ماده 1- اصطلاحاتی که در این آیین نامه به کار می رود تابع تعاریف زیر می باشد: دستگاه (سازمان) دولتی: وزارتخانه، مؤسسه یا شرکتی است که مطابق قوانین و مقررات، اعمال حاکمیت یا تصدی دولت جمهوری اسلامی ایران را در امری به عهده دارد. در مواردی که موضوع در ارتباط با وظایف و مسوولیتهای چند دستگاه باشد، تعیین دستگاه مسوول بر عهده هیأت وزیران می باشد. توافق حقوقی: توافقی است ناشی از روابط بین المللی که به موجب آن، دستگاه دولتی در مقابل دولت، مؤسسه و شرکت دولتی خارجی یا مجامع، شوراها و سازمانهای بین المللی، ملتزم به امری شود و دارای آثار و ضمانت اجرای حقوقی باشد. توافق حقوقی در مواردی که نیازمند تصویب مجلس شورای اسلامی باشد، «توافق حقوقی تشریفاتی» است و در سایر موارد، «توافق حقوقی ساده» محسوب می شود. توافق نزاکتی: توافقی است ناشی از روابط بین المللی که به موجب آن، دستگاه دولتی تصمیم خود را به تعقیب سیاستهای معینی اعلام می نماید، بدون آنکه اثر حقوقی لازم الاجرایی بر آن مترتب باشد. اعلام قبولی: هر اقدامی که در حقوق بین المللی متضمن قبول توافق حقوقی باشد، اعم از امضای قطعی، تصویب، پذیرش و الحاق. قرارداد جزئی: توافق حقوقی است که اجازه انعقاد آن در یک توافق حقوقی تشریفاتی به دستگاه دولتی داده شده است. برنامه همکاری: ترتیباتی است که دستگاه دولتی برای انجام امور محول، با طرف خارجی توافق می نماید. مشروط بر اینکه موضوع آن در چارچوب وظایف و اختیارات آن دستگاه بوده، امکان تجدیدنظر و اصلاح توسط دستگاه مذکور وجود داشته باشد، مانند سفرهای زیارتی و صدور ویزا. اجازه مقدم: مجوز مجلس شورای اسلامی است که برای انعقاد توافق حقوقی، حسب مورد یا موضوع اخذ شده باشد. معاملات: خرید و فروش کالا، حقوق و خدماتی است که دستگاه دولتی در قالب بودجه سالیانه در حدود اختیارات محول با رعایت ضوابط کلی قانونی انجام می دهد. مبادله یادداشت و نامه: مبادله اسنادی است که برای انجام امور محول به دستگاه دولتی توسط مسوولین ذی ربط با رعایت حقوق بین المللی صورت می گیرد. تفاهم نامه: توافقی است که زمینه همکاری دولت جمهوری اسلامی ایران یا یکی از دستگاههای دولتی با طرفهای خارجی را مشخص می نماید، بدون آنکه تعهد حقوقی جهت انجام آن برای دستگاه دولتی ایجاد نماید. پاراف: عبارت است از تأیید پیش نویس توافق بین المللی از طرف اشخاص مجاز. امضای موقت: امضای توافق بین المللی است که لازم الاجراء شدن آن منوط به تصویب مراجع صالح باشد. امضای قطعی: امضای توافق بین المللی که بعد از تصویب مراجع صالح، از طرف مقامات صلاحیتدار صورت می گیرد. در مواردی که نوع امضاء مشخص نشود، امضاء قطعی محسوب خواهد شد. تعاریف اصطلاحات دیگر همان است که در قوانین و مقررات داخلی یا مقررات بین المللی پذیرفته شده و توسط جمهوری اسلامی ایران ذکر گردیده است.

