اصل پنجم
رئیس جمهور بر رعایت قانون اساسی نظارت دارد. وی با نظارت خویش عملکرد منظم قوای عمومی و همچنین استمرار حکومت را تضمین مینماید.
رئیس جمهور ضامن استقلال ملی، تمامیت ارضی و رعایت معاهدات است.
مادههای قوانین
دسته: بین الملل ، قانون: قانون اساسی فرانسه مصوب 1958 با آخرین اصلاحات تا 2008
اصل ششم
رئیس جمهور برای مدت هفت سال از طریق رأیگیری مستقیم و همگانی انتخاب میگردد.
روشهای اجرای این اصل به موجب یک قانون بنیادی تعیین میشود.
اصل هفتم
رئیس جمهور به موجب اکثریت مطلق آرای مأخوذه انتخاب میگردد. در صورتی که در مرحله اول انتخابات اکثریت مطلق آرا به دست نیاید، مرحله دوم در دومین تعداد آرا یکشنبه بعدی انجام میپذیرد. چنانچه در مرحله دوم نامزدهای دارای بالاترین تعداد آرا از انتخابات کنارهگیری نمایند، دو نامزدی که در اولین مرحله بیشترین آرا را کسب کردهاند، میتوانند در انتخابات شرکت نمایند.
رأیگیری با دعوت دولت آغاز میشود.
انتخاب رئیس جمهور جدید باید حداقل بیست روز و حداکثر سیوپنج روز قبل از پایان دوره رئیس جمهورِ شاغل انجام پذیرد.
در صورت خالی ماندن سمت ریاست جمهوری به هر علتی که باشد یا با تایید معذوریت وی توسط شورای قانون اساسی و تصویب با اکثریت مطلق آرای اعضای این شورا که در این مورد به دعوت دولت تشکیل جلسه میدهد، رئیس مجلس سنا به طور موقت وظایف رئیس جمهور را به استثنای موارد پیشبینی شده در اصول ۱۱ و 12این قانون، برعهده میگیرد و چنانچه رئیس مجلس نیز به نوبه خود از انجام این وظایف معذور باشد، دولت عهدهدار انجام آنها میگردد.
در صورت خالی ماندن سمت ریاست جمهوری یا در هنگامی که شورای قانون اساسی معذوریت رئیس جمهور را به طور قطعی اعلام نماید، رایگیری برای انتخاب رئیس جدید حداقل بیست روز و حداکثر سیوپنج روز از زمان خالی ماندن سمت و یا اعلام قطعی معذوریت از سوی شورای قانون اساسی انجام میپذیرد، مگر اینکه شورای قانون اساسی وضعیت اضطراری تشخیص دهد.
چنانچه طی هفت روز قبل از تاریخ پایان مهلت معرفی نامزدهای ریاست جمهوری، فردی که حداکثر سی روز قبل از تاریخ مذکور علناً تصمیم نامزدی خود را اعلام کرده، فوت نماید یا خود را معذور یابد، شورای قانون اساسی در مورد تعویق تاریخ انتخابات تصمیمگیری مینماید.
چنانچه پیش از مرحله اول یکی از نامزدها فوت نماید یا معذور گردد، شورای قانون اساسی تعویق انتخابات را اعلام میکند.
در صورت فوت یا معذوریت یکی از دو نامزدی که بالاترین رایها را در اولین مرحله انتخابات قبل از کنارهگیری احتمالی به دست آوردهاند، شورای قانون اساسی اعلام میکند که باید دوباره تمام مراحل انتخابات انجام گیرد. در صورت فوت یا معذوریت یکی از دو نامزد در دومین مرحله نیز به همین صورت عمل خواهد شد.
در همه موارد، طبق شرایط تعیین شده در بند دوم اصل ۶۱ و یا شرایط مشخص شده جهت معرفی نامزد انتخاباتی توسط قانون بنیادی که در اصل ۶ پیشبینی شده است، به شورای قانون اساسی رجوع میشود.
شورای قانون اساسی میتواند مهلتهای مذکور در بندهای سوم و پنجم را در صورتی که رأیگیری بلافاصله پس از ۳۵ روز بعد از تاریخ تصمیم شورا انجام نگیرد، تمدید نماید. چنانچه اجرای مفاد بند حاضر سبب شود که انتخابات به تاریخی پس از پایان دوره ریاست جمهوری موکول شود، وی تا اعلام جانشین خود به وظایف خویش کماکان ادامه میدهد.
در طول مدت خالی بودن سمت ریاست جمهوری یا در مدت اعلام قطعی معذوریت رئیس جمهور و انتخاب جانشین وی، اصلهای ۴۹ و ۵۰ و نیز اصل ۸۹ قانون اساسی قابل اجرا نیست.
اصل هشتم
رئیس جمهور، نخستوزیر را منصوب مینماید. رئیس جمهور در صورت تقدیم استعفای دولت توسط نخستوزیر، به وظایف وی خاتمه میدهد.
به پیشنهاد نخستوزیر، اعضای دیگر دولت را نصب و عزل مینماید.
اصل نهم
ریاست هیأت وزیران با رئیس جمهور است.
اصل دهم
رئیس جمهور ظرف پانزده روز پس از تقدیم قانون مصوب به دولت، آن را امضا و فرمان اجرای آن را صادر میکند.
وی قبل از انقضای این مهلت میتواند از پارلمان تقاضای تجدیدنظر در مورد کل قانون یا برخی از مواد آن را بنماید. پارلمان نمیتواند این تقاضا را رد کند.
اصل یازدهم
رئیس جمهور، به پیشنهاد دولت در مدت اجلاسیههای پارلمان و یا به پیشنهاد مشترک دو مجلس که در روزنامه رسمی منتشر میگردد، میتواند هر لایحهای را که در مورد سازماندهی قوای عمومی، اصلاحات مربوط به سیاست اقتصادی یا اجتماعی مملکت، اصلاحات مربوط به خدمات عمومی که در این سیاست نقش دارند یا راجع به اجازه تصویب معاهدهای باشد که بدون مغایرت با قانون اساسی بر عملکرد نهادها اثر داشته باشد، به همهپرسی گذارد.
هنگامی که همهپرسی به پیشنهاد دولت برگزار گردید، دولت در برابر هر یک از مجلسها نطقی ایراد مینماید که پس از این نطق مذاکره صورت میگیرد.
هنگامی که همهپرسی منجر به تصویب لایحه شود، رئیس جمهور قانون را ظرف مدت پانزده روز پس از اعلام نتایج انتخابات، امضا و فرمان اجرای آن را صادر میکند.
اصل دوازدهم
رئیس جمهور پس از مشورت با نخستوزیر و رئیسان مجلسها، میتواند انحلال مجلس ملی را اعلام کند.
انتخابات عمومی حداقل بیست روز و حداکثر چهل روز پس از انحلال انجام میگیرد.
مجلس ملی در دومین پنجشنبه بعد از انتخابات قانوناً تشکیل میشود. در صورتی که این جلسه خارج از دوره پیشبینی شده برای اجلاسیه عادی تشکیل گردد، یک اجلاسیه برای مدت پانزده روز قانوناً گشایش مییابد.
انحلال مجدد در سال پس از این انتخابات مجاز نمیباشد.
اصل سیزدهم
رئیس جمهور دستورالعملها و آیین نامههای مصوب هیأت وزیران را امضا میکند.
وی مقامات لشکری و کشوری را منصوب مینماید.
مشاوران دولت، دبیر انجمن اعطای نشانهای افتخاری، سفیران و فرستادگان فوقالعاده، مشاوران مختار در دیوان محاسبات، فرمانداران، نمایندگان دولت در سرزمینهای ماوراﺀ بحار، افسران ارشد و رئیسان فرهنگستانها، مدیران ادارات مرکزی، در هیأت وزیران منصوب میشوند.
قانون بنیادی سایر مشاغلی را که در هیأت وزیران منصوب میگردند، و همچنین شرایطی را که طبق آن قدرت انتصاب رئیسجمهور [برای مشاغل کشوری و لشکری [میتواند [به فرد دیگری [تفویض شود تا به نام رئیسجمهور اجرا گردد، معین میکند.
اصل چهاردهم
اعطای استوارنامه سفیران و فرستادگان فوقالعاده به کشورهای خارجی با رئیس جمهور است. همچنین رئیس جمهور استوارنامه سفیران و فرستادگان فوقالعاده کشورهای خارجی را میپذیرد.
اصل پانزدهم
رئیس جمهور فرمانده کل قوا میباشد. وی ریاست شوراها و کمیتههای عالی دفاع ملی را بر عهده دارد.
اصل شانزدهم
هر گاه نهادهای جمهوری، استقلال ملی، تمامیت ارضی یا اجرای تعهدات بینالمللی به طور جدی و فوری در معرض تهدید قرار گیرند و عملکرد منظم قوای عمومی مذکور در قانون اساسی مختل گردد، رئیس جمهور تدابیر لازم را برای اوضاع مذکور، پس از مشورت رسمی با نخستوزیر و رئیسان مجلسها و رئیس شورای قانون اساسی اتخاذ مینماید.
رئیس جمهور از طریق اعلامیه مردم را از اوضاع مطلع میکند.
این تدابیر باید به گونهای اتخاذ گردند که قوای عمومی مذکور در قانون اساسی بتوانند در کوتاهترین مدت به انجام وظایف خود بپردازند. در این خصوص با شورای قانون اساسی مشورت و پارلمان قانوناً تشکیل جلسه میدهد.
مجلس ملی را نمیتوان در طی مدت اعمال اختیارات فوقالعاده منحل نمود.
اصل هفدهم
رئیس جمهور دارای حق عفو میباشد.
اصل هجدهم
ارتباط رئیس جمهور با مجلسهای پارلمان از طریق پیام صورت میگیرد که در مجلس به قرائت گذاشته میشود و مفاد آن مورد بحث قرار نمیگیرد.
در خارج از دوره اجلاسیه، پارلمان بویژه برای این منظور تشکیل میگردد.
اصل نوزدهم
فرمانهای رئیس جمهور بجز موارد پیشبینی شده در اصلهای ۸ (بند ۱)، ۱۱، ۱۲، ۱۶، ۱۸، ۵۴، ۵۶ و ۶۱ باید علاوه بر امضای رئیس جمهور، به امضای نخستوزیر و در صورت اقتضا، به امضای وزیران مسئول برسد.
