مبحث اول: شناسایی
ماده23ـ سازمان ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ این شیوهنامه، سامانه ملی فرزندخواندگی را به سامانه ملی فرزندپذیری به تفکیک سرپرستی(فرزندخواندگی)، قیمومت، امین موقت و مراقبت موقت تغییر میدهد و راهنمای استفاده از سامانه را از طریق آن در دسترس عموم قرار میدهد .
مادههای قوانین
دسته: خانواده ، قانون: شیوه نامه مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان بی سرپرست و بدسرپرست مصوب 1402/05/25
ماده24ـ سازمان به منظور فرهنگسازی و ارتقاء دانش و آگاهیهای عمومی در مورد روشهای مراقبت، به ویژه مراقبت موقت و چگونگی فرایند آن، محتواهای آموزشی چندرسانهای را تهیه و از طریق سامانه و رسانههای گروهی به اطلاع عموم میرساند.
ماده25ـ بهزیستی استانها در طول سال از طریق رسانههای گروهی، مبادرت به فراخون عمومی جهت شناسایی خانوادههای داوطلب میزبانی مینماید، تا با احراز صلاحیت و آموزش و آمادهسازی آنان، پیش از ورود کودک و نوجوان به مراکز نگهداری، زمینه مراقبت موقت آنان در خانواده فراهم شود.
ماده26ـ مؤسسات مراقبت خانوادهمحور میتوانند تحت نظارت سازمان، با رعایت اصول مربوط به حریم خصوصی و درج مجوز مؤسسه از سازمان بهزیستی، در سامانه خود، رسانههای گروهی و صدا و سیما نسبت به شناسایی خانوادههای داوطلب میزبانی و جلب مشارکتهای مردمی اقدام کنند.
مبحث دوم: احراز صلاحیت
ماده27ـ زن و شوهری که به صورت قانونی و دائم ازدواج کرده و حداقل یکی از آنها به سن سی سال رسیده باشند و دختران و زنان بدون شوهر بالای سی سال میتوانند برای مراقبت موقت داوطلب شوند. به متقاضیان بالای ۵۰ سال ترجیحاً کودکان بالای ۲سال معرفی میشود.
ماده28ـ شرایط خانواده میزبان به شرح زیر است:
۱ـ ایمان و تقیّد به انجام واجبات و ترک محرمات
۲ـ نداشتن محکومیت مؤثرکیفری با شرایط مندرج در قانون مجازات اسلامی
۳ـ داشتن اقامت در ایران
۴ـ داشتن سلامت جسمی و روانی و توانایی عملی و مهارت لازم در مراقبت و تربیت کودک و نوجوان با تأیید پزشک معتمد سازمان
۵ ـ داشتن تمکّن مالی مناسب برای پرورش و رفاه نسبی کودک و نوجوان
۶ ـ عدم استعمال مشروبات الکلی و عدم اعتیاد به مواد مخدّر و روانگردان
۷ـ حسن شهرت به اخلاق، عدالت و امانتداری
۸ ـ استحکام خانواده و حسن رفتار اعضای خانواده نسبت به یکدیگر
۹ـ داشتن فاصله سنی مناسب با کودک و نوجوان
۱۰ـ دارا بودن حداقل مدرک دیپلم یکی از زوجین و نیز دختران و زنان بدون شوهر
ماده29ـ زوجین، دختران و زنان غیرایرانی واجد شرایط در صورت اشتراک تابعیت با کودک و نوجوان و داشتن مجوز اقامت در ایران میتوانند مراقبت موقت از کودکان و نوجوانان غیرایرانی را بر عهده گیرند. در مواردی که متقاضی دارای اشتراک تابعیت با کودک و نوجوان غیرایرانی وجود نداشته باشد یا در صورت وجود متقاضی ایرانی و غیرایرانی در صورتی که متقاضی ایرانی به تشخیص کارگروه شهرستان، توانمندی بیشتری در مراقبت از کودک و نوجوان داشته باشد و سپردن وی بر خلاف مصلحت کودک و نوجوان غیرایرانی نباشد، وی را میتوان به خانواده ایرانی متقاضی سپرد.
ماده30ـ در مواردی که کودک و نوجوان بیتابعیّت باشد، وفق بند ۱ ماده ۹۷۶ قانون مدنی، احکام اتباع ایرانی در مورد وی اعمال میشود.
ماده31ـ کلیه متقاضیان میزبانی، باید در سامانه ملی فرزندپذیری ثبتنام و کاربرگهای ضروری را تکمیل و اسناد و مدارک زیر را در سامانه بارگذاری نمایند:
۱ـ مدارک هویتی شامل کلیه صفحات شناسنامه و کارت ملی اعضای خانواده برای متقاضیان ایرانی و مدارک تابعیتی برای متقاضیان غیرایرانی
۲ـ سند ازدواج برای زوجین
۳ـ اسناد محل سکونت
۴ـ مدرک تحصیلی
۵ ـ گواهی عدم سوء پیشینه مؤثر کیفری کلیه اعضای خانواده
۶ ـ اسناد مربوط به اشتغال و استطاعت مالی
۷ـ سند خوداظهاری سلامت
۸ ـ گزارش مبنی بر سلامت جسم و روان فرد که از سوی پزشکان معتمد سازمان صادر شدهباشد.