ماده 2 (اصلاحی 03/04/1386)- انجام مذاکره و پاراف و امضای موقت توافق حقوقی تشریفاتی منوط به هماهنگی قبلی با وزارت امور خارجه و کسب موافقت هیأت وزیران در کلیات آن می باشد، و امضای موقت آن توسط مقامی صورت می گیرد که هیأت وزیران معین می نماید. امضای موقت توافقهای حقوقی ساده توسط اشخاصی مجاز است که از وزراء یا بالاترین مقامات اجرایی دستگاههای مستقل قبلا اجازه امضای این گونه توافقها را حسب مورد یا موضوع، اخذ نموده باشند. امضای قطعی توافقهای حقوقی ساده بر عهده وزیر یا بالاترین مقام اجرایی دستگاه مستقل یا مقامات صلاحیتدار از سوی آنان می باشد. امضای قطعی توافقهای حقوقی تشریفاتی، تابع ترتیبات مقرر در ماده (11) این آیین نامه است . در موافقتنامه‌ های فرهنگی قبلاً با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز هماهنگی لازم به عمل آید. تبصره 1 (اصلاحی 15/06/1383)- در مواردی که متن نمونه موضوع ماده (12) این آیین نامه تنظیم شده باشد، مذاکره، پاراف و امضای موقت باید در چارچوب متن نمونه مذکور انجام گیرد و در سایر موارد قبل از طرح موضوع در هیأت وزیران متن فارسی و زبان مرجح باید برای تطبیق ترجمه و اظهارنظر در محتوای آن به معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری ارسال گردد تا موضوع همراه با اظهارنظر معاونت یاد شده توسط هیأت وزیران مورد تصمیم گیری واقع شود. تبصره 2(الحاقی 15/06/1383)ـ کلیه دستگاههای اجرایی مشمول این آیین نامه موظفند قبل از تنظیم توافقهای حقوقی ساده و نزاکتی نیز بر اساس ماده (3) قانون وظایف وزارت امور خارجه، مراتب را با آن وزارت هماهنگ نمایند.

ماده 3 - در کلیه توافقهای دو یا چندجانبه منطقه ای و بین المللی لازم است یک نسخه از آنها به زبان فارسی تنظیم گردد و در توافقهای حقوقی تشریفاتی، مراتب رجحان زبان فارسی یا یک زبان ثالث یا تساوی اعتبار زبان فارسی با زبان طرف قرارداد، جهت تفسیر قید شود.

ماده 4(اصلاحی30/05/1379)- قبل از پذیرش هر نوع توافق حقوقی تشریفاتی بین المللی لازم است نسخه فارسی با نسخه خارجی یا ترجمه فارسی با متن مطابقت شود. تأیید مطابقت بر عهده هیأت ترجمه معاونت حقوقی ریاست جمهوری می باشد.

ماده 5- در هر توافق حقوقی باید روش و مرجع حل و فصل اختلافات ناشی از تفسیر یا اجرای آن در متن توافق پیش بینی شود، به صورتی که در درجه اول، دادگاهها و مراجع جمهوری اسلامی ایران و در صورت عدم رضایت طرف خارجی به ترتیب یک مرجع حقوقی بین المللی یا مرجع تخصصی بین المللی یا مرجع خارجی رسمی، عهده دار این امر شود.

ماده 6 - دستگاه دولتی مسوول مذاکره و تنظیم متن، موظف است ترتیبی اتخاذ نماید تا توافق ها - اعم از حقوقی و نزاکتی - متضمن موارد زیر نباشد: الف - نقض تمامیت ارضی و استقلال همه جانبه کشور. ب - نفوذ اجانب و سلطه بیگانگان بر منابع طبیعی، اقتصادی، فرهنگی، نظامی و دیگر امور کشور. ج - سلطه جویی و سلطه پذیری . د - تعهد در برابر قدرتهای سلطه گر. هـ - تغییر اساسی در خطوط مرزی کشور. و - دادن امتیاز به خارجیان برای تشکیل شرکت و مؤسسات در امور تجاری، صنعتی و کشاورزی . ز - انتقال نفایس منحصر به فرد کشور به بیگانگان . ح - استقرار پایگاه نظامی خارجی در کشور. ط - دخالت در امور داخلی کشورهای دیگر. ی - عضویت افراد خارجی در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران .