باب اول ـ تعریف وصیّت ماده 195 ـ منظور از وصیّت، تعیین تکلیف و سرپرستی فرزندان صغیر یا وارثین وصیّت ‌کننده یا طریقه تقسیم اموال و دارایی او برای زمان بعد از مرگش می ‌باشد. وصیّت ‌کننده « موصی»، کسی که طبق وصیّت مالی مجاناً به او تملیک گردیده یا از وصیّت منتفع می ‌شود « موصی ‌له»، مال مورد وصیّت « موصی‌ به» می‌ باشد.

باب دوم ـ موصی ـ موصی‌ لَه ـ وَصی ـ موصی ‌بِه ـ وصیت‌ نامه فصل اول ـ وظایف و حدود اختیارات موصی ماده 196 ـ موصی باید عاقل و بالغ و رشید بوده و برای تملیک اموال خود به دیگران، اهلیّت قانونی داشته باشد.

ماده 197 ـ موصی می‌ تواند برای سرپرستی و نگهداری فرزندان صغیر و یا رسیدگی به امور مالی ورّاث خود و اجرای مفاد وصیت ‌نامه، یک یا چند نفر را به عنوان وصی تعیین نماید.

ماده 198 ـ در صورت تعدُّد اوصیا، موصی باید وظایف و حدود اختیارات هر یک از وصی‌ ها را معین، و در صورت عدم تفکیک وظایف، موصی مکلَّف است تصریح نماید که اوصیا باید مفاد وصیّت‌ نامه را مستقلاً و به تنهایی اجرا نمایند، یا مجتمعاً و متّفقاً.

ماده 199 ـ موصی می ‌تواند چند نفر را به ترتیب به سمت وصی معین کند؛ به این طریق که اگر وصی اول فوت کند یا محجور شود، نفر دوم وصی باشد، و در صورت فوت یا حجر نفر دوم، نفر سوم وصی باشد.

ماده 200 ـ دارا بودن سن قانونی برای همه وصی ‌ها الزامی نیست؛ بنابراین، موصی می‌ تواند شخص صغیر را به اتفاق یک نفر کبیر، وصی قرار دهد. در این صورت، مفاد وصیّت‌ نامه را وصی کبیر اجرا خواهد کرد، تا وصی صغیر به سن قانونی برسد.

ماده 201 ـ در صورت تعیین ناظر برای نظارت در اقدامات وصی، حدود اختیارات ناظر را موصی باید معلوم و معین نماید.

ماده 202 ـ مصالح دینی و خانوادگی ایجاب می ‌نماید که موصی برای سرپرستی فرزندان و وارثین خود، شخصی مسیحی را به سمت وصی انتخاب کند.

ماده 203 ـ تعیین مادر صُغار به سمت وصی، بلامانع است.

ماده 204 ـ موصی باید مالک مال مورد وصیّت بوده و اهلیت قانونی برای تملیک اموال خود را داشته باشد. بنابراین، وصیت در مورد اموال دیگران، اعم از اینکه با اجازه و اطلاع مالک باشد یا نباشد، باطل است.

ماده 205 ـ موصی حق رجوع از وصیت و تنظیم وصیت ‌نامه جدید را دارا می ‌باشد. در صورت تغییر و تعدّد وصیت ‌نامه ‌ها، آخرین وصیت‌ نامه نافذ و معتبر خواهد بود.

ماده 206 ـ با توجه به حق مالکیت، هر شخص مسیحی پروتستان می ‌تواند تمام یا قسمتی از اموال و دارایی خود را به موجب وصیت ‌نامه، به هر کس که بخواهد، اعم از اشخاص حقیقی و یا حقوقی مانند کلیساها یا مؤسسات خیریه و عام ‌المنفعه، آموزشی و فرهنگی، بیمارستان‌ ها و نظایر اینها، تملیک نماید.

ماده 207 ـ نظر به اصل حاکمیت اراده، هر شخص مسیحی پروتستان می ‌تواند یک یا چند نفر یا همه وراث خود را به علل مختلف، از جمله اعتیاد به مواد مخدر یا مشروبات الکلی (دائم‌ الخمربودن) یا قمار یا خیانت و مانند اینها، از تمام یا قسمتی از ارث خود محروم نماید. چنانچه محروم شده از ارث نسبت به تصمیم موصی اعتراض داشته باشد، می‌ تواند به دادگاه صالح مراجعه نماید.

ماده 208 ـ اعضای کلیساهای پروتستان حق ندارند فرزندان صغیر یا ورثه صغیر یا محجور خود را از ارث محروم، یا سهم‌ الارث آنها را تقلیل دهند.

