به منظور اجرای مفاد مندرج در آییننامه اجرایی ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۷/۱۱/۲۸ رئیس قوه قضائیه، دستورالعمل کارآموزی وکالت مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه به شرح زیر تصویب و ابلاغ گردید.
مادههای قوانین
دسته: وکالت ، قانون: دستورالعمل کارآموزی وکالت مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه مصوب 1399/02/02 با آخرین اصلاحات تا 1400/05/05
ماده 1- اصطلاحات مندرج در این دستورالعمل، در معانی زیر به کار رفته است:
الف) مرکز: مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه
ب) آیین نامه اجرایی: آیین نامه اجرایی ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۷/۱۱/۲۸ ریاست محترم قوه قضائیه
پ) دستورالعمل: دستورالعمل کارآموزی وکالت مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه
ت) هیات تعیین صلاحیت: هیات موضوع ماده ۹ آیین نامه اجرایی
ث) کمیسیون: کمیسیون مرکزی کارآموزی و آموزش وکلا
ج ) کمیته کارآموزی: کمیته کارآموزی زیر مجموعه کمیسیون مرکزی کارآموزی و آموزش وکلا
چ) هیات مدیره استانی: موضوع دستورالعمل هیات مدیرههای استانی
ح) کمیسیون استانی: کمیسیون استانی کارآموزی و آموزش وکلا
خ) کارآموز: دارنده پروانه کارآموزی از مرکز
د) پروانه: پروانه کارآموزی معتبر و قانونی صادرشده توسط مرکز
ذ) پروانه وکالت: پروانه وکالت معتبر و قانونی صادرشده توسط مرکز
ر) دوره کارآموزی: از تاریخ صدور پروانه تا خاتمه تحلیف
ز) صفحه شخصی: صفحه مخصوص کارآموز که پس از پذیرفته شدن در آزمون وکالت و احراز صلاحیت وی، در تارنمای الکترونیکی مرکز ایجاد شده و ثبت تکالیف و حسن اخلاق کارآموز در کارنامه و امور کارآموزی از این طریق انجام میشود.
ژ) اختبار: آزمون کتبی و شفاهی پس از خاتمه تکالیف کارآموزی
س) تمدید دوره: تصمیم مبنی بر افزایش مدت دوره کارآموزی
ماده 2- کمیسیون متشکل از حداقل ۵ و حداکثر ۱۱ عضو، شامل رئیس، نائب رئیس، دبیر و سایر اعضا است که برای مدت ۲ سال تشکیل میشود و انتخاب اعضا صرفاً برای ۳ دوره متوالی، بلامانع است.
ماده 14- دوره کارآموزی شامل موارد زیر است:
الف) دوره توجیهی
ب) صدور پروانه
پ) انجام تکالیف ظرف مدت ۱۸ ماه
ت) اختبار
ث) تحلیف
تبصره: کارآموز بر اساس نمره کسب شده در هر یک از دروس آزمون وکالت، ممکن است از شرکت در برخی از دوره های آموزشی مربوط به آن درس معاف شده یا مکلف به حضور در کلاس-های پیش نیاز گردد. تعیین ضوابط معافیت و پیش نیاز در اختیار کمیسیون است.
ماده 16- تکالیف کارآموز به شرح زیر است:
الف) شرکت در دوره توجیهی به مدت دو ماه
ب) شرکت در دوره آموزشی-کاربردی به مدت حداقل ۵۰ ساعت
پ) شرکت در همایش ها و سخنرانی های علمی که توسط مرکز یا هیات مدیره استانی برگزار می-گردد به مدت حداقل ۳۰ ساعت
ت) تهیه کار تحقیقی و ارائه در قالب سمینار یا اثر علمی و پژوهشی در موضوعات حقوقی
ث) شرکت در جلسات دادگاه های حقوقی و کیفری طی مدت ۱۸ ماه، هر ماه ۴ روز(جمعا ۷۲ روز)
ج) تهیه گزارش از پرونده های موضوع بند ث به تعداد بیست فقره
چ) انجام امور وکالتی تحت نظر وکیل سرپرست در دوره کارآموزی
ح) سایر تکالیف به صلاحدید کمیسیون، کمیته کارآموزی و کمیسیون استانی
تبصره: کمیسیون می تواند در موارد پیش بینی نشده، نظیر قوه قاهره، تغییراتی در نحوه انجام یا حذف برخی از تکالیف کارآموزی ایجاد نماید.
ماده 32- کارآموز مکلف است به منظور دریافت پروانه، فعالیت خود را تحت نظارت وکیل سرپرست آغاز کرده و نشانی کارآموز، نشانی وکیل سرپرست است. این موضوع باید در وکالتنامه، سربرگ و کارت ویزیت کارآموز قید گردد. کارآموز به هیچ وجه حق تاسیس موسسه حقوقی، همکاری با موسسات حقوقی فاقد مجوز از مرکز یا کانون و یا دایر نمودن دفتر مستقل از وکیل سرپرست را ندارد.
