ماده51ـ بهزیستی شهرستان باید زمینه ملاقات کودک و نوجوان را با خانواده زیستی در شرایط مناسب فراهم نماید، مگر آنکه مرجع قضایی منعی در این مورد مقرر نموده ­باشد.

ماده9ـ در راستای اصل محرمانگی و حفظ حریم خصوصی کودک و نوجوان، رعایت موارد زیر الزامی است: ۱ـ با کودک و نوجوان تا حد امکان به تنهایی و جدا از اعضای خانواده و در فضایی دوستدار کودک مصاحبه شود. ۲ـ به هنگام مشاوره یا معاینه کودک و نوجوان فقط افراد ضروری در اتاق حضور داشته باشند. ۳ـ جمع­آوری اطلاعات صرفاً در راستای، مصالح عالیه کودک و نوجوان و تأمین حقوق وی باشد و حسب ضرورت این اهداف برای کودک و نوجوان توضیح داده ­شود. ۴ ـ در تعاملات حضوری و غیرحضوری از دادن هرگونه اطلاعات به اشخاص غیر مرتبط خودداری شود. دیگر کودکان و نوجوانان و همچنین کارکنان غیرمرتبط با کودک و نوجوان نیز نباید در جریان اطلاعات کودک و نوجوان قرار گیرند. ۵ ـ تحقیقات و بازدید از منزل به صورت غیرمحسوس و بدون جلب توجه باشد، مگر در مواردی که رعایت مصالح کودک و نوجوان و حمایت از وی در برابر وضعیت­های مخاطره­آمیز ایجاب کند. ۶ ـ اطلاعات جمع­آوری شده در مورد کودک و نوجوان باید با راهکارهای «امنیت داده» مانند استفاده از رمز عبور، نگهداری شود. ۷ـ در مواردی که به موجب قانون اطلاعات به اشخاص ذیصلاح ارائه می­گردد، باید دقت شود که اطلاعات به چه اشخاص و مراجعی واگذار می­‌شود و میزان ارائه اطلاعات برحسب ضرورت و نیاز باشد. ۸ ـ گفتگو در مورد کودک و نوجوان یا ارائه اطلاعات وی نباید در اماکن عمومی و یا هر مکانی صورت پذیرد که موجب افشای اطلاعات کودک و نوجوان و نقض اصل رازداری شود.

ماده18ـ مدیر و کارشناس مرتبط بهزیستی برای نظارت دقیق و جامع، می­توانند از تخصص و یا همراهی کارشناسان دیگر حوزه‌های بهزیستی و در صورت ضرورت اشخاص متخصص معتمد بهزیستی بهره گیرند.

ماده31ـ کلیه متقاضیان میزبانی، باید در سامانه ملی فرزندپذیری ثبت­نام و کاربرگ­های ضروری را تکمیل و اسناد و مدارک زیر را در سامانه بارگذاری نمایند: ۱ـ مدارک هویتی شامل کلیه صفحات شناسنامه و کارت ملی اعضای خانواده برای متقاضیان ایرانی و مدارک تابعیتی برای متقاضیان غیرایرانی ۲ـ سند ازدواج برای زوجین ۳ـ اسناد محل سکونت ۴ـ مدرک تحصیلی ۵ ـ گواهی عدم سوء پیشینه مؤثر کیفری کلیه اعضای خانواده ۶ ـ اسناد مربوط به اشتغال و استطاعت مالی ۷ـ سند خوداظهاری سلامت ۸ ـ گزارش مبنی بر سلامت جسم و روان فرد که از سوی پزشکان معتمد سازمان صادر شده­باشد. ۹ـ مجوز اقامت اتباع غیرایرانی ۱۰ـ ارائه شناسه کاربری سامانه ثنا

ماده52ـ سپردن سه کودک و نوجوان به خانواده میزبان به صورت هم­زمان امکان­پذیر است. واگذاری بیش از این تعداد، در مورد خواهران و برادران زیستی یا کودکان دارای شرایط ویژه بلامانع است.

ماده19ـ کارشناس مرتبط بهزیستی، پس از نظارت و ارزیابی، نتایج ارزیابی شامل چالش­ها و راهکارهای پیشنهادی را به مؤسسه ابلاغ و به همراه متن گزارش در سامانه مربوط بارگذاری می‌­نماید.

ماده32ـ کارشناس مرتبط بهزیستی شهرستان ضمن انطباق تصویر مدارک بارگذاری شده با اصل آن و انجام مصاحبه اولیّه زمان بازدید را تعیین می‌­نماید.