ماده 209 ـ اگر کسی برای انتفاع ورثه یا موصی‌ لهم یا افراد ذی‌ نفع در وصیت یا علل دیگر، مانند وصول حق بیمه و نظایر آن، به قصد خودکشی، خود را مجروح یا مسموم کند، یا مرتکب اعمال مشابهی شود و پس از آن وصیت نماید، آن وصیت، در صورت مرگ موصی باطل و در صورت زنده ماندن موصی، نافذ و معتبر خواهد بود.

فصل دوم ـ موصی ‌له ماده 210 ـ موصی ‌له، یعنی کسی که طبق وصیت، مالی مجاناً به او تملیک گردیده، باید زنده و موجود بوده و برای تملک مال مورد وصیت، اهلیت تمتع داشته باشد.

ماده 211 ـ هر شخص حقوقی و یا حقیقی، اعم از صغیر یا کبیر، ممکن است موصی ‌له قرار داده شود.

ماده 212 ـ حملی که در رحم مادر است، موجودی زنده تلقی می ‌گردد و می ‌تواند موصی ‌له قرارگیرد؛ مشروط بر اینکه زنده متولد شود، حتی اگر پس از چند لحظه فوت کند.

ماده 213 ـ هرگاه حمل، در اثر ارتکاب جرم توسط وراث یا موصی‌ لهم ساقط شود، خواه بالمباشره، خواه به تسبیب، مال مورد وصیت به وراث او تعلق ‌پذیر خواهد بود، و موصی ‌لهم و وراثی که مرتکب جرم شده‌ اند، از تملک مال مورد وصیت، محروم خواهند گردید.

ماده 214 ـ اجرای مفاد وصیت‌ نامه، در صورتی امکان ‌پذیر خواهد بود که موصی‌ له یا موصی ‌لهم، قبولی خود را پس از مرگ موصی اعلام نمایند.

ماده 215 ـ اگر موصی ‌له صغیر یا محجور باشد، رد یا قبول وصیت، با پدر یا مادر یا وصی یا قیّم او خواهد بود.

ماده 216 ـ ورثه موصی قبل از اعلام رد یا قبول موصی ‌له یا موصی‌ لهم، حق تصرف یا تملک مال مورد وصیت را ندارند، و اگر موصی ‌لهم بنا به عللی از اعلام رد یا قبولی وصیت خودداری نمایند، دادگاه به آنها دستور خواهد داد که ظرف مدت یک ماه از تاریخ قرائت وصیت‌ نامه یا اطلاع از مفاد وصیت ‌نامه، رد یا قبولی خود را اعلام نمایند. در صورت انقضاء مهلت مزبور، عدم رد یا قبولی وصیت، در حکم قبول آن خواهد بود.

ماده 217 ـ اگر ذی‌ نفع در وصیت، فقط یک نفر باشد، در این صورت موصی ‌له واحد می ‌تواند وصیت را نسبت به قسمتی از مال مورد وصیت، قبول کند. در این مورد، وصیت نسبت به قسمتی از موصی ‌به که مورد قبول قرار گرفته، نافذ و لازم‌‌ الاجرا خواهدبود.

ماده 218 ـ در صورت تعدّد موصی‌ لهم، اگر بعضی از آنها وصیت را قبول و بعضی دیگر وصیت را رد نمایند، وصیت نسبت به افرادی که آن را قبول کرده ‌اند، نافذ و معتبر خواهد بود. در مورد این ماده و ماده فوق، قسمتی از مال مورد وصیت (موصی ‌به) که مورد قبول قرار نگرفته، تابع قانون ارث خواهد بود.

فصل سوم ـ وصی ماده 219 ـ فقط پدر، مادر و جدپدری حق دارند برای صغیر، وصی معین کنند. بدین ترتیب، اگر پدر فوت کند یا محجور شود، مادر وصی را تعیین خواهد کرد، و در صورت فوت یا محجور شدن یا ازدواج مجدد مادر، جدپدری عهده ‌دار تعیین وصی خواهد شد.

ماده 220 ـ در صورت فوت یا محجور شدن پدر و مادر و جدپدری، هیچ مقام دیگری حق تعیین وصی را نخواهد داشت. در چنین موردی، کلیسا شخص مسیحی امین و صالحی را به سمت قیّم صغار یا محجورین منصوب، و برای صدور حکم قیّمومت به دادستان معرفی خواهد کرد.

ماده 221 ـ وصی مکلف است پس از اطلاع از تعیین و نصب خود به سمت وصایت، رد یا قبول خود را کتباً اعلام نماید. در صورت قبول وصایت در زمان زنده بودن موصی، حق ندارد پس از مرگ موصی بدون عذر موجه استعفاء و از انجام این تکلیف مهم خانوادگی و اجتماعی خودداری نماید.