ماده 43- کارآموز در موارد زیر حق وکالت و یا توکیل به غیر ندارد:
الف) وکالت در دیوان عالی کشور
ب) دعاوی راجع به اصل نکاح و فسخ آن، اصل طلاق، نسب، حجر، ثلث، حبس، وصیت، تولیت و وقف
پ) دعاوی مالی با خواسته بیش از ۲۰ میلیارد ریال
ت) جرایم مستوجب حد یا مجازات تعزیری درجه ۵ و بالاتر
تبصره ۱: وکالت توامان وکیل پایه یک و کارآموز، موجبی برای معافیت از ممنوعیت های مندرج در این ماده نیست.
تبصره ۲: وکالت در دعاوی طلاق به درخواست زوج و زوجه یا طلاق توافقی در مراحل بدوی و تجدیدنظر و همچنین وکالت در کلیه مراحل دیوان عدالت اداری در صلاحیت کارآموز می باشد.
تبصره ۳ : محدودیت های مندرج در ماده شامل مطالعه پرونده توسط کارآموزان نخواهد بود.
تبصره ۴ : در صورتی که بعد از قبول وکالت و جریان دعوا به عللی چون اعتراض خوانده به تقویم خواسته یا مواردی که خواسته به طور علی الحساب تقویم شده، مشخص شود که دعوا خارج از صلاحیت کارآموز است، وی باید با اعلام موضوع به موکل و دادگاه، استعفا دهد. در غیر این صورت مشمول بند “ت” ماده ۶۲ می شود.
ماده 44- به منظور سنجش آموختههای کارآموز پس از انجام کلیه تکالیف کارآموزی و احراز صلاحیت علمی وی جهت اخذ پروانه وکالت پایه یک دادگستری، آزمون اختبار به شرح مواد آتی برگزار خواهد شد.
ماده 59 - کارآموزی که مدارک وی به تایید معاونت وکلای مرکز نیز رسیده باشد، ضمن تحویل پروانه و وکالتنامههای کارآموزی استفاده نشده به آن معاونت، در حضور رئیس مرکز یا نماینده وی سوگند یاد کرده و سوگندنامه و صورتجلسه تحلیف و تعهد به انجام امور معاضدتی به تشخیص مرکز یا مقامات قضایی را امضا میکند. پس از انجام تحلیف، وکیل پایه یک محسوب شده و به وی پروانه وکالت پایه یک اعطا و به شرح مندرج در ماده ۲۱ آیین نامه اجرایی موظف به افتتاح دفتر وکالت در حوزه قضایی مورد پذیرشمیباشد. متن سوگند نامه به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
در این موقع که میخواهم به شغل«مشاوره حقوقی و وکالت» نائل شوم به خداوند قادر متعال سوگند یاد میکنم که همیشه قوانین و نظامات را محترم شمرده و جز عدالت و احقاق حق منظوری نداشته و بر خلاف شرافت شغلیام اقدام و اظهاری ننمایم و احترام اشخاص، مقامات قضائی و اداری و همکاران و اصحاب دعوی را رعایت نموده و از اعمال نظر شخصی و کینهتوزی و انتقامجویی احتراز و در امور و کارهایی که انجام میدهم راستی و درستی را رویه خود قرار دادهو مدافع حق باشم و شرافت من وثیقه این سوگند است که یاد کرده و ذیل سوگندنامه را امضاء مینمایم.
ماده 60 - در صورت عدم قبولی در اولین اختبار، کارآموز میتواند حداکثر در ۳ اختبار جبرانی دیگر شرکت کند. در صورتی که کارآموز به هر دلیلی که منتسب به مرکز نباشد، نتواند پس از شروع دوره در مواعد مقرر در ماده ۴۶ در اولین آزمون اختبار شرکت کند یا خاتمه دوره کارآموزی خود را در فرجه مقرر اعلام ننماید، تا اختبار بعدی تمدید دوره میشود. در هر حال، آزمونهای اختبار برگزار شده جزء دفعات اختبارهای مجاز وی محاسبه خواهد شد.
ماده 67 - محل کارآموزی و اشتغال، حوزه قضایی محل پذیرش کارآموز است.
ماده 78 - کارآموز مکلف است هر ۳ ماه،یک نسخه از وکالتنامه های تنظیمی اعم از الکترونیکی یا کاغذی را با اعلام شماره پرونده و شعبه رسیدگی کننده به کمیسیون استانی جهت بررسی نحوۀ انعقاد قرارداد و صلاحیت ها ارائه دهد.