ماده53 ـ حفظ و نگهداری مدارک خانواده میزبان، صورت­جلسه تحویل کودک و نوجوان به خانواده میزبان، گزارش‌های بازدید مددکاری اجتماعی و اقدامات جامع مددکاری اجتماعی بهزیستی در بازپیوند کودک و نوجوان یا واگذاری به خانواده جایگزین در طول مدت اقامت کودک و نوجوان نزد خانواده میزبان و اطلاعات مربوط به مؤسسه و مسئولیت حفاظت از کلیه مستندات پرونده اجتماعی و پزشکی کودک و نوجوان با بهزیستی شهرستان می‌باشد.

ماده20ـ در صورتی که گزارش نظارت و ارزیابی متضمن نقض قوانین و مقررات و ضوابط یا ایرادی در نحوۀ اداره، فرایندها و یا رویه‌های مؤسسه مراقبت خانواده­‌محور باشد، رییس بهزیستی شهرستان، مبادرت به صدور تذکر کتبی با تعیین مهلت جهت رفع نقص یا ایراد به صاحب امتیاز مؤسسه می­کند و در صورت عدم اصلاح، موضوع را به مدیرکل استان گزارش می‌­نماید. مدیرکل استان خطاب به مدیر مؤسسه، اخطارکتبی با قید زمان برای اصلاح، صادرمی­کند. چنانچه در موضوع واحد دو اخطار کتبی در فاصله دو هفته صادر شده و مؤسسه نسبت به اصلاح آن اقدام ننماید، مدیرکل استان پرونده را جهت تعیین تکلیف نهایی به سازمان ارجاع می‌­نماید. در صورتی­که موضوع اخطار ارتکاب جرم توسط مؤسسه باشد، چنانچه تداوم فعالیت مؤسسه به مصلحت کودکان و نوجوانان نباشد، مدیرکل استان نسبت به تعطیل موقّت فعّالیّت آن مؤسسه اقدام و در اسرع وقت گزارش آن را به سازمان اعلام می‌­نماید.

ماده33ـ بازدید از منزل متقاضی و تحقیق میدانی حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ تکمیل ثبت نام توسط کارشناس بهزیستی انجام می­‌شود. در مواردی که شناسایی خانواده توسط مؤسسه مراقبت خانواده محور انجام شده است، بازدید با همراهی مددکار اجتماعی مؤسسه مذکور انجام می­‌شود.

ماده54 ـ کارگروه شهرستان در صورت نیاز، معرفی­نامۀ خانواده میزبان برای ارائه به مرکز درمانی، مدرسه و سایر مراجع را جهت امور مراقبتی کودک و نوجوان صادر و در اختیار خانوادۀ میزبان قرار می ­دهد.

ماده21ـ هرگاه فردی از مدیران و کارکنان مؤسسه متّهم به ارتکاب جرمی باشد، از طریق مدیرکل استان به مرجع قضایی معرفی می­‌شود. در صورتی که ادامه فعالیت متّهم متضمن ورود آسیب یا ایراد جرمی به کودکان و نوجوانان باشد، تا زمان تعیین تکلیف متهم توسط مرجع قضایی، مدیرکل استان با صدور اخطار، دستور تعلیق وی را به مؤسسه اعلام می‌­نماید.

ماده34ـ مصاحبه با متقاضی توسط کارگروه شهرستان انجام­ می­‌شود. در مواردی که شناسایی خانواده توسط مؤسسه مراقبت خانواده­‌محور انجام شده، حضور مددکار اجتماعی مؤسسه یا مسئول فنی مؤسسه مراقبت خانواده محور ضروری است. صورت­جلسه مصاحبه پس از تنظیم و امضای حاضران در پایان جلسه در سامانه درج می­‌شود.

مبحث دوم: وظایف و مسئولیت­های خانواده میزبان ماده55 ـ خانواده میزبان باید با توجه به منابع و امکاناتی که در اختیار دارد، کرامت و حقوق کودک و نوجوان را رعایت، شرایط رفاه و تربیت وی اعم از مسکن، تغذیه، پوشاک، آموزش، بهداشت و درمان را تأمین و زمینۀ کشف و شکوفایی استعدادها، شکل­گیری هویت موفق فردی و رشد جسمی، روانی، اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی وی را فراهم کند.

ماده22ـ به منظور ارتقای کیفیت خدمات مؤسسات، سازمان با همکاری دبیرخانه مرجع ملی حقوق کودک، نظام پایش و رتبه­‌بندی مؤسسات مذکور را ظرف مدت یک سال از تاریخ ابلاغ این شیوه­‌نامه، تهیه می‌­نماید تا پس از تصویب در شورای مرجع ملی اجرا­ شود.

