ماده 118 - کارکنان نیروی انتظامی از نظر امور انضباطی تابع آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح مصوب فرمانده کل قوا می باشند.

‌ماده 119 - کارکنان به اقتضای ابراز لیاقت و شایستگی به شرح زیر مورد تشویق ‌قرار می گیرند: الف - تشویق شفاهی. ب - تشویق کتبی. ج ـ تشویق در دستور قسمتی د ـ تشویق در دستور نیروی انتظامی یا سازمان هـ ـ تشویق در فرمان همگانی ‌و - اعطای مرخصی تشویقی حداکثر به مدت سی روز در طول یک سال. ز - اعطای جوایز. ح - اعطای پاداش نقدی از یک تا سه برابر وجوه دریافتی ماهانه در طول یک سال. ‌طـ - اعطای یک واحد ارتقاء حقوقی با تصویب فرمانده نیروی انتظامی. ی - سفر حج یا عمره مفرده یا عتبات عالیات و سایر اماکن متبرکه با هزینه نیروی ‌انتظامی. ک - اعطای ارشدیت، به میزان کمتر از حداقل مدت توقف قانونی در درجه یا رتبه ‌مربوطه. ل - اعطای درجه یا یک رتبه تشویقی با احتساب قدمت خدمت در درجه یا رتبه‌ قبل. م - اعطای نشان. ‌تبصره 1 - فرماندهان و مسؤولین در صورت اقتضاء می توانند در حدود اختیارات ‌قانونی خود تنبیه در حال اجرا را به عنوان تشویق مورد عفو قرار دهند. ‌تبصره 2 - نیروی انتظامی می تواند با تصویب مقامات مذکور در ماده (87) این ‌قانون همه ساله حداکثر به نسبت یک درصد از کارکنانی که بیش از بیست سال سابقه ‌خدمت داشته و شایستگی و خلاقیت و ابتکار لازم را در جهت پیشبرد اهداف سازمان از ‌خود بروز داده اند، برای یک بار در طول خدمت یک رتبه حقوقی تشویقی اعطاء نماید. ‌تبصره 3 – تشویق ‌های موضوع بندهای (ح)، (‌طـ) و (ی) این ماده با رعایت ‌دستورالعملی که توسط نیروی انتظامی تهیه و پس از تأیید وزارت کشور و سازمان مدیریت ‌و برنامه ریزی کشور به تصویب هیأت وزیران می‌ رسد، اعطاء و به مورد اجرا گذاشته ‌خواهد شد.

‌ماده 120 - تنبیهاتی که به علت تخلفات کارکنان اعمال می شود به شرح زیر است: الف - توبیخ شفاهی. ب - توبیخ کتبی. ج ـ توبیخ در دستور قسمتی د ـ توبیخ در دستور نیروی انتظامی یا سازمان هـ ـ توبیخ در فرمان همگانی ‌و - خدمت شبانه ‌روزی در قسمت حداکثر به مدت سی روز. ‌ز - بازداشت غیرقابل تمدید در بازداشتگاه حداکثر به مدت سی روز. ح - کسر حقوق حداکثر به میزان یک پنجم، حداکثر به مدت چهار ماه. ط - انتظار خدمت حداکثر به مدت شش ماه. ی - بدون‌ کاری حداکثر تا سه ماه. ک - محرومیت از ترفیع حداکثر به مدت چهار سال. ل - تنزیل موقت یک درجه یا رتبه حداکثر به مدت دو سال. م - تنزیل دائم یک درجه یا رتبه. ن - معافیت از خدمت. س - اخراج از خدمت. ‌تبصره 1 – در صورتی که تنزیل درجه یا رتبه برای مدت محدود اعمال شود، پس از ‌انقضای مدت مذکور کارکنان مورد تنبیه، به درجه یا رتبه قبل از تنبیه با قدمتی معادل مدت ‌قدمت قبل از تنبیه به علاوه مدت تنبیه نائل و به خدمت ادامه داده و ترفیعات بعدی آنان ‌بر اساس درجه یا رتبه مزبور خواهد بود و در صورتی که تنزیل درجه یا رتبه به طور دائم‌ اعمال شود، کارکنان مورد تنبیه با احتساب قدمت خدمت در درجه یا رتبه قبل از تنبیه پس‌ از طی حداقل مدت توقف، به درجه یا رتبه بالاتر نائل شده و ترفیعات بعدی آنان طبق ‌مقررات این قانون خواهد بود. ‌تبصره 2 - در معافیت از خدمت، کارکنانی که بیست سال و بیشتر سابقه خدمت‌ دارند بازنشسته و کمتر از بیست سال بازخرید خواهند شد.