تبصره: در صورت لزوم استفاده از وکالتنامه کاغذی، کمیسیون استانی در هر بار تقاضای کارآموز، میتواند حداکثر ۱۰ سری وکالتنامه به وی تحویل نماید. کارآموز باید علاوه بر نسخه مرجع قضایی، یک نسخه از وکالتنامه را به موکل و تصویر آن را به وکیل سرپرست تحویل داده و نسخه مخصوص به خود را نگهداری کند. کارآموز مکلف است به منظور دریافت فرم های وکالتنامه جدید، تصویر نسخههای استفاده شده با ذکر شماره شعبه و پرونده یا اصل نسخ باطل شده قبلی را به کمیسیون استانی مسترد نماید. کارآموز حق واگذاری وکالتنامه های خود به هر شخص دیگری، نظیر سایر کارآموزان، وکلا و موسسات حقوقی را ندارد و مسئولیت فقدان یا هر گونه سوءاستفاده از وکالتنامه با شخص کارآموز است. در صورت از بین رفتن برگههای وکالتنامه، باید مراتب به طور مستند و مکتوب به کمیسیون استانی اعلام گردد.
ماده 3- کمیسیون میتواند به تعداد مورد نیاز عضو مشاور داشته باشد. این افراد با دعوت رئیس کمیسیون و بدون حق رای در جلسات حضور می یابند.
ماده 15- کارآموز،حداکثر باید تا ۱۲ ماه پس از اعلام احراز صلاحیت، ضمن تشکیل پرونده، با مراجعه به هیات مدیره استانی و امضای تعهدنامه مبنی بر عدم اشتغال در مشاغل موضوع بند (ز) ماده ۵ آیین نامه اجرایی، ثبت نام نماید و چنانچه در مشاغل موضوع این بند اشتغال دارد، مکلف می باشد ظرف مدت پیش گفته، گواهی خاتمه همکاری با نهاد سابق را به هیات مدیره استانی ارائه دهد. بدیهی است اعطای پروانه تا زمانی که گواهی مذکور را ارائه ندهد ممنوع است و در صورتی که ظرف مهلت مقرر، نسبت به موارد فوق اقدام ننماید، منصرف تلقی شده و قبولی ایشان کان لم یکن می باشد. پذیرفته شده می تواند اعتراض خود را در این خصوص برای یک مرتبه و نهایتاً ظرف مدت ۲ ماه به کمیسیون تقدیم نماید. تصمیم کمیسیون در این خصوص قطعی است.
تبصره: مرکز می تواند به طرق مقتضی، از عدم اشتغال پذیرفته شده یا کارآموز یا وکیل، اطمینان حاصل نماید.
ماده 17- کارآموز پس از تشکیل پرونده، می بایست به مدت ۲ ماه در دوره توجیهی که توسط کمیسیون یا کمیسیون های استانی برگزار می گردد، شرکت نماید. دوره توجیهی شامل سرفصل های زیر می باشد:
الف) آیین نگارش حقوقی
ب) نحوه تنظیم دادخواست و شکوائیه
پ) روش کار با سامانه های قضایی
ت) صلاحیت محاکم
ث) نحوه تنظیم وکالتنامه، قرارداد وکالت و مقررات مربوط به حق الوکاله
ج) مقررات انتظامی وکالت، قضاوت و کارشناسی و الزامات و اخلاق حرفه ای وکالت
در پایان این مرحله، آزمون کتبی به عمل آمده و پس از قبولی، پروانه کارآموزی صادر شده در مراسم تحلیفی که به این منظور برگزار میگردد، به کارآموز اعطا می شود. در صورت عدم شرکت در آزمون یا عدم قبولی، این آزمون تا دو مرتبه دیگر قابل تکرار است. نمره نهایی هر درس، از ۲۰ محاسبه شده و ضریب دروس برابر است. کسب نمره ۱۰ در هر درس و میانگین ۱۲ در مجموع، به منزله قبولی می باشد. چنانچه معدل در دوره توجیهی کمتر از ۱۲ باشد، باید در کلیه آزمون ها مجدداً شرکت نماید و همچنین در صورت کسب حداقل معدل ۱۲ صرفاً در دروسی که نمره کمتر از ۱۰ کسب نموده، موظف به حضور مجدد در آزمون می باشد. در صورت عدم شرکت یا عدم قبولی در نوبت سوم با اعلام کمیسیون استانی، قبولی کان لم یکن تلقی خواهد شد. اعتراض به این تصمیم باید ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ اعلام، به کمیسیون استانی تحویل شود. رسیدگی به اعتراض در صلاحیت کمیسیون می باشد.
تبصره ۱: اعطای پروانه کارآموزی و انجام فعالیت وکالتی منوط به قبولی در دوره توجیهی و رعایت مفاد ماده ۱۵ است.