ماده35ـ احراز صلاحیت اولیه خانواده میزبان با کارگروه شهرستان می‌باشد. بعد از تأیید خانواده میزبان در بار اول، نیاز به بررسی و تأیید مجدّد در دفعات بعد وجود ندارد، مگر آن که کارگروه شهرستان از طریق بررسی گزارش­های پایش و ارزیابی خانواده میزبان یا بر اساس اطلاعات دیگر، احراز مجدّد صلاحیت خانواده را ضروری تشخیص دهد.

ماده56ـ خانواده میزبان باید هرگونه تغییر محل اقامت یا مسافرت را در سامانه فرزندپذیری درج یا در اولین فرصت به بهزیستی محل تحویل کودک و نوجوان اعلام نماید. در موارد تغییر اقامتگاه، پس از بازدید و تأیید منزل جدید توسط بهزیستی، مجوز جابجایی کودک و نوجوان صادر می­‌شود.

ماده36ـ تأیید نهایی متقاضی توسط کارگروه استانی انجام می­­شود. مصاحبه با متقاضیانی که در مرکز استان ساکن نیستند، ترجیحاً به صورت برخط و تصویری با حضور در محل بهزیستی شهرستان صورت می­پذیرد.

ماده57 ـ خانواده میزبان باید در فضای واقعی یا مجازی از کودک و نوجوان مراقبت نماید و در صورت مواجهه با هرگونه مورد مشکوک، وضعیت مخاطره­آمیز، حوادث خاص نظیر فوت، بیماری شدید، ناهنجاری‌های رفتاری و مشکلات عاطفی در مورد کودک و نوجوان، آن را فوراً به کارشناس بهزیستی یا مددکار اجتماعی مؤسسه مراقبت خانواده­‌محور مربوط اطلاع دهد و موضوع را در سامانه ثبت کند.

ماده37ـ رد درخواست مانع طرح درخواست مجدد داوطلب نیست. همچنین متقاضی می­تواند ظرف یک ماه از رد درخواست، نسبت به تصمیم کارگروه شهرستان در بهزیستی استان اعتراض و موضوع را پیگیری نماید.

ماده58 ـ خانواده میزبان باید از هرگونه افشای مشخصات و اطلاعات کودک و نوجوان در فضای مجازی یا از هرگونه به­کارگیری تصاویر وی در رسانه‌های اجتماعی، برای کسب درآمد خودداری نماید.

ماده38ـ به منظور ارزیابی شرایط و توانمندی خانواده میزبان و تعیین خانواده‌های اولویت­دار، کاربرگ بازبینه(چک لیست) ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این شیوه­‌نامه توسط دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی تهیه و در اختیار بهزیستی استان و مؤسسات مراقبت خانواده­‌محور قرار می­گیرد.

ماده59 ـ علاوه بر موارد قبل خانواده میزبان باید نسبت به انجام موارد زیر نیز متعهد باشد: ۱ـ در اجرای برنامه مراقبت ویژه از کودک و نوجوان اهتمام داشته باشد. ۲ـ با کارشناس یا مددکار در خصوص پایش و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان همکاری لازم را داشته باشد. ۳ ـ گزارش هفتگی از وضعیت کودک و نوجوان را در صفحه اختصاصی کودک و نوجوان بارگذاری و تا راه­اندازی این سامانه، از طریق اعلام شده توسط بهزیستی، اعلام نماید. ۴ـ در بازپیوند یا واگذاری کودک و نوجوان به خانوادۀ جایگزین یا ملاقات وی با خانواده زیستی با بهزیستی همکاری کامل داشته باشند.

مبحث سوم: آموزش و آماده سازی ماده39ـ خانواده میزبان باید در برنامه‌­های آموزشی، تربیتی، مشاوره و کارگاه‌های مربوطه در مراکز تعیین شده شرکت نمایند.

مبحث سوم: پایش و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان ماده60 ـ نظارت و ارزیابی وضعیت کودک و نوجوان در خانواده میزبان، به صورت دوره­ای و موردی توسط مددکار اجتماعی مؤسسه مراقبت خانواده محور، مدیران و کارشناسان مرتبط بهزیستی شهرستان، استان و کشور انجام می­‌شود.

ماده40ـ آموزش­های ضروری ویژه کودک و نوجوان در خانواده میزبان به شرح زیر است: ۱ـ خودمراقبتی جسمی و روانی ۲ـ آشنایی با حقوق فردی و تکالیف شرعی در خانواده متناسب با سن و جنسیت ۳ـ مهارت­های ارتباطی

ماده61 ـ دوره‌های بازدید در ماه اول به­صورت هفته‌ای یک بار، ماه دوم به­صورت دو هفته یکبار و ماه سوم به بعد به­صورت هر ماه یک‌بار است.

