ماده 1- نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران : به ستاد فرماندهی کل قوا ، ارتش ، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی و وزارت دفاع و سازمان های وابسته اطلاق می گردد .

ماده 14- پرسنل نیروهای مسلح از هر درجه و رتبه ای که باشد مفتخر به عنوان سرباز ولی امر بوده و باید همواره اصول زیر را رعایت کنند ، رعایت این اصول اساس و پایه انضباط را پی ریزی نموده و اصول شرافت سربازی نامیده می شود و از زبان یک سرباز مسلمان و ایرانی به شرح زیر بیان می شود : الف ) من یک سرباز ایرانی هستم که در اطاعت از خدا و رسول و ولایت فقیه به منظور حفظ نظام ، استقلال ، تمامیت ارضی کشور جمهوری اسلامی ایران و پاسداری از اسلام و دست آورد های انقلاب اسلامی و حمایت از مظلومین و مستضعفین جهان ( غیر معارض با اسلام ) تحت فرمان مقام معظم رهبری خدمت می کنم . ب) من شهادت در راه خدا را فوز عظیم می دانم و آماده ام جان خود را در راه دفاع و حراست از اسلام ، نظام و کشور جمهوری اسلامی ایران فدا کنم . ج) من دستور فرماندهان ، روسا و مدیران خود را اطاعت می کنم . د) من حفظ حیثیت و شرافت سربازی و اخلاق اسلامی را سر لوحه زنگی خود قرار می دهم . ه) من اصول و مقررات حفاظتی را مد نظر داشته و در حفظ اسرار نظامی و دولتی کوشش می کنم . و ) من از انجام هرگونه فعالیت سیاسی ممنوعه و وابستگی به احزاب و گروه های سیاسی خودداری می نمایم . ز)اموال و وسائل و اسنادی را که به من سپرده شده با نهایت دلسوزی و دقت نگه داری و حفظ خواهم نمود . ح) من وظایف خود را با جدیت و صداقت انجام می دهم . ط) در جنگ هیچگاه تسلیم دشمن نخواهم شد و تا قدرت جنگیدن باقی باشد به مقاومت ادامه خواهم داد . ی) اگر دشمن اسیرم نماید با تمام توان به مقاومت خود ادامه خواهم داد ، هنگام اسارت به هر وسیله ای برای گریختن از دست دشمن و پیوستن به نیرو های خودی متوسل خواهم شد و به فرار دیگران که جز نیرو های خودی هستند کمک خواهم کرد . ک) اگر دشمن اسیرم نماید هنگام بازپرسی توسط دشمن فقط نام – نام خانوادگی – درجه یا رتبه – شماره پرسنلی – و تاریخ تولد خود را خواهم گفت ، از پاسخ به هر سوال دیگری خودداری خواهم کرد و هیچگونه اظهاری (کتبی یا شفاهی ) علیه نظام اسلامی ، کشور ، ملت و نیرو های مسلح خود نخواهم نمود . ل) در دوران اسارت نسبت به نظام اسلامی ، ملت ، میهن و نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران و همه همرزمان خود وفادار خواهم ماند ، هیچ گونه اطلاعی که به ضرر نظام ، کشور ، میهن باشد به دشمن نداده و در هیچ عملی علیه آنان شرکت نخواهم کرد . اگر نسبت به همکارانم که اسیر شده اند ارشدیت داشته باشم فرماندهی آنان را بر عهده می گیرم و اگر کسی یا کسانی دیگر ارشد باشند دستورات آنها را اطاعت نموده و با کلیه امکانات از آنان پشتیبانی خواهم نمود . م) من همواره نسبت به همکاران و همرزمان و عموم مسلمین صمیمی و مهربان بوده و نسبت به دشمنان اسلام و ستمگران سختگیر و سازش ناپذیر خواهم بود .