تبصره ۲ : آغاز دوره کارآموزی از شروع دوره توجیهی بوده و کارآموز مکلف است در طی این دوره تحت نظارت وکیل سرپرست دوره محاکم را بگذارند.
تبصره ۳ : تغییر عناوین دروس و تعیین مدت آنها در اختیار کمیسیون می باشد.
ماده 33 – کارآموز مکلف است در وکالتنامه های خود مهر و امضای وکیل سرپرست را مطابق نمونه منعکس در پروانه اخذ نماید و در اوراق چاپی اعم از سربرگ، کارت ویزیت و در مهر خود و فضای مجازی، عنوان کارآموز وکالت و نشان مرکز را به نحوی که واضح باشد درج نماید. متخلف به دادسرای انتظامی معرفی خواهد شد.
ماده 45- کمیسیون مکلف است حداقل ۳ ماه قبل از برگزاری اختبار، مبادرت به صدور آگهی نموده و در آن، مهلت اعلام خاتمه تکالیف، بررسی مدارک، رفع نواقص احتمالی و صدور کارت حضور در جلسه اختبار را اعلام نماید. مهلتهای مذکور باید به نحوی تعیین شود که حداکثر ۱۵ روز قبل از اختبار، نسبت به مجاز بودن وضعیت کارآموز تعیین تکلیف شده باشد.
ماده 61 - کارآموز در طی دوره، در صورت وجود دلایل موجه به تشخیص کمیسیون استانی میتواند از ۲ دوره مرخصی ۲ ماهه استفاده نماید. مرخصی بیشتر، پس از پیشنهاد کمیسیون استانی، منوط به تایید کمیسیون میباشد.
تبصره: ایام مرخصی جزو دوره کارآموزی محسوب نشده و اولین اختبار، بعد از سپری شدن مواعد مقرر در ماده ۴۶ به اضافه مدت مرخصی خواهد بود.
ماده 68 - نقل و انتقال کارآموز با احراز حداقل یکی از موارد زیر امکان پذیر است:
الف. حداقل ۳ سال سکونت و اشتغال رسمی، پیمانی یا قراردادی تمام وقت شوهر یا سرپرست خانوادۀ درخواست کننده در حوزه انتقالی مقصد مشروط به دارا بودن حداقل ۳ سال سابقه بیمه در محل اشتغال و سکونت.
ب. سکونت و اشتغال شوهر یا سرپرست خانواده به شغل مشاوره خانوادۀ وابسته به مرکز یا وکالت یا کارشناسی رسمی دادگستری در حوزه انتقالی مقصد.
پ. تحصیل درخواست کننده یا شوهر وی در دورههای حضوری یکی از دانشگاه های حوزه انتقالی مقصد.
ت.معلولیت کارآموز با وصف تعسر در تردد،یا بیماری صعب العلاج کارآموز، همسر یا افراد تحت تکفل وی به تشخیص پزشکی قانونی یا پزشک معتمد مرکز و عدم امکان پیگیری درمان در حوزه قضایی مبدأ
ث. کارآموز ۱۰۰ درصد نمره قبولی آخرین نفر سهمیه آزاد در حوزه انتقالی مقصد را در سال قبولی کسب نموده باشد.
تبصره ۱: شرط استفاده از بندهای “ب” و “پ” بوجود آمدن شرایط پس از انتخاب حوزه قضایی می باشد. در هر صورت در خصوص بندهای “الف”، “ب” و “پ” کسب حداقل ۸۰% نمره آخرین فرد قبولی در حوزه انتخابی مقصد ضروری می باشد.
تبصره ۲: معیار احراز تحت تکفل بودن موضوع بند ” ت ” ارائه حکم قضایی می باشد.
تبصره ۳: ارائه مستندات و کارنامه قبولی به همراه درخواست، الزامی است.
تبصره ۴: کمیسیون و کمیسیون استانی باید در بررسی هر درخواست، ضمن راستی آزمایی دلایل و مستندات ابرازی، عواملی نظیر رتبه آزمون ورودی، جنسیت، شرایط حوزه قضایی مبدا و مقصد، امکانات مراجع قضایی، تعداد وکلای سرپرست را مدنظر قرار دهند.
تبصره ۵: کمیسیون در بررسی تمام درخواست های انتقال، دارای اختیار تام بوده و می تواند موافقت یا مخالفت خود را اعلام نماید.
ماده 79 - کارآموز نمونه استانی، کشوری و کمیسیون استانی برتر، سالانه از سوی کمیسیون، انتخاب شده و به نحو مقتضی مورد تشویق قرار خواهند گرفت. شیوه نامه مربوطه توسط کمیسیون تصویب و به استان ها ابلاغ خواهد شد.