ماده 222 ـ هرگاه پس از مرگ موصی، وصی از اجرای مفاد وصیت‌ نامه خودداری نماید، یا به سبب عدم شایستگی یا غفلت، قادر به انجام وظیفه نباشد، کلیسا می ‌تواند طبق درخواست افراد ذی‌ نفع، پس از رسیدگی و انجام تحقیقات لازم و اثبات قصور یا تقصیر، وصی قاصر یا مقصر را عزل، و شخص امین و مورد اعتمادی را به جای او منصوب نماید. چنانچه وصی به عزل خود اعتراض داشته باشد، می ‌تواند به دادگاه مراجعه کند.

ماده 223 ـ در صورت محجور شدن یا استعفاء یا اثبات خیانت یا فوت وصی منفرد، کلیسا مکلف است شخص مسیحی امین و صالحی را به سمت قیّم محجورین به دادسرا معرفی نماید تا از طریق دادسرا، دادگاه حکم قیّمومت قیّم مسیحی را صادر نماید.

ماده 224‌ ـ وصی نسبت به اموال و دارایی که به موجب وصیت در اختیار و تصرف او قرار گرفته، در حکم امین است، و ضامن تلف یا خسارت احتمالی نمی‌ باشد؛ مگر در صورت تجاوز از حدود اختیارات یا غفلت در حفظ اموال و حقوق مادی و معنوی مولی‌ علیه، که در این صورت باید خسارات وارده را جبران نماید.

فصل چهارم ـ موصی ‌به (مال مورد وصیت) ماده 225 ـ مال مورد وصیت (موصی‌ به) باید در زمان تنظیم وصیت ‌نامه موجود و متعلق به موصی باشد. مع الوصف، ممکن است مالی که موجود نبوده و بعداً عاید موصی خواهد شد، مورد وصیت قرارگیرد.

ماده 226 ـ مفاد وصیت در مورد اموال موجود در زمان فوت موصی، نفوذ و اعتبار داشته و به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.

ماده 227 ـ اگر مال مورد وصیت، کلی باشد، یعنی یک یا چند عدد از میان مالی که قابل شمردن باشد، تعیین فرد معین با ورثه است؛ مگر اینکه در وصیت‌ نامه طور دیگری مقرر شده باشد. و اگر جزء مشاع ترکه باشد، مثل ربع یا ثلث، موصی ‌له با ورثه در همان مقدار از ترکه به طور مشاع شریک خواهند بود.

ماده 228 ـ وصیت به صرف مال یا انجام اموری که مخالف اصول مسیحیت و اخلاق حسنه باشد، باطل است. تبصره ـ تشخیص موضوع با کلیسایی است که موصی عضو آن بوده است. تشخیص کلیسا توسط ذی ‌نفع قابل اعتراض در دادگاه خواهد بود.

فصل پنجم ـ وصیت ‌نامه ماده 229 ـ وصیت ‌نامه، خواه به منظور تعیین وصی برای سرپرستی فرزندان صغیر یا محجور موصی یا حفظ اموال منقول و غیرمنقول و حقوق مالی و ترکه موصی باشد، به یکی از سه طریق رسمی، سری، یا خودنوشت تنظیم می ‌شود.

ماده 230 ـ وصیت ‌نامه رسمی‌ وصیتی است که در دفاتر اسناد رسمی یا کنسولگری‌ های ایران برای ایرانیان مقیّم خارج کشور، در حدود صلاحیت آنها و بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشد.

ماده 231 ـ وصیت ‌نامه خودنوشت در صورتی معتبر است که تمام آن به خط موصی نوشته شده و دارای تاریخ روز و ماه و سال به خط موصی بوده و به امضای او رسیده باشد.

ماده 232 ـ وصیت ‌نامه سری ممکن است به خط موصی یا به خط شخص دیگری باشد، یا به وسیله ماشین‌ تحریر یا رایانه ماشین شده باشد، ولی در هر صورت، باید از طرف موصی امضاء شود و در اداره ثبت اسناد محل اقامت موصی، یا در دفتر کلیسا، یا نزد شخص مورد اعتماد موصی، به امانت گذاشته شود. کسی که سواد ندارد، نمی‌ تواند به ترتیب سری وصیت نماید.

ماده 233 ـ وصیت ‌نامه‌ های سری و خودنوشت در صورتی نافذ و معتبر خواهند بود که امضای موصی به گواهی دو نفر گواه مورد اعتماد کلیسا رسیده و صحت امضای موصی و گواهان، مورد تأیید کلیسا قرار گرفته باشد.

ماده 234 ـ اگر امضای موصی را دو نفر گواه، امضاء نکرده باشند، اثبات صحت و مسلم ‌الصدور بودن امضای موصی توسط دو نفر گواه امین و مورد اعتماد کلیسا یا مراجع رسمی از جمله بانک‌ ها یا دفاتر اسناد رسمی، پس از مرگ موصی امکان ‌پذیر خواهد بود.