد پرداخت. در صورت عدم توانایی رییس جمهور، در اسرع وقت رییس جمهور جدیدی انتخاب خواهد شد. در صورتی که نخست وزیر و یا وزیری که به جای رییس جمهور انجام وظیفه می کند نماینده پارلمان هم باشد، در طول مدت جانشینی از انجام امور مربوطه به نمایندگی پارلمان معاف خواهد بود.
اصل26
رییس جمهور در قبال انجام وظایف خود مقرری سالیانه ای که قانون میزان آن را تعیین خواهد نمود، دریافت می نماید. این مبلغ در طول خدمت او افزایش و یا کاهش نخواهد یافت.
اصل27
رییس جمهور می تواند پارلمان را به اجلاس فوق العاده فراخواند و فرمان انتخابات داخلی پارلمان را صادر نماید و جلسات قانونگذاری را افتتاح و یا ختم آنها را اعلام نماید. همچنین وی می تواند پارلمان را منحل نموده و فرمان انتخابات جدید را صادر نماید.
اصل28
رییس جمهور حق صدور فرامینی که سابقا توسط قوانین اداری تنظیم می کرده است را به جز در مواردی که قانون اساسی به طریق دیگری مقرر نموده و یا در مواردی که حق صدور فرمان به شورای وزیران اختصاص یافته است را خواهد داشت. همچنین صدور فرامینی که ناظر به اجرای قوانین، اداره امور املاک و اموال دولتی و اعمال خدمات اداری و مئسسات دولتی خواهند بود نیز بر عهده رییس جمهور است، مواردی که ناظر به تغییر قوانین می باشد از قاعده فوق مستثنی می باشد. موارد مشروحه در بند دوم اصل بیستم که ناظر به رویه صدور و انتشار و قوانین می باشد در مورد این فرامین نیز لازم الاجرا است.
اصل29
رییس جمهور می تواند در موارد خاص و پس از کسب نظر دیوان عالی کشور، مجرمین را عفو نماید و یا اجرای مجازاتها را به صورت تعلیق درآورده و یا در مجازات مجرمین تخفیف قایل شود. در مورد عفو عضوی از شورای وزیران و یا وزیر دادگستری باید قوانین و شرایط موجود رعایت شود. عفو عمومی فقط به موجب قانون خاص امکان پذیر است. رییس جمهور می تواند در صورتی که موارد عفو و بخشودگی در قانون پیش بینی شده باشد از آن استفاده نماید.
اصل30
فرماندهی کل نیروهای مسلح نیز با رییس جمهور است. وی می تواند به هنگام جنگ اختیارات خود را به فرد دیگری واگذار نماید.
اصل31
رییس جمهور می تواند تابعیت فنلاند را به اتباع سایر ملل اعطا نموده و از اتباع فنلاند سلب تابعیت نماید.
اصل32
نظارت بر نحوه اداره امور کشور بر عهده رییس جمهور است. بدین لحاظ وی می تواند اطلاعات لازم را از سران وزارتخانه ها و یا مئسسات دولتی کسب نموده و در صورت لزوم اقدام به صدور حکم بازرسی نماید.
اصل33
رییس جمهور، مسیولیت نظارت بر روابط دیپلماتیک فنلاند با کشورهای خارجی را به عهده دارد. در صورتی که معاهداتی که رییس جمهور با کشورهای خارجی منعقد می نماید حاوی مطالبی باشد که اخذ تصمیم در مورد آنها در حوزه صلاحیت قوه مقننه بوده و به موجب قانون اساسی نیاز به کسب رضایت مجلس دارد باید جهت تصویب، آنها را در پارلمان مطرح نماید. اعلان جنگ و صلح پس از تصویب مجلس با رییس جمهور است، کلیه مکاتبات با کشورهای خارجی و نمایندگان دیپلماتیک فنلاندی مقیم خارج از کشور باید از طریق وزیری که انجام امور مربوط به روابط خارجی در حوزه صلاحیت وزارتخانه او قرار دارد، صورت گیرد.
اصل34
رییس جمهور، در جلسه شورای وزیران و بر اساس گزارش وزیری که مسایل مطروحه در حوزه صلاحیت وزارتخانه او قرار دارد، تصمیمات لازم را اتخاذ می کند. تصمیمات متخذه زمانی دارای اعتبار قانونی می گردد که به امضای مشترک رییس جمهور و وزیری که تصمیم بر اساس گزارش او اخذ گردیده است، برسد. این قاعده شامل مواردی که در اصول سی و دوم و چهل و هفتم به آنها اشاره گردیده است، نمی شود. هر گاه کلیه اعضای شورای وزیران مشمول تصمیم رییس جمهور گردند، باید تصمیم متخذه را علاوه بر خود او، گزارشگر اختصاصی ( * ) شورا نیز امضا نماید. << پاورقی*: کارمند دولتی که درباره موضوعات مربوط، به شورا گزارش می دهد.>> مقررات ویژه راجع به چگونگی اداره امور مربوط به فرماندهی نظامی و یا انتصابات ارتش و همچنین امضای متقابل تصمیمات رییس جمهور را قانون معین می کند. شخص دیگری که با رییس جمهور مشترکا تصمیمات متخذه را امضا می نماید، مسیول صحت و درستی سندی که آن را رییس جمهور تهیه نموده است نیز می باشد.
اصل35
در صورتی که وزیری متوجه شود که تصمیم متخذه توسط رییس جمهور بر خلاف قانون است، باید نظر خود را در شورای وزیران مطرح نماید تا طبق اصل چهل و پنجم عمل شود. در صورتی که تصمیمی بر خلاف قانون اساسی توسط رییس جمهور اتخاذ شود وزیر مربوطه باید از امضای آن خودداری نماید.
اصل36
اعضا شورای وزیران باید از میان افراد فنلاندی الاصل که معروف به شرافت و لیاقت هستند انتخاب گردیده و نیز باید موفق به کسب رای اعتماد از پارلمان گردند. وزیر دادگستری و حداقل یک وزیر دیگر باید دارای تحصیلات حقوقی باشند.
اصل37
یکی از اعضا شورای وزیران، وزیر دادگستری خواهد بود که باید در علم حقوق احاطه کامل داشته باشد. برای وی معاونی نیز انتخاب می گردد که او را در انجام امور یاری نماید که در صورت لزوم نیز به جای وزیر، انجام وظیفه خواهد نمود.
اصل38
شورای وزیران به منظور اداره امور مملکت دارای تعدادی کافی وزیر خواهد بود. هر وزارتخانه توسط یک وزیر اداره می شود. تعداد وزرا و حدود صلاحیت و وظایف آنها را قانون معین می کند ولی جزییات وظایف محوله به هر یک از وزرا و تقسیم کار در میان آنها و سازمان و تشکیلات اداری شورای وزیران به موجب تصویب نامه، تعیین می گردد.
اصل39
شورای وزیران به ریاست نخست وزیر تشکیل می شود و در صورتی که نخست وزیر قادر به شرکت در جلسات شورا نباشد، شخصی که توسط رییس جمهور به قایم مقامی او برگزیده شده باشد، عهده دار انجام وظایف نخست وزیر خواهد شد و در صورتی که شخص اخیر هم قادر به شرکت در جلسات شورا نباشد، عالیرتبه ترین وزیری که در شورا حاضر می باشد ریاست آن را به عهده خواهد گرفت. هنگامی که رییس جمهور در جلسات حضور می یابد ریاست جلسات به عهده او خواهد بود. هرگاه به موجب اصل بیست و پنجم، نخست وزیر یا وزیر دیگری جانشین رییس جمهور را به عهده بگیرد، از انجام وظایف معمولی خود به عنوان وزیر معاف خواهد بود.
اصل40
به جز تصمیم گیری درباره موضوعاتی که به علت ماهیت خاص خود طی حکمی بر عهده وزیر مربوطه گذاشته می شود تا به عنوان عالیرتبه ترین عضو وزارتخانه اقدام لازم را در مورد آن معمول دارد سایر امور محوله به شورای وزیران، در جلسات عمومی مورد بررسی و اتخاذ تصمیم قرار می گیرند.
