مبحث اول: اقدامات مددکاری
ماده44ـ سازمان، پایگاه اطلاعات کودکان و نوجوانان را به گونهای که هریک دارای صفحه اختصاصی باشند و اطلاعات ضروری کودک و نوجوان در آن ثبت شده باشد، ظرف سهماه از تاریخ تصویب این شیوهنامه راهاندازی میکند و با دادهآمایی پروندههای پیشین، اطلاعات آنان را نیز وارد این سامانه میکند. اطلاعات این سامانه با رعایت ملاحظات مربوط به سطوح دسترسی و حفظ حریم خصوصی کودکان با مؤسسات و خانواده میزبان به اشتراک گذاشته میشود. تا زمان راهاندازی سامانه، فرایندهای مربوطه به صورت غیرالکترونیکی صورت میپذیرد.
مادههای قوانین
دسته: خانواده ، قانون: شیوه نامه مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب 1402/05/25
ماده45ـ مراقبت موقت کلیه کودکان و نوجوانان موضوع ماده ۸ قانون و ماده۳ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب۲۳/۰۲/۱۳۹۹ که مسئولیت نگهداری آنان از سوی دادسرا یا دادگاه به سازمان بهزیستی سپرده شدهاست، اعم از آنکه در مراکز نگهداری یا محیطهای دیگری نگهداری شوند، را میتوان تا زمان تعیین تکلیف قطعی آنان در مرجع قضایی به خانواده میزبان سپرد.
ماده46ـ پس از پذیرش کودک و نوجوان در بهزیستی، وضعیت سلامت جسم و روان، تحصیلات و خانواده کودک و نوجوان به طور کامل بررسی و در گزارش کارشناس بهزیستی درج میشود.
ماده47ـ اقدامات جامع مددکاری برای مراقبت موقت کودکان و نوجوانان واجد شرایط واگذاری به خانواده میزبان باید حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ پذیرش توسط اداره بهزیستی شهرستان تکمیل شود.
ماده48ـ اداره بهزیستی شهرستان میتواند از طریق مؤسسه مراقبت خانوادهمحور نسبت به سپردن کودکان و نوجوانان به خانواده میزبان اقدام نماید و با نظارت بر وضعیت نگهداری و مراقبت کودک و نوجوان در خانواده میزبان از وی حمایت کند.
ماده49ـ شرایط و وضعیت خانواده و اشخاصی که با خانواده میزبان زندگی میکنند، باید با شرایط و وضعیت کودک و نوجوانی که به خانواده میزبان سپرده میشود، تطابق داشته باشد. پس از بررسی و تهیه گزارش و ارائه پیشنهاد مؤسسه یا کارشناس شهرستان، تأیید تطابق شرایط با کارگروه شهرستان میباشد.
ماده50ـ سپردن کودک و نوجوان به خانواده میزبان با تنظیم صورتجلسه و پس از انجام اقدامات تخصصی برای برقراری ارتباط مطلوب خانواده با کودک و نوجوان حداکثر ظرف مدت یک هفته انجام میشود. در هنگام سپردن کودک و نوجوان برنامه مراقبت به خانواده میزبان تحویل میگردد.
ماده51ـ بهزیستی شهرستان باید زمینه ملاقات کودک و نوجوان را با خانواده زیستی در شرایط مناسب فراهم نماید، مگر آنکه مرجع قضایی منعی در این مورد مقرر نموده باشد.
ماده52ـ سپردن سه کودک و نوجوان به خانواده میزبان به صورت همزمان امکانپذیر است. واگذاری بیش از این تعداد، در مورد خواهران و برادران زیستی یا کودکان دارای شرایط ویژه بلامانع است.
ماده53 ـ حفظ و نگهداری مدارک خانواده میزبان، صورتجلسه تحویل کودک و نوجوان به خانواده میزبان، گزارشهای بازدید مددکاری اجتماعی و اقدامات جامع مددکاری اجتماعی بهزیستی در بازپیوند کودک و نوجوان یا واگذاری به خانواده جایگزین در طول مدت اقامت کودک و نوجوان نزد خانواده میزبان و اطلاعات مربوط به مؤسسه و مسئولیت حفاظت از کلیه مستندات پرونده اجتماعی و پزشکی کودک و نوجوان با بهزیستی شهرستان میباشد.
ماده54 ـ کارگروه شهرستان در صورت نیاز، معرفینامۀ خانواده میزبان برای ارائه به مرکز درمانی، مدرسه و سایر مراجع را جهت امور مراقبتی کودک و نوجوان صادر و در اختیار خانوادۀ میزبان قرار می دهد.
مبحث دوم: وظایف و مسئولیتهای خانواده میزبان
ماده55 ـ خانواده میزبان باید با توجه به منابع و امکاناتی که در اختیار دارد، کرامت و حقوق کودک و نوجوان را رعایت، شرایط رفاه و تربیت وی اعم از مسکن، تغذیه، پوشاک، آموزش، بهداشت و درمان را تأمین و زمینۀ کشف و شکوفایی استعدادها، شکلگیری هویت موفق فردی و رشد جسمی، روانی، اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی وی را فراهم کند.