ماده 15- فرماندهی کل نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران با مقام معظم رهبری (ولایت فقیه ) است فرماندهان ، روسا و مدیران در تمام سلسله مراتب در حدود اختیارات مصوب سازمانی از طرف معظم له ، فرماندهی ، ریاست و یا مدیریت خواهند شد .

ماده 33-شغل نظامی ، کارمندی و شغل مشترک عبارت است از مجموعه وظایف مشخصی که در جداول سازمان برای یک شغل پیش بینی شده است . مشاغل فرماندهی در نیروهای مسلح از مشاغل نظامی است و مشاغل مدیریت در کلیه رده ها از مشاغل مشترک می باشد .

ماده 42- هر یک پرسنل نیرو های مسلح باید با ایمان و اعتقاد راسخ و علاقه در حفظ اسلام ، ولایت فقیه ، انقلاب و دست آورد های آن ، نظام جمهوری اسلامی ، استقلال و تمامیت ارضی کشور اسلامی ایران ، دفاع از مسلمین و مستضعفین غیر معارض و در انجام وظیفه محوله کوشا باشد و در اجرای فرامین مقام معظم فرماندهی کل قوا، فرماندهان ، روسا و مدیران و نزی تعهدات سربازی خود با ایثار و جانبازی وفادار باشد .

ماده 51- پذیرش فرماندهی و مدیریت در نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران بر اساس تکالیف شرعیه و اطاعت از نظام ولایی فرماندهی است .

ماده 66- هر فرمانده موظف است با بکارگیری کلیه توانایی های خود ، رزم را تا حصول پیروزی انجام دهد مکر اینکه با بکار گیری کلیه عوامل ادامه رزم امکان پذیر نباشد .

ماده 71-پرسنل نیرو های مسلح و رزمندگان داوطلب که متشکل بوده و دارای شرایط زیر باشند مشمول مقررات قرارداد ژنو خواهند بود : الف : دارای رئیس معینی باشند . ب: علامت مشخصه داشته باشند . ج: سلاح خود را به طور آشکار حمل نمایند . د: قوانین و روش جنگی را رعایت کنند .

ماده 76-ادای احترامات نظامی در نیرو های مسلح موجب صمیمیت و افزایش همبستگی و تحکیم مبانی انضباط می گردد و رعایت آن از طرف پرسنل نیرو های مسلح ضروری است . فرماندهان ، روسا و مدیران و پرسنل ارشد باید اجرای آن را دقیقاً از پرسنل نظامی بخواهند .

ماده 87- ادای احترام انفرادی(با جنگ افزار ، بدون جنگ افزار )از طرف پرسنل نسبت به مافوق برابر آخرین آیین نامه مصوب مشق صف جمع انجام می گردد .

ماده 93-برای مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا ، مقام محترم ریاست جمهوری ، رئیس ستاد فرماندهی کل قوا ، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران ،رئیس ستاد کل سپاه ، فرماندهان نیرو های ارتش و سپاه و نیروی انتظامی ، وزیر دفاع و سایر مقامات منصوب در محل ای ارتشبدی و روسای کشور ها و سران ارتش ها که میهمان رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران باشند و پیکر مطهر شهدا در تمام موارد در سازمان های نظامی و انتظامی و همچنین در مکان های غیر نظامی و انتظامی چنانچه نظامیان به حالت صورت بندی آماده ادای احترام باشند برابر آیین نامه تشریفات ، احترام دسته جمعی به عمل می آید ..

ماده 99-پرسنل نیروهای مسلح هنگام استفاده از لباس سازمانی موظفند لباس مصوب را در برنمایند و هیچگونه تغییری در شکل و علائم ظاهری آن ندهند .

ماده 109- اقدامات انضباطی باید یکنواخت ، مداوم و پیگیر بوده و برای تشویق افرادیکه وظیفه خود را به نحو احسن اجراء نموده و یا خدمت فوق العاده انجام می دهد ، و مواخذه و تنبیه متخلفین با توجه به مقررات این آیین نامه به مرحله اجراء گذرانده شود .