۹ـ مجوز اقامت اتباع غیرایرانی
۱۰ـ ارائه شناسه کاربری سامانه ثنا
ماده32ـ کارشناس مرتبط بهزیستی شهرستان ضمن انطباق تصویر مدارک بارگذاری شده با اصل آن و انجام مصاحبه اولیّه زمان بازدید را تعیین مینماید.
ماده33ـ بازدید از منزل متقاضی و تحقیق میدانی حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ تکمیل ثبت نام توسط کارشناس بهزیستی انجام میشود. در مواردی که شناسایی خانواده توسط مؤسسه مراقبت خانواده محور انجام شده است، بازدید با همراهی مددکار اجتماعی مؤسسه مذکور انجام میشود.
ماده34ـ مصاحبه با متقاضی توسط کارگروه شهرستان انجام میشود. در مواردی که شناسایی خانواده توسط مؤسسه مراقبت خانوادهمحور انجام شده، حضور مددکار اجتماعی مؤسسه یا مسئول فنی مؤسسه مراقبت خانواده محور ضروری است. صورتجلسه مصاحبه پس از تنظیم و امضای حاضران در پایان جلسه در سامانه درج میشود.
ماده35ـ احراز صلاحیت اولیه خانواده میزبان با کارگروه شهرستان میباشد. بعد از تأیید خانواده میزبان در بار اول، نیاز به بررسی و تأیید مجدّد در دفعات بعد وجود ندارد، مگر آن که کارگروه شهرستان از طریق بررسی گزارشهای پایش و ارزیابی خانواده میزبان یا بر اساس اطلاعات دیگر، احراز مجدّد صلاحیت خانواده را ضروری تشخیص دهد.
ماده36ـ تأیید نهایی متقاضی توسط کارگروه استانی انجام میشود. مصاحبه با متقاضیانی که در مرکز استان ساکن نیستند، ترجیحاً به صورت برخط و تصویری با حضور در محل بهزیستی شهرستان صورت میپذیرد.
ماده37ـ رد درخواست مانع طرح درخواست مجدد داوطلب نیست. همچنین متقاضی میتواند ظرف یک ماه از رد درخواست، نسبت به تصمیم کارگروه شهرستان در بهزیستی استان اعتراض و موضوع را پیگیری نماید.
ماده38ـ به منظور ارزیابی شرایط و توانمندی خانواده میزبان و تعیین خانوادههای اولویتدار، کاربرگ بازبینه(چک لیست) ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این شیوهنامه توسط دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی تهیه و در اختیار بهزیستی استان و مؤسسات مراقبت خانوادهمحور قرار میگیرد.
مبحث سوم: آموزش و آماده سازی
ماده39ـ خانواده میزبان باید در برنامههای آموزشی، تربیتی، مشاوره و کارگاههای مربوطه در مراکز تعیین شده شرکت نمایند.
ماده40ـ آموزشهای ضروری ویژه کودک و نوجوان در خانواده میزبان به شرح زیر است:
۱ـ خودمراقبتی جسمی و روانی
۲ـ آشنایی با حقوق فردی و تکالیف شرعی در خانواده متناسب با سن و جنسیت
۳ـ مهارتهای ارتباطی
ماده41ـ بهزیستی استان راساً یا توسط مؤسسات نسبت به آموزش رایگان خانواده میزبان طبق سرفصلهای زیر اقدام و در صورت موفقیت آنان گواهی آموزشی صادر مینماید :
۱ـ آموزشهای عمومی، شامل:
۱ـ۱ـ آموزشهای روانشناسی، از قبیل آشنایی با مراحل رشد کودک و نوجوان، آشنایی با مسائل مربوط به بلوغ(برای خانوادههای میزبان نوجوانان)، آشنایی با اختلالات شایع رفتاری و عاطفی کودک و نوجوان و چگونگی مواجهه با آن، مهارتهای ارتباطی با کودک و نوجوان(مادر و پدر و یا فرزندان زیستی)
۱ـ۲ـ آموزشهای حقوقی؛ شامل حقوق کودک و قوانین و مقررات مربوط به مراقبت از کودک و نوجوان
۱ـ۳ـ آموزشهای بهداشت، سلامت و ایمنی؛ از قبیل بهداشت و ایمنی کودک و نوجوان (تغذیه، خواب، واکسیناسیون و…)، آشنایی با علایم بیماریهای عفونی شایع ردههای سنی کودک و نوجوان، کمکهای اولیه و فوریتهای پزشکی در رابطه با حوادث و بیماریهای کودکان و نوجوانان، روشها و مهارتهای مراقبت جسمی، روانی و اجتماعی از کودک و نوجوان در سنین مختلف
۲ـ آموزشهای تخصصی متناسب با بیماری یا شرایط خاص کودک و نوجوان
ماده42ـ محتوای آموزشی توسط دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی تهیه و پس از ارزیابی اثربخشی به روزرسانی میشود و علاوه بر ابلاغ به ادارات کل استانی، برای بهرهمندی هرچه بیشتر خانوادهها در قالب فیلم و محتوای الکترونیکی در اختیار آنان قرارداده میشود.
ماده43ـ در هنگام سپردن کودک و نوجوان ممیز به خانواده میزبان، باید موقت بودن اقامت وی در خانوادۀ میزبان به وی توضیح داده شود.