ماده56ـ خانواده میزبان باید هرگونه تغییر محل اقامت یا مسافرت را در سامانه فرزندپذیری درج یا در اولین فرصت به بهزیستی محل تحویل کودک و نوجوان اعلام نماید. در موارد تغییر اقامتگاه، پس از بازدید و تأیید منزل جدید توسط بهزیستی، مجوز جابجایی کودک و نوجوان صادر میشود.
ماده57 ـ خانواده میزبان باید در فضای واقعی یا مجازی از کودک و نوجوان مراقبت نماید و در صورت مواجهه با هرگونه مورد مشکوک، وضعیت مخاطرهآمیز، حوادث خاص نظیر فوت، بیماری شدید، ناهنجاریهای رفتاری و مشکلات عاطفی در مورد کودک و نوجوان، آن را فوراً به کارشناس بهزیستی یا مددکار اجتماعی مؤسسه مراقبت خانوادهمحور مربوط اطلاع دهد و موضوع را در سامانه ثبت کند.
ماده58 ـ خانواده میزبان باید از هرگونه افشای مشخصات و اطلاعات کودک و نوجوان در فضای مجازی یا از هرگونه بهکارگیری تصاویر وی در رسانههای اجتماعی، برای کسب درآمد خودداری نماید.
ماده59 ـ علاوه بر موارد قبل خانواده میزبان باید نسبت به انجام موارد زیر نیز متعهد باشد:
۱ـ در اجرای برنامه مراقبت ویژه از کودک و نوجوان اهتمام داشته باشد.
۲ـ با کارشناس یا مددکار در خصوص پایش و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان همکاری لازم را داشته باشد.
۳ ـ گزارش هفتگی از وضعیت کودک و نوجوان را در صفحه اختصاصی کودک و نوجوان بارگذاری و تا راهاندازی این سامانه، از طریق اعلام شده توسط بهزیستی، اعلام نماید.
۴ـ در بازپیوند یا واگذاری کودک و نوجوان به خانوادۀ جایگزین یا ملاقات وی با خانواده زیستی با بهزیستی همکاری کامل داشته باشند.
مبحث سوم: پایش و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان
ماده60 ـ نظارت و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان در خانواده میزبان، به صورت دورهای و موردی توسط مددکار اجتماعی مؤسسه مراقبت خانواده محور، مدیران و کارشناسان مرتبط بهزیستی شهرستان، استان و کشور انجام میشود.
ماده61 ـ دورههای بازدید در ماه اول بهصورت هفتهای یک بار، ماه دوم بهصورت دو هفته یکبار و ماه سوم به بعد بهصورت هر ماه یکبار است.
ماده62 ـ در هر بازدید باید در فضای خصوصی و مناسب با کودک بالای سه سال ارتباط مؤثر برقرار شود.
ماده63ـ گزارش عملکرد بهزیستی شهرستان مبنی بر تعداد و کیفیت بازدید، موارد بازپیوند یا واگذاری به خانواده جایگزین، به صورت فصلی توسط رئیس بهزیستی شهرستان به بهزیستی استان و دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی ارسال میگردد.
ماده64 ـ در صورتی که برابر نظارتهای انجام شده یا بنا به درخواست خانواده میزبان مشخص شود ادامۀ مراقبت از کودک و نوجوان در خانوادۀ میزبان نیازمند مداخلات تخصصی و ارائه طرح کمکی است، بنا به تصمیم کمیتۀ شهرستان، طرح کمکی در مورد کودک و نوجوان اجرا میشود. طرح کمکی شامل ارائه خدمات مشاوره، مددکاری، مراقبت کوتاه مدت از کودک و نوجوان در مرکز نگهداری یا مراکز درمانی و پرداخت کمک هزینه مراقبت یا هزینههای درمانی میباشد.
ماده65 ـ سازمان میتواند اعمال بخشی از نظارت موضوع شیوهنامه را از طریق سامانه هوشمند و فنآوریهای نوین انجام دهد.
ماده66 ـ در صورتی که مطابق مراقبتها مشخص شود خانواده میزبان، در مورد کودک و نوجوان بیتوجهی و سهلانگاری نموده یا در مورد وی مرتکب سوءرفتار یا جرم دیگری شدهاست، رئیس بهزیستی شهرستان ضمن اطلاعرسانی به مدیر کل استان و لغو فوری میزبانی و خروج کودک و نوجوان از آن خانواده، نسبت به معرفی فرد خاطی به دادستان نیز اقدام مینماید.
مبحث چهارم: امور مالی
ماده67 ـ اصل بر تبرّعی بودن مراقبت موقّت و تأمین هزینهها از سوی خانواده میزبان است. با این وصف به کودک و نوجوان دارای شرایط ویژه، در صورت درخواست خانواده میزبان، حمایت مالی مستمر یا غیرمستمر پرداخت میگردد.
ماده68 ـ بهزیستی میتواند در راستای انجام وظایف محوله در این شیوهنامه نسبت به پرداخت کمک هزینه به خانواده میزبان و مؤسسه مراقبت خانواده محور در قالب دستورالعمل جامع مالی سازمان بهزیستی اقدام نماید.