ماده 121 (منسوخ 1395/12/24)- رسیدگی به تخلفات کارکنان که فرمانده انتظامی استان یا روسا و مسئولین رده های همطراز و بالاتر برای آنان پیشنهاد محرومیت از ترفیع، تنزیل درجه یا رتبه،‌معافیت از خدمت و یا اخراج می دهند در هیات هایی مرکب از اعضاء مشروحه زیر به عمل می‌آید: الف - معاون نیروی انسانی نیروی انتظامی یا جانشین وی. ب - رئیس بازرسی کل نیروی انتظامی یا جانشین وی. ج - معاون ذی ربط سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی یا جانشین وی. د - معاون ذی ربط سازمان حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی یا جانشین وی. ه- - نماینده سازمان قضایی نیروهای مسلح. ‌تبصره 1 - در صورت تراکم کار، یا ضرورت به پیشنهاد هیات موضوع ماده (121) و تصویب هیات موضوع ماده (122) در مقاطع و درجات خاص هیات هایی با ترکیب نمایندگان ثابت مقامات مذکور در ماده (121) در استانها یا یگانهای مستقل تشکیل می‌شود و رای صادره توسط این هیات ها به منزله رای هیات موضوع ماده (121) می‌باشد. ‌تبصره 2 - در مورد رسیدگی به تخلفات کارکنان سازمانهای عقیدتی سیاسی و حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی هیات بدوی مستقل با ترکیب مشابه که در آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (2) ماده (125) تعیین می‌شود در همان سازمانها تشکیل می‌گردد. ‌نماینده فرمانده نیروی انتظامی نیز با حق رای عضو این هیاتها خواهد بود. ‌تبصره 3 - تخلفات کارکنانی که با حکم یا تصویب جانشین فرماندهی کل قوا در نیروی انتظامی منصوب شده اند بنا به پیشنهاد وی توسط هیات موضوع ماده (122) مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. ‌تبصره 4 - چگونگی اجرای تنبیه در مورد دارندگان درجات امیری در آیین‌نامه موضوع تبصره (2) ماده (125) این قانون تعیین می‌گردد. ‌تبصره 5 - هیات می‌تواند از اشخاصی که ضروری تشخیص دهد به منظور اظهارنظر بدون حق رای دعوت نماید. ‌تبصره 6 - دعوت از شخص متخلف و معترض جهت استماع دفاعیات در جلسه رسیدگی و تجدیدنظر الزامی است و باید حداقل یک هفته قبل موضوع تخلف و تاریخ تشکیل جلسه کتباً به وی ابلاغ شود و در صورتی که دوبار بدون عذر موجه (‌به تشخیص هیات) در جلسه هیات حضور نیابد غیاباً به پرونده رسیدگی و اتخاذ تصمیم خواهد شد. ‌تبصره 7 - حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه رسیدگی، موضوع تخلف و دلائل مربوطه و خلاصه پرونده و سوابق کارکنان متخلف به تمامی اعضاء هیات اعلام می‌گردد. تبصره 8 (منسوخ 1390/04/08)- درجه یا رتبه یا جایگاه خدمتی اعضاء هیات رسیدگی می‌بایست یک درجه یا رتبه یا جایگاه از درجه یا رتبه یا جایگاه خدمتی کارکنان متخلف بالاتر باشد. ‌تبصره 9 - تصمیمات هیاتهای رسیدگی با اکثریت آراء معتبر خواهد بود و به جز در مورد تنزیل دائم درجه، معافیت و اخراج از خدمت قطعی می‌باشد. در این موارد نیز چنانچه حداکثر ظرف مدت یک ماه پس از ابلاغ رای مورد اعتراض قرار نگیرد قطعی می‌گردد. ‌تبصره 10 - رسیدگی به تخلفات انضباطی و آموزشی محصلین بدو خدمت به عهده شورای آموزشی مربوط بوده و تصمیمات متخذه پس از تصویب فرماندهی نیروی انتظامی قابل اجرا خواهد بود. تبصره 11 (منسوخ 1390/04/08)- کارکنان پایور آزمایشی و پیمانی که در طول و قبل از پایان خدمت آزمایشی یا اتمام قرارداد عدم صلاحیت و یا عدم کارآیی آنان محرز شود به پیشنهاد فرمانده انتظامی استان، روسا و مسئولین همطراز و یا بالاتر و با تصویب فرمانده نیروی انتظامی از کار برکنار می‌شوند و استخدام آنان منتفی می‌گردد. ‌تبصره 12 - کارکنانی که رای به معافیت و اخراج از خدمت آنها صادر می‌گردد از تاریخ ابلاغ رای تا زمان انفکاک از نیرو، منتظر خدمت می‌شوند و در صورتی که توسط هیات تجدید نظر موضوع ماده (122) در خدمت ابقاء شوند ایام انتظار خدمت به انتساب تبدیل می‌گردد.

‌ماده 122 (منسوخ 1395/12/24)- هیات تجدیدنظر از اعضاء زیر تشکیل خواهد شد: الف (منسوخ 1390/04/08)- جانشین فرمانده کل قوا یا نماینده ایشان در حد معاون. ب - فرمانده نیروی انتظامی یا جانشین وی. ج - رئیس سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی یا جانشین وی. د - رئیس سازمان حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی یا جانشین وی. ه- - رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح یا جانشین وی. ‌تبصره - کارکنان معترض به تصمیمات هیاتهای رسیدگی موضوع ماده (121) می‌بایست حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ تصمیمات هیات، اعتراض کتبی خود را با ذکر ادله و به انضمام مدارک لازم به دبیرخانه هیات رسیدگی تسلیم و یا با پست سفارشی ارسال نمایند. هیاتهای رسیدگی موظفند حداکثر ظرف مدت یک هفته پس از انقضاء مهلت قانونی اعتراض پرونده را به دبیرخانه هیات تجدیدنظر ارسال نمایند. تصمیمات این هیات با رای اکثریت اعضاء معتبر و قطعی خواهد بود.

‌ماده 123 - کارکنان نسبت به آراء قابل اجراء هر یک از دو هیأت می توانند ظرف‌ یک ماه پس از ابلاغ به محاکم صالحه شکایت نمایند. آراء قطعی محاکم مذکور در هر‌ صورت لازم‌ الاجراء می ‌باشد. ‌تبصره – در صورت نقض آراء هر یک از هیأتها توسط محاکم، هیأت ذی ربط موظف ‌است با توجه به رأی محکمه و با رعایت سایر مقررات و تشریفات قانونی مجدداً به ‌موضوع رسیدگی و تصمیم‌ گیری نماید. کارکنان در مدت بین صدور رأی قطعی محکمه و ‌تصمیم ‌گیری مجدد هیأت در وضعیت انتساب قرار خواهند داشت.

‌ماده 124 - اعلام جرم نظامی علیه هر یک از کارکنان پایور و پیمانی جز در مواردی که مستقیماً توسط سازمان قضایی کشف می‌شود و یا دارای شاکی خصوصی می‌باشد، فقط توسط فرماندهان انتظامی استانها و مقامات همطراز و بالاتر صورت می پذیرد. در صورتی که دلایل و مدارک وقوع جرم به دست نیامده و موضوع در زمره تخلف انتظامی باشد مراتب توسط فرماندهان یاد شده به هیاتهای موضوع مادتین (121) و (122) این قانون منعکس خواهد شد. ‌تبصره 1 (منسوخ 1390/04/08)- در مواردی که تخلف انضباطی کارکنان دارای عنوان مجرمانه نیز باشد، ابتداء به عنوان جرم توسط مرجع قضایی رسیدگی و در صورت محکومیت، رسیدگی به عنوان تخلف انضباطی منتفی خواهد شد در غیر این صورت، صدور قرار منع تعقیب یا رای برائت از سوی مرجع قضائی، مانع از رسیدگی به موضوع تحت عنوان انضباطی نخواهد بود. به هر حال رسیدگی به یک تخلف تحت دو عنوان جرم و تخلف انضباطی به طور همزمان ممنوع است. ‌تبصره 2 (منسوخ 1390/04/08)- چنانچه کارکنان مرتکب چندین تخلف شوند که دارای منشاء واحدی نباشد به نحوی که برخی از آنها دارای عنوان مجرمانه و برخی دیگر دارای عنوان انضباطی باشد، جرائم آنان توسط مراجع قضایی و تخلفات انضباطی آنان حسب مورد مطابق با آیین نامه رسیدگی به تخلفات یا آیین نامه انضباطی رسیدگی خواهد شد.

ماده125 ـ به شکایات کارکنان از رده های بالاتر در امور خدمتی تا فرمانده انتظامی استان یا رؤسا و مسؤولین رده های همطراز به ترتیب سلسله مراتب رسیدگی می شود. در صورت اصرار شاکی به اعلام شکایت خود، مراتب در هیأت موضوع ماده (121) این قانون مطرح می شود. رأی هیأت مذکور قابل تجدیدنظر در هیأت موضوع ماده (122) است. ‌تبصره 1 - شکایات کارکنان از فرماندهان انتظامی استانها و رؤسا و مسؤولین‌ همطراز و بالاتر به وسیله فرمانده نیروی انتظامی رسیدگی و در صورتی که شاکی به ‌شکایت خود باقی باشد موضوع در هیأت موضوع ماده (122) مطرح خواهد شد. ‌تبصره 2 - چگونگی تشکیل و نحوه رسیدگی هیأتهای رسیدگی و هیأت تجدیدنظر ‌و همچنین میزان اختیارات هیأتهای مذکور در مورد رسیدگی به شکایات به موجب ‌آیین ‌نامه ای خواهد بود که به وسیله نیروی انتظامی با هماهنگی وزارت کشور تهیه و ‌از طریق ستاد کل به تصویب فرماندهی کل قوا خواهد رسید.