ماده41ـ بهزیستی استان راساً یا توسط مؤسسات نسبت به آموزش رایگان خانواده میزبان طبق سرفصل­های زیر اقدام و در صورت موفقیت آنان گواهی آموزشی صادر می‌­نماید : ۱ـ آموزش‌های عمومی، شامل: ۱ـ۱ـ آموزش‌های روان­شناسی، از قبیل آشنایی با مراحل رشد کودک و نوجوان، آشنایی با مسائل مربوط به بلوغ(برای خانواده‌های میزبان نوجوانان)، آشنایی با اختلالات شایع رفتاری و عاطفی کودک و نوجوان و چگونگی مواجهه با آن، مهارت‌های ارتباطی با کودک و نوجوان(مادر و پدر و یا فرزندان زیستی) ۱ـ۲ـ آموزش­های حقوقی؛ شامل حقوق کودک و قوانین و مقررات مربوط به مراقبت از کودک و نوجوان ۱ـ۳ـ آموزش­های بهداشت، سلامت و ایمنی؛ از قبیل بهداشت و ایمنی کودک و نوجوان (تغذیه، خواب، واکسیناسیون و…)، آشنایی با علایم بیماری‌های عفونی شایع رده‌های سنی کودک و نوجوان، کمک‌های اولیه و فوریت‌های پزشکی در رابطه با حوادث و بیماری­های کودکان و نوجوانان، روش­ها و مهارت­های مراقبت جسمی، روانی و اجتماعی از کودک و نوجوان در سنین مختلف ۲ـ آموزش‌های تخصصی متناسب با بیماری یا شرایط خاص کودک و نوجوان

ماده62 ـ در هر بازدید باید در فضای خصوصی و مناسب با کودک بالای سه سال ارتباط مؤثر برقرار شود.

ماده42ـ محتوای آموزشی توسط دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی تهیه و پس از ارزیابی اثربخشی به ­روزرسانی می­‌شود و علاوه بر ابلاغ به ادارات کل استانی، برای بهره‌مندی هرچه بیشتر خانواده‌ها در قالب فیلم و محتوای الکترونیکی در اختیار آنان قرارداده می‌شود.

ماده63ـ گزارش عملکرد بهزیستی شهرستان مبنی بر تعداد و کیفیت بازدید، موارد بازپیوند یا واگذاری به خانواده جایگزین، به صورت فصلی توسط رئیس بهزیستی شهرستان به بهزیستی استان و دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان بهزیستی ارسال می‌گردد.

ماده43ـ در هنگام سپردن کودک و نوجوان ممیز به خانواده میزبان، باید موقت بودن اقامت وی در خانوادۀ میزبان به وی توضیح داده شود.

ماده64 ـ در صورتی که برابر نظارت‌های انجام شده یا بنا به درخواست خانواده میزبان مشخص شود ادامۀ مراقبت از کودک و نوجوان در خانوادۀ میزبان نیازمند مداخلات تخصصی و ارائه طرح کمکی ‌است، بنا به تصمیم کمیتۀ شهرستان، طرح کمکی در مورد کودک و نوجوان اجرا می­‌شود. طرح کمکی شامل ارائه خدمات مشاوره، مددکاری، مراقبت کوتاه مدت از کودک و نوجوان در مرکز نگهداری یا مراکز درمانی و پرداخت کمک هزینه مراقبت یا هزینه‌های درمانی می‌باشد.

ماده65 ـ سازمان می‌تواند اعمال بخشی از نظارت موضوع شیوه‌نامه را از طریق سامانه هوشمند و فن‌آوری‌های نوین انجام دهد.

ماده66 ـ در صورتی که مطابق مراقبت­ها مشخص شود خانواده میزبان،­ در مورد کودک و نوجوان بی­توجهی و سهل­انگاری نموده یا در مورد وی مرتکب سوء­رفتار یا جرم دیگری شده­است، رئیس بهزیستی شهرستان ضمن اطلاع‌رسانی به مدیر کل استان و لغو فوری میزبانی و خروج کودک و نوجوان از آن خانواده، نسبت به معرفی فرد خاطی به دادستان نیز اقدام می‌­نماید.

مبحث چهارم: امور مالی ماده67 ـ اصل بر تبرّعی بودن مراقبت موقّت و تأمین هزینه‌ها از سوی خانواده میزبان است. با این وصف به کودک و نوجوان دارای شرایط ویژه، در صورت درخواست خانواده میزبان، حمایت مالی مستمر یا غیرمستمر پرداخت می­گردد.

ماده68 ـ بهزیستی می­تواند در راستای انجام وظایف محوله در این شیوه­‌نامه نسبت به پرداخت کمک هزینه به خانواده میزبان و مؤسسه مراقبت خانواده محور در قالب دستورالعمل جامع مالی سازمان بهزیستی اقدام نماید.