مبحث اول : اختصارات و تعاریف ماده 1-معانی اصطلاحات و اختصارات نظامنامه به شرح زیر می‌باشند: الف - سازمان: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛ ب - کانون: کانون سردفتران ازدواج و طلاق مرکز (تهران) و یا هر کانونی که بر اساس این نظامنامه در مراکز استانها ایجاد می‌شود؛ پ - ق-انون: قانون دفاتر اسناد رسمی و کان-ون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354/10/26؛ ت - آیین‌ نامه: آیین‌ نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/1/10؛ ث - دفترخانه: دفترخانه رسمی ثبت ازدواج و طلاق؛ ج - سردفتر: شخصی که اداره امور دفترخانه ثبت رسمی ازدواج و طلاق را بر عهده دارد؛ چ - هیأت: هیأتی که به منظور مصاحبه با داوطلبان سردفتری و انتخاب سردفتران توسط رییس سازمان انتخاب می‌شود؛ ح - دفتر: دفتر الکترونیکی که اسناد رسمی ازدواج و طلاق و سایر موارد مرتبط در آن ثبت می‌شود و به صورت برخط (آنلاین) در دسترس دفترخانه می‌باشد؛ خ - دادگاه: دادگاه انتظامی سردفتران و دفتریاران موضوع ماده (34) قانون؛ د - اصحاب سند: اشخاص متقاضی تنظیم سند وقایع ازدواج و طلاق و اشخاص مرتبط.

ماده 2-دفترخانه واحدی وابسته به قوه قضاییه است که برای تنظیم و ثبت اسناد رسمی ازدواج و طلاق و دیگر وظایفی که به موجب قوانین و مقررات به آن واگذار شده تشکیل می‌شود. تبصره - سازمان می‌تواند بخشی از امور تصدی گری خدمات ثبتی مرتبط را به دفاتر ازدواج و طلاق واگذار نماید.تعرفه حق الزحمه بابت ارائه خدمات واگذارشده، به پیشنهاد سازمان و تایید رییس قوه قضاییه خواهد بود.

مبحث دوم : پذیرش سردفتر ماده 3- سازمان مکلف است پس از تایید رییس قوه قضاییه جهت رفع نیاز مناطقی که به موجب مقتضیات محلی، میزان کار و تعداد مراجعان نیاز به تأسیس دفتر ازدواج و طلاق دارند پس از اعلام عمومی، به نحو مقتضی به شرح ذیل نسبت به پذیرش سردفتر اقدام نماید: الف - اعلام عمومی مهلت ثبت نام و شرایط عمومی و اختصاصی لازم جهت ثبت نام داوطلبان؛ ب - ثبت نام از واجدین شرایط در مهلت مقرر؛ پ - برگزاری آزمون کتبی و شفاهی؛ ت - طی مراحل گزینش،‌ از جمله مصاحبه توسط هیأت با قبول‌شدگان در آزمون کتبی. تبصره 1 - حداقل نصاب نمره قبولی در مرحله آزمون کتبی برای مناطق مختلف توسط سازمان تعیین می‌شود. تبصره 2 - شرکت سردفتر در دوره‌های آموزشی که در شروع به کار و یا در ضمن خدمت توسط سازمان یا کانون برگزار می‌شود الزامی است. تبصره 3- ضوابط مربوط به پذیرش ایثارگران مطابق قانون مربوطه خواهد بود.

ماده 4- اشخاص زیر را نمی‌توان به سردفتری ثبت ازدواج و طلاق انتخاب کرد: الف - اتباع بیگانه؛ ب - کسانی که تحت ولایت یا قیمومت هستند؛ پ - محکومان به انفصال دائم از خدمات دولتی، قضایی یا وکالت دادگستری و همچنین محکومان به انفصال موقت از خدمات و مشاغل مزبور در مدت انفصال یا تعلیق؛ ت - محکومان به ارتکاب جرائم منافی عفت و همچنین محکومان به جرائمی که مطابق قانون مستلزم محرومیت از بعضی حقوق اجتماعی مذکور در قانون مجازات اسلامی است، در مدت محرومیت؛ ث - معتادان به مشروبات الکلی، مواد مخدر و روانگردان؛ ج - اشخاص فاقد صلاحیت اخلاقی یا سوء شهرت؛ چ - دارندگان پایه‌های قضایی، وکلای دادگستری، سران دفاتر اسناد رسمی، دفتریاران، کارکنان رسمی، پیمانی و قراردادی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386. تبصره - ممنوعیت مذکور در بند "چ" شامل سردفتران شاغل قبل از تاریخ 1394/10/26 موضوع تبصره‌های الحاقی به ماده 2 نظامنامه مصوب 1378 نمی‌شود.

مبحث سوم : تأسیس دفترخانه ماده 5- سردفتر مکلف است حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ حکم انتصاب سردفتری، نسبت به تأسیس دفترخانه و شروع به کار در محدوده محلی که در ابلاغ تعیین شده است اقدام نماید و در صورت عدم انجام تکلیف، ابلاغ مذکور لغو می‌گردد. مدت مذکور توسط رییس سازمان تا سه ماه دیگر قابل تمدید است. تبصره 1- پس از تعیین محل دفترخانه و تأیید آن از طرف اداره ثبت مربوط، هرگونه جابه جایی در همان محل منوط به تأیید اداره ثبت محل می‌باشد. تبصره 2 - تغییر محل دفترخانه از محل تعیین شده در حکم سردفتر اعم از شهر یا روستا به شهر یا روستای دیگر مطابق دستورالعمل نقل و انتقالات دفاتر ازدواج و طلاق مصوب سازمان خواهد بود. تبصره 3- سازمان می‌تواند برای مناطقی که فاقد دفترخانه هستند با صدور ابلاغ سیار برای یکی از سردفتران به تشخیص رییس سازمان نسبت به رفع نیاز منطقه اقدام نماید.

ماده 6- محل دفترخانه باید به گونه ای باشد که دسترسی و حضور افراد توان‌خواه و سالمند به سهولت صورت گیرد، در مجتمع هایی که فاقد بالابر است، دفترخانه‌هایی که در غیر طبقه همکف مستقر است،‌ سردفتر مکلف به رعایت تمهیدات لازم جهت تسهیل امور می‌باشد. سازمان مکلف است دفتر ویژه ثبت ازدواج و طلاق افراد دارای معلولیت که مناسب‌سازی شده است را اطلاع رسانی نماید. تبصره - سازمان مکلف است در تعیین محل دفترخانه رعایت فاصله متعارف با مجتمع قضایی خانواده را بنماید.

ماده 7-نصب تابلوی مشخصات سردفتر و کارکنان در دفترخانه الزامی است.

ماده 8-تابلو و مهر دفترخانه باید مطابق نمونه مصوب سازمان باشد و قید عبارات تبلیغی، القاب یا عناوین دیگر در تابلو، مهر، سربرگ ممنوع است.