ماده 136- هر فرد از پرسنل نیرو های مسلح می تواند از اعمال و رفتار غیر قانونی فرماندهان و روسا و مدیران و سایر مقامات نسبت به خود به طور کتبی یا شفاهی با رعایت مقررات این فصل شکایت نماید .

1- منظور از مرخصی مندرج در این جدول ، مرخصی اضافه بر مرخصی استحقاقی سالیانه می باشد و در طول سال حداکثر 30 روز خواهد بود . اعطای مرخصی تشویقی به حدی مجاز است که به ماموریت یگان لطمه وارد نسازد . 2- حداکثر پاداش 150000 ریال بوده که در اختیار مقامات سرهنگی به بالا می باشد و حسب مورد مقامات مربوطه می توانند دستور پرداخت تمام یا قسمتی از آن را به پرسنل جمعی که به نحوی ابراز لیاقت و شایستگی کرده باشند صادر نمایند . 3- اعطای نشان ، امتیازات و جوائز تابع مقررات آیین نامه نشان و امتیازات و جوائز نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران می باشد . 4- رفع تنبیهات پرسنل با رعایت تبصره 2 ماده 130 این آیین نامه خواهد بود . 5- نحوه استفاده و برخورداری کارمندان از جداول تشویقات با در نظر گرفتن مواد (34 و 35 و 36) آیین نامه انضباطی و تطبیق رتبه آنان با درجات نظامی انجام می پذیرد . 6- مرخصی تشویقی محصلین نباید از حد نصاب تعیین شده در اساس نامه دوره های مراکز آموزشی تجاوز نماید . 7- علاوه بر حدود اختیارات واگذاری در جداول تشویقات ، فرماندهان ، روسا ، و مدیران می توانند در زمان جنگ برای اعمال تشویق از اختیارات مقام یک رده بالاتر و در مناطق عملیاتی از اختیارات مقام دو رده بالاتر(حداکثر تا رده ارتشبدی ) استفاده نمایند . 8- در زمان جنگ و در مناطق عملیاتی فرمانده نیرو / سازمان علاوه بر اختیارات واگذاری در جداول تشویقات ، پس از کسب مجوز از مقام معظم فرماندهی کل قوا می تواند تا درجه سرهنگی داخل را یک درجه ، حداکثر ( چهار سال ) ارشدیت اعطاء نماید . 9- اعطای ارشدیت به پرسنل صرفاً به پیشنهاد فرمانده نیرو ، رئیس سازمان و با رعایت ماده 84 و تبصره ذیل ماده 102 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و مقررات مشابه در سپاه و نیروی انتظامی می باشد . 10- اختیارات مقامات گروهبانی ، استواری و کارمندان هم رتبه آنان برابر روش جاری ابلاغی فرماندهان ، روسا و مدیران مربوطه اعمال می گردد . 11- تشویقات بایستی به نحوی اعمال گردد که از اختیارات .واگذاری در جداول حدود اختیارات تجاوز نکند . . تشویق پیش از حدود اختیارات ، هر رده بایستی به مقام بالاتر پیشنهاد گردد . 