ماده 4- اعضای کمیسیون از داخل یا خارج از مرکز و از بین وکلا، اساتید دانشگاه و حقوقدانان دارای حداقل ۵ سال سابقه اشتغال در امور مرتبط انتخاب می شوند. وکلا نباید ظرف مدت ۳ سال قبل از انتخاب، محکومیت انتظامی درجه ۳ و بالاتر داشته باشند. اعضای هیات علمی نیز نباید در مدت مذکور، محکومیت انتظامی درجه ۵ و بالاتر موضوع ماده ۸ قانون مقررات انتظامی هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی کشور مصوب ۱۳۶۴ داشته باشند.
ماده 18- کارآموز موظف به اجرای تکالیفی نظیر امور معاضدتی، شرکت در دادگاه مجازی، همکاری در امور اجرایی و انجام تحقیقات مورد نیاز است که از سوی معاونت وکلا، کمیسیون، کمیته کارآموزی یا کمیسیون استانی به وی سپرده میشود. کارآموز مکلف است کلیه امور ارجاعی را به صورت تبرعی در مدت مقرر و به نحو شایسته و با رعایت امانت انجام داده و گزارش آن را به موقع تسلیم نماید.
ماده 34- انتخاب وکیل سرپرست با پیشنهاد کارآموز از بین وکلای پایه یک و با اخذ موافقت وکیل سرپرست و تایید کمیسیون استانی صورت میگیرد.
تبصره: در موارد ضروری، کمیسیون استانی میتواند بدون اخذ موافقت وکیل سرپرست و کارآموز اقدام به تعیین وکیل سرپرست نماید. در خصوص مستنکف از تصمیم کمیسیون استانی، مطابق تبصره ماده ۳۸ و ماده ۶۴ رفتار خواهد شد.
ماده 46- کارآموز موظف است ضمن اعلام خاتمه تکالیف کارآموزی، تقاضای خود مبنی بر شرکت در اختبار را حداکثر یک ماه پس از اتمام تکالیف کارآموزی به کمیسیون استانی تسلیم نماید.
تبصره۱ : کارآموز مکلف به انجام کلیه تکالیف کارآموزی می باشد و مبنای محاسبه شروع دوره ۱۸ ماه حضور در محاکم، تاریخ صدور معرفی به آموزش قوه قضاییه است. اگر وجود وقفه زمانی ایجاد شده بین تاریخ معرفی کارآموز به محاکم با اولین زمان حضور در دادگاه منتسب به وی نباشد، شروع دوره محاکم از اولین تاریخ حضور در دادگاه محاسبه خواهد شد و چنانچه وقفه بیش از ۳ ماه باشد، کارآموز صرفاً در همان دوره جهت جبران می تواند دو جلسه در هفته در محاکم حضور یابد.
تبصره ۲ : در صورت غیبت غیر موجه یا عدم اعلام خاتمه تکالیف، کمیسیون استانی مکلف به اعمال ماده ۶۴ نسبت به کارآموز خواهد بود.
تبصره۳ : کارآموز مکلف است گواهی حضور در محاکم و گزارش های موضوع ماده ۲۹ دستورالعمل و آخرین گواهی ۶ ماهه وکیل سرپرست موضوع بند “ث” ماده ۳۸ دستورالعمل را به همراه تقاضای خود در سامانه بارگذاری نماید.
ماده 62 - کارآموز، مشمول مقررات انتظامی حاکم بر وکلا است. علاوه بر این، ارتکاب هریک از موارد زیر به عنوان تخلف کارآموز محسوب می شود:
الف. چاپ سربرگ و کارت ویزیت و تهیه مهر بدون عنوان کارآموز وکالت و نشان مرکز
ب. هرگونه انتساب عنوان وکیل به خود در فضای مجازی و یا اوراق و اظهارات
پ. وکالت کارآموز بدون اخذ امضای وکیل سرپرست یا اخذ امضای وکیل سرپرست قبل از تنظیم وکالتنامه
ت. قبول وکالت در دعاوی خارج از صلاحیت کارآموز
ث. عدم تمرکز فعالیت در حوزه محل کارآموزی
ج. همکاری با موسسات حقوقی فاقد مجوز از مرکز یا کانون
درمورد بند های الف، ب و پ؛ در صورت ارتکاب برای نوبت اول به توبیخ کتبی با درج در پرونده، برای نوبت دوم به تمدید دوره به مدت ۶ ماه محکوم و برای نوبت سوم ضمن توقف فعالیت کارآموزی جهت اتخاذ تصمیم به دادسرا معرفی میشود. در مورد سایر بندها در صورت ارتکاب برای نوبت اول به تمدید دوره به مدت ۶ ماه و برای بار دوم، ضمن توقف فعالیت کارآموزی جهت تصمیم گیری به دادسرا معرفی می شود. در صورت توقف فعالیت کارآموز، وی مکلفاست مراتب را به صورت رسمی به موکل اعلام نماید.
تبصره ۱: توبیخ کتبی و تمدید دوره توسط کمیسیون استانی و سایر موارد با احراز شرایط و اعلام با تایید کمیسیون اعمال خواهد شد و قابل جمع با سایر ضمانت اجراهای مندرج در این دستورالعمل و سایر مقررات انتظامی است.
تبصره ۲ : معاونت وکلا یا کمیسیون در صورت احراز تخلفات مذکور، می توانند راساً نسبت به بررسی موضوع و تحقیق از کارآموز متخلف و اعمال کلیه مجازاتها و عنداللزوم معرفی به دادسرا اقدام نمایند.
ماده 69 - انتقال به مقصد استان تهران ممنوع بوده و صرفاً در موارد خاص و با موافقت حداقل دو سوم اعضای کمیسیون مقدور خواهد بود.
ماده 80 - مدت کارآموزی مشمولین ماده ۴۰ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ پس از بررسی کمیسیون استانی و تایید کمیسیون مرکز از ۱۸ ماه به ۹ ماه تقلیل یافته و کارآموز مکلف به انجام تکالیف، زیر نظر وکیل سرپرست در این مدت می باشد. مدت حضور در محاکم موضوع ماده ۲۹ این دستورالعمل به نصف تقلیل می یابد، لیکن تعداد گزارشها تغییر نخواهد کرد. کار پژوهشی، دوره آموزشی-کاربردی، همایش ها و سخنرانی های علمی و سایر تکالیف نیز در دوره کارآموزی به قوت خود باقی است.
ماده 5- عزل و نصب اعضا با پیشنهاد رئیس کمیسیون و موافقت معاونت وکلا و عزل و نصب رئیس کمیسیون به پیشنهاد معاونت وکلا و با موافقت رئیس مرکز خواهد بود.
ماده 19- در صورت استفاده مرکز از خدمات کارآموزانی که دارای سوابق و توانمندی های خاص آموزشی، پژوهشی یا اجرایی هستند، با ارائه درخواست توسط ارکان مرکز و تایید کمیسیون، این کارآموزان می توانند ضمن ارائه سوابق علمی و اجرایی خود از جایگزینی تکالیف کارآموزی بهره مند شوند.
استمرار بهره مندی کارآموز از جایگزینی تکالیف منوط به ارائه گزارش عملکرد کارآموز توسط واحد متقاضی است و در صورت قطع همکاری کارآموز با واحد مربوطه می بایست با قید فوریت مراتب را به کمیسیون به صورت مکتوب اعلام نماید.
ماده 35- شرایط وکیل سرپرست عبارت است از:
الف) در حوزه قضایی کلانشهرها، حداقل ۵ سال سابقه وکالت پایه یک و در حوزه قضایی سایر مراکز استانها، ۴ سال سابقه وکالت پایه یک و در سایر حوزههای قضایی، ۳ سال سابقه وکالت پایه یک
ب) عدم سابقه تخلف انتظامی درجه ۳ یا بالاتر در ۳ سال اخیر
ماده 47- کمیسیون استانی ضمن بررسی فرم اعلام خاتمه تکالیف کارآموزی و مدارک ارائه شده از سوی کارآموز، انجام کلیه تکالیف و تسویه حساب مالی را احراز و مجوز شرکت در اختبار، توسط رئیس کمیسیون استانی صادر میشود. مسئولیت هرگونه گواهی خلاف واقع علاوه بر رئیس کمیسیون استانی متوجه رئیس هیات مدیره نیز خواهد بود. در صورت عدم تایید انجام کامل و با کیفیت مندرج در این دستورالعمل، دوره کارآموزی مطابق ماده ۶۴ این دستورالعمل، تمدید خواهد شد.
ماده 63 - موارد کان لم یکن شدن قبولی و ابطال یا بطلان پروانه به قرار زیر است:
الف. عدم قبولی در دوره توجیهی یا اختبار جبرانی سوم
ب. عدم ارائه گواهی خاتمه همکاری در خصوص مشمولین بند )ز( ماده ۵ آیین نامه اجرایی پ ( محکومیت انتظامی دائر بر ابطال پروانه
ت. تصمیم هیأت تعیین صلاحیت مرکز مبنی بر احراز فقدان یا از دست دادن صلاحیت یا شرایط اخذ پروانه کارآموزی مطابق ماده ۹ آیین نامه اجرایی
ث. رأی دادگاه انتظامی در موارد سوءرفتار کارآموز، مطابق تبصره ۳ ماده ۶ قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت پس از ارجاع رئیس مرکز مبتنی بر پیشنهاد کمیسیون
تبصره ۱: در صورت عدم شرکت یا عدم قبولی کارآموز در سومین اختبار جبرانی، کمیسیون استانی ظرف مدت ۳۰ روز از اعلام نتایج، مراتب را به کمیسیون، کارآموز و وکیل سرپرست وی اعلام می نماید. کارآموز می تواند ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ، مراتب اعتراض خود را به کمیسیون اعلام کند. کمیسیون پس از بررسی، تصمیم مقتضی را اتخاذ می نماید و این تصمیم قطعی است.
تبصره ۲: مشمولین این ماده باید ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ، پروانه، دفترچه تمبر مالیاتی و وکالت نامه های کاغذی خام خود را به کمیسیون استانی تسلیم نمایند و همچنین می بایست موضوع را به موکلین و مراجع مربوطه در خصوص پرونده های جریانی خود به نحو مقتضی اعلام نمایند.
ماده 70 - در خصوص هر یک از دلایل و مستندات انتقال که نیاز به گواهی یا مدارک مثبته باشد، تهیه و ارائه موارد مزبور، عهده درخواست کننده است. همچنین کمیسیون و کمیسیون استانی میتوانند علاوه بر استعلام از مراجع مربوطه، از پزشکان یا کارشناسان معتمد جهت اخذ نظر کارشناسی دعوت به عمل آورند و هزینهی این اقدام عهدۀ متقاضی است.
ماده 81 - آن دسته از پذیرفته شدگانی که سابقه کارآموزی قضاوت یا وکالت (اعم از مرکز یا کانون) را داشتهاند و با ارائه مستندات، انجام تکالیف کارآموزی آنها برای کمیسیون استانی محرز گردد از تکرار این تکالیف و مدت گذارنده شده با تایید کمیسیون معاف خواهند شد.
تبصره: تکالیف انجام شده در صورت کان لم یکن شدن قبولی یا ابطال پروانه کارآموز یا وکیل و یا محرومیت موقت از شغل وکالت و یا اخراج از دستگاه قضایی از شمول این ماده خارج بوده و کارآموز مکلف به انجام دادن کلیه تکالیف کارآموزی میباشد.
ماده 6- نایب رئیس و دبیر کمیسیون سالیانه و با انتخابات داخلی اعضا تعیین و جلسات با حضور بیش از نصف رسمیت مییابد. هر یک از اعضا دارای یک رای بوده و تصمیمات با اکثریت نسبی اعضای حاضر اتخاذ خواهد شد. دبیرکمیسیون وظیفه پیگیری و اجرای مصوبات کمیسیون را عهده دارد. نایب رئیس کمیسیون دارای کلیه اختیارات رئیس کمیسیون در صورت عدم حضور وی در جلسه خواهد بود.
تبصره: در صورت تساوی آرا، تصمیمی که موافق نظر رئیس کمیسیون باشد، مصوب خواهد شد.
ماده 20- دوره آموزشی-کاربردی به شرح زیر برگزار میگردد:
الف) حقوق مدنی
ب) آیین دادرسی و اجرای احکام مدنی
پ) دعاوی خانواده و امور حسبی
ت) داوری
ث) دعاوی تجاری
ج) دعاوی ملکی و ثبتی
چ) حقوق جزای عمومی و اختصاصی
ح) آیین دادرسی و اجرای احکام کیفری
تبصره ۱: سر فصل، میزان ساعات و جزئیات و هریک از دروس موضوع این ماده توسط کمیسیون به استانها ابلاغ میگردد و هر گونه تغییر در ساعات و عناوین دروس منحصراً در اختیار کمیسیون است.
تبصره ۲: کارآموز موظف به شرکت در کل ساعات تعیین شده در این ماده بوده و در صورت غیبت بیش از ۱۰ ساعت، مکلف به حضور در دوره بعد به صورت کامل و با پرداخت هزینههای مربوطه خواهد بود.
تبصره ۳: در صورت برگزاری تمام یا قسمتی از دوره بصورت مجازی با تصمیم کمیسیون،کارآموز مکلف به مشاهده کلیه ساعات مربوط به هر دوره بوده و غیبت مجاز نمی باشد. بدیهی است شرکت در آزمون منوط به احراز این امر می باشد.
ماده 36- هر وکیل سرپرست حداکثر میتواند ۵ کارآموز را به صورت همزمان سرپرستی کند. هیات مدیره استانی با توجه به شرایط، میتواند تعداد مذکور را افزایش دهد.
ماده 48- به منظور برگزاری اختبار، کمیته اختبار در هر استان به ریاست رئیس هیات مدیره و با دبیری رئیس کمیسیون استانی به همراه ۵ تا ۱۰ عضو از وکلای دادگستری دارای حداقل ۱۰ سال سابقه یا اعضای هیات علمی دانشگاهها و مدرس دانشگاه یا دارندگان تالیف حقوقی برای یکسال تشکیل میشود. لیست اعضای پیشنهادی کمیته به اضافه ۵ عضو علی البدل به همراه رزومه به پیشنهاد کمیسیون استانی و با تصویب هیات مدیره استانی به کمیسیون ارسال میشود. کمیسیون پس از بررسی سوابق مراتب تایید یا رد تمام یا تعدادی از اعضای کمیته را اعلام مینماید.
صدور احکام اعضای کمیته با رئیس هیات مدیره استانی است.
تبصره ۱: انتخاب مجدد اعضا برای دورههای بعد بلامانع است.
تبصره ۲: انتخاب حداکثر ۲ عضو دیگر از اعضای هیات مدیره (علاوه بر رئیس هیات مدیره و کمیسیون استانی) منوط به احراز شرایط مقرر در همین ماده، بلامانع است.
تبصره ۳: انتخاب اعضای کمیته باید به نحوی باشد که برای هر یک از دروس اختبار حداقل یک نفر در کمیته حاضر باشد.
ماده 64 - انجام دقیق و به هنگام تکالیف کارآموزی و رعایت نزاکت و ادب در گفتار، رفتار، نگارش دادخواست، لوایح و مکاتبات نسبت به مقامات قضایی و اداری، مسئولین و کارکنان مرکز و اعضای هیات مدیره های استانی و کمیسیونها، اصحاب دعوا و وکلای آنها، پیروی از آداب و اصول اخلاقی، داشتن پوشش مناسب و آراسته، همراه داشتن پروانه به هنگام حضور در مراجع رسمی و قضایی و نیز اخذ امضای موکل در ذیل وکالتنامه کاغذی به صورت حضوری برای کارآموز الزامی است و همچنین کارآموز مسئول صحت اعلامات و اظهارات خود به مرکز است. در صورت تخلف، کمیسیون استانی حسب مورد میتواند راساً نسبت به توبیخ شفاهی یا کتبی با درج در پرونده و یا تمدید دوره تا حداکثر ۶ ماه اقدام نماید. تصمیم کمیسیون استانی نسبت به توبیخ، قطعی بوده و نسبت به تمدید دوره تا ۳ ماه با تایید هیات مدیره استانی قطعی است و مازاد بر آن ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ، قابل اعتراض در کمیسیون خواهد بود. تصمیم کمیسیون در این زمینه قطعی است.
تبصره ۱: کمیسیون و کمیسیون استانی بنا به تشخیص خود می توانند نسبت به معرفی متخلف به دادسرای انتظامی مرکز یا استان اقدام نمایند.
تبصره ۲: موارد ذکر شده در این ماده، قابل جمع با سایر ضمانت اجراهای مندرج در این دستورالعمل و سایر مقررات انتظامی است.
تبصره ۳: معاونت وکلا یا کمیسیون در صورت احراز تخلفات مذکور، می توانند راساً نسبت به بررسی موضوع و تحقیق از کارآموز متخلف و اعمال کلیه مجازاتها و عنداللزوم معرفی به دادسرا اقدام نمایند.
تبصره ۴: معاونت وکلا یا کمیسیون می توانند علاوه بر مجازاتهای فوق الذکر نسبت به کسر نمره اختبار و دوره آموزشی-کاربردی به هر میزان اتخاذ تصمیم نمایند.
ماده 71 - در نقل و انتقالات موضوع مواد فوق، در مورد انتقال داخل استان غیر از مرکز استان، موافقت کمیسیون استانی و به مقصد مرکز استان موافقت کمیسیون استانی و کمیسیون لازم است. در مورد انتقال به مقصد خارج از استان، موافقت کمیسیونهای استانی مبدأ و مقصد و تأیید نهایی کمیسیون ضروری است.
تبصره ۱: نظر کمیسیون استانی مبدا یا مقصد در رد تقاضای انتقال، ظرف مدت ۲۰ روز قابل شکایت در هیأت مدیره همان استان میباشد و هیأت مدیره موظف است ظرف مدت یک ماه از ثبت اعتراض به موضوع رسیدگی و نظر قطعی خود را اعلام نماید و این نظر ظرف مدت ۱۰ روز قابل اعتراض در کمیسیون بوده و نظر کمیسیون قطعی و غیرقابل اعتراض است.
تبصره ۲: انتقال از حوزه قضایی شهرستان تهران به حوزه های قضایی سراسر کشور و انتقال از سایر حوزه های قضایی استان تهران به حوزه های قضایی سراسر کشور غیر از مراکز استان، بدون هیچ گونه قید و شرط، مجاز و با موافقت کمیسیون کارآموزی استان مبداء قطعی و نیاز به تایید استان مقصد را ندارد.
