ماده 38. متقاضیان طلاق و سایر دعاوی خانواده مخیر هستند درخواست خود را از هر یک از طرق ذیل تسلیم نمایند: ۱. ثبت مستقیم درخواست در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده؛ ۲. مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و درج درخواست در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده توسط دفاتر مذکور؛ ۳. مراجعه به دادگاه ذیصلاح و درج درخواست در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده توسط فرد ذیصلاح؛ ۴. مراجعه مستقیم به مراکز مشاوره خانواده، تحت نظر قوه قضاییه . تبصره ۱- مرکز مشاوره پس از ارائه خدمات مشاوره ای و اعلام نظر اعم از انصراف طرفین از طلاق و غیر آن، نتیجه را در سامانه ثبت و جهت اقدام مقتضی به محل ارجاع دهنده عودت می نماید. تبصره۲. مواردی که متقاضیان طلاق و سایر دعاوی خانواده در اجرای ماده ۲۵ قانون، مستقیماً به مرکز مشاوره مراجعه می کنند، مرکز مشاوره پس از ارائه خدمات مشاوره ای در صورتی که منتج به صلح و سازش شود، با تنظیم صورتجلسه در سامانه ثبت و پرونده را بایگانی می نماید و موارد عدم صلح و سازش را از طریق سامانه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دادگاه منعکس می نماید. در صورتی که پس از انجام مشاوره، موضوع در دادگاه توسط هر یک از زوجین مطرح شود، اطلاعات ثبت شده در سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده به سامانه مدیریت پرونده قضایی(سمپ) منتقل و جهت رسیدگی به نظر دادگاه می رسد. تبصره۳ـ واحد مشاوره موظف است آخرین فهرست دقیق مراکز مشاوره را با ذکر اسامی هر مرکز و آدرس و شماره تلفن آن هر شش ماه یکبار به دبیرخانه شورای مشورتی، مرکز آمار و فناوری اطلاعات و دادگاههای خانواده اعلام نماید. تبصره۴.‌ کلیه مراکز قضایی رسیدگی کننده به دعاوی خانواده و مراکز مشاوره، موظف به استقرار دستگاه رایانه و نرم افزار ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده می باشند. همچنین، سیستمهای کلیه دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نیز مجهز به نرم افزار ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده خواهد بود. تبصره ۵ـ ارجاع پرونده به مراکز مشاوره بر اساس فهرست اعلام شده واحد مشاوره از طریق سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده، بالسویه و به ترتیب شماره مراکز مشاوره انجام خواهد شد. تبصره ۶ـ دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، مراکز مشاوره خانواده و دادگاهها موظفند ماهانه آمار ارجاع پرونده ها به مراکز مشاوره خانواده حوزه قضایی خود را به واحد مشاوره اعلام نمایند و واحد مشاوره مکلف است ضمن اخذ آخرین آمار عملکرد مراکز مشاوره استان از حیث تعداد پرونده های درجریان و مختومه، نسبت به بررسی وضعیت آمار و عملکرد هر مرکز مشاوره اقدام و هر سه ماه یکبار آخرین وضعیت آمار این مراکز را به دبیرخانه شورای مشورتی و مرکز امور مشاوران اعلام نماید. تبصره ۷. در حوزه های قضایی که مراکز مشاوره تاسیس نشده است واحد مشاوره می تواند پرونده های طلاق توافقی و سایر دعاوی خانواده را جهت انجام مشاوره به نزدیکترین حوزه قضایی که دارای مراکز مشاوره خانواده می باشد، ارسال نماید. تبصره ۸ – سامانه ثبت اطلاعات طلاق و دعاوی خانواده مطابق ماده ۶۴ دستورالعمل توسط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با همکاری سایر بخش های مرتبط راه اندازی می گردد.

ماده 39. در اجرای تبصره ۲ ماده ۲۸ قانون و انجام داوری در خصوص طلاق، زوجینی که نسبت به معرفی منسوبین و اقربای خود جهت داوری امتناع کرده یا ناتوان هستند، دادگاه می تواند داور واجد شرایط را از مشاوران خانواده در امور حقوقی یا مددکاری مرکز مشاوره خانواده حوزه قضایی مربوط انتخاب نماید. تبصره۱ـ داوران انتخابی مرکز مشاوره غیر از مشاورانی خواهند بود که قبلاً در پرونده زوجین اعلام نظر کرده اند. تبصره ۲ـ پرداخت حق الزحمه داوری طبق ماده ۱۵ آیین نامه خواهد بود.

ماده 40. به منظور رعایت مصلحت کودک، دادگاه می تواند در خصوص حضانت، نگهداری و نحوه ملاقات اطفال بر اساس مواد ۲۳ و ۲۴ آیین نامه، موضوع را جهت بررسی و مشاوره و اعلام نظر به مرکز مشاوره خانواده حوزه قضایی مربوط ارجاع دهد و مشاوران مرکز مشاوره باید با انجام مصاحبه با کودک، والدین و دیگر اعضای خانواده و ارائه خدمات مشاوره و بررسی های تخصصی روانشناختی لازم و کافی، ظرف مدت تعیین شده از طرف دادگاه مربوط پاسخ را با ذکر دلایل و شرایط و تعیین محل مناسب ملاقات فرزند با زوجین به دادگاه اعلام نمایند.

ماده 41. مرکز مشاوره پس از وصول نامه دادگاه موظف است بلافاصله نسبت به ثبت نامه مذکور و اطلاعات فردی طرفین در سامانه مربوط و ثبت و تشکیل پرونده اقدام نماید.

ماده 42- موسس مرکز مشاوره موظف است حداکثر ظرف یک روز کاری از زمان ثبت نامه مرجع قضایی نسبت به دعوت از طرفین جهت تشکیل جلسه ارزیابی و مداخله اولیه اقدام و در صورت حضور طرفین ضمن تنظیم صورتجلسه که به امضای طرفین و مشاور مربوط می رسد، نتیجه ارزیابی خود را در آن منعکس و پرونده را حسب موضوع به ترتیب اولویت به مشاوران خانواده مرکز ارجاع نماید.

ماده 43. مشاوران خانواده پس از ارجاع پرونده از طرف دادگاه موظفند طبق راهنمای فنی و اجرایی که توسط معاونت اجتماعی تهیه می شود، نسبت به تشکیل جلسه یا جلسات ظرف مدت یک ماه از تاریخ ارجاع اقدام و هر یک نظریه و صورتجلسه اقدامات خود را به موسس مرکز مشاوره اعلام نمایند. موسس مرکز مشاوره موظف است ضمن جمع بندی نظرات مشاوران هر سه حوزه، حداکثر ظرف مدت یک هفته پرونده را در کمیته فنی که اعضای آن مرکب است از موسس مرکز مشاوره و مشاوران اظهار نظر کننده در پرونده مربوط، مطرح و حسب مورد اقدامات ذیل را انجام دهد: الف. در صورت انصراف از طلاق موضوع را با تنظیم سازش نامه به دادگاه اعلام می نماید. ب. در صورت عدم حصول توافق کلی پس از انجام خدمات مشاوره ای، گزارش اقدامات انجام شده و مشروح مذاکرات از جمله اظهارات طرفین و نقاط قوت و ضعف و موارد توافق و نظر کارشناسی خود را به دادگاه اعلام می نماید. پ. در صورت توافق در طلاق، سازش نامه را با ذکر شروط و تعهدات مورد توافق طرفین تنظیم و مراتب را به دادگاه اعلام می نماید. ت. در صورت تقاضای طرفین مبنی بر تمدید مهلت، پس از اخذ نظرات مشاوران مربوط نسبت به ادامه روند ارائه خدمات مشاوره بر اساس نظر کمیته فنی به مدت حداکثر ۴۵ روز اقدام و نتیجه را بر اساس بندهای الف و ب و ج به دادگاه گزارش می کند. تبصره۱. در طلاقهای توافقی حضور زوجین در مراکز مشاوره خانواده برای انجام مشاوره الزامی است، و لو اینکه زوجین یا یکی از آنها دارای وکیل باشد. تبصره۲. مراکز مشاوره موظفند با رعایت ماده ۵۳ آیین نامه، نتیجه خدمات مشاوره ای را به صورت محرمانه به دادگاه ارسال نمایند.

ماده 44. در طلاقهای توافقی و سایر دعاوی خانواده اگر زوجین یا یکی از آنها مقیم خارج از کشور باشند یا حضور شخص آنها با توجه به مدارک و مستندات ابرازی به تشخیص واحد مشاوره امکان پذیر نباشد،‌ انجام خدمات مشاوره خانواده می تواند با حضور وکیل یا وکلای آنان انجام شود.