12- همطرازی مقاماتی که تشویق را مقرر می دارند و پرسنلی که درجات مختلف مورد تشویق قرار می گیرند برابر مفاد ماده 34 همین آیین نامه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی رعایت خواهد شد . جدول نوع تخلفات و حداکثر تنبیهات (در زمان صلح و جنگ ) (جدول شماره 4) ردیف نوع تخلفات توبیخ خدمت شبانه روزی بر حسب روز بازداشت بر حسب روز کسر یک پنجم حقوق حداکثر تا 4 ماه انتظار خدمت بر حسب روز بدون کاری بر حسب روز محرومیت از ترفیع بر حسب ماه تنزیل درجه یا رتبه بر حسب ماه معافیت از خدمت اخراج از خدمت شفاهی کتبی در دستور پیشنهاد درج در فرمان 1 عدم آراستگی ، نا مناسب بودن وضع ظاهری ، و عدم توجه به نظافت شخصی × × -- 3 3 3 3 -- -- -- -- -- -- -- 2 عدم رعایت ادب ، عدم رعایت سلسله مراتب و احترامات نظامی × × × -- 4 8 4 8 -- -- -- -- -- -- -- 3 بد رفتاری نسبت به پرسنل جمعی × × × -- 6 10 6 10 -- -- -- -- -- -- -- 4 بی توجهی نسبت به آموزش × × × × 8 12 8 12 -- 15 30 3 6 3 6 -- -- -- 5 بی توجهی و عدم رعایت زمان حضور در محل یا ماموریت و غیبتی که منجر به فرار نشود × × × × 10 12 10 12 -- 30 45 10 15 6 9 -- 3 -- -- 6 تظاهر به بیماری و عدم سلامت بر خلاف واقع بنا به تشخیص پزشک نظامی × × × × 12 16 12 16 -- 35 60 15 30 9 12 -- 3 -- -- 7 عدم احساس مسئولیت و بی تفاوتی در خدمت ، عدم رعایت قوانین و مقررات آیین نامه ها ، بخش نامه ها و سایر دستورات × × × × 14 18 14 18 -- 60 75 15 30 9 12 3 4 × × 8 سستی و سهل انگاری در انجام وظیفه و اجرای دستورات در زمینه های عملیاتی ، اداری و تدارکاتی × × × × 16 18 16 18 -- 60 70 15 30 9 13 3 4 × × 9 تاخیر و عدم دقت در ارائه گزارشات و حقایقی که در انجام ماموریت یگان موثر است و یا کتمان حقیقت × × × × 18 22 18 22 -- 90 105 30 45 12 15 6 12 -- -- 10 سستی و سهل انگاری در مقابل با تبلیغات و عملیات روانی دشمن × × × × 20 22 20 22 -- 90 105 30 45 12 15 6 12 -- -- 11 پخش شایعات در جهت تخریب روحیه پرسنل خودی × × × × 20 24 20 24 -- 105 120 45 60 15 18 12 18 × × 12 سستی و سهل انگاری در امور نگهبانی ، پاسداری دیده وری در مناطق رزمی و غیر رزمی و حیاتی کشور × × × × 22 26 22 26 -- 130 135 45 60 15 18 18 24 × × 13 قصور و تقصیر در حفظ و نگه دار جنگ افزار و تجهیزات و مهمات و هر گونه اموال و اسناد نظامی و دولتی × × × × 24 28 22 28 × 135 150 60 75 18 21 24 30 × × 14 ارتکاب اعمال و رفتار بر خلاف شئون نظامی و خلاف شرع بین × × × × 26 30 26 30 -- 150 165 60 75 18 21 30 36 × ×

جدول نوع تخلفات و حداکثر تنبیهات (در زمان صلح و جنگ ) (جدول شماره 4) ردیف نوع تخلفات توبیخ خدمت شبانه روزی بر حسب روز بازداشت بر حسب روز کسر یک پنجم حقوق حداکثر تا 4 ماه انتظار خدمت بر حسب روز بدون کاری بر حسب روز محرومیت از ترفیع بر حسب ماه تنزیل درجه یا رتبه بر حسب ماه معافیت از خدمت اخراج از خدمت شفاهی کتبی در دستور پیشنهاد درج در فرمان 15 قصور و کوتاهی و سهل انگاری در به کار گیری توان و امکانات دفاعی جهت انجام ماموریت در مقابل دشمن × × × × 30 30 × 180 90 24 48 × × 16 قصور و تقصیر و جلوگیری از فرار و از هم پاشیدگی پرسنل جمعی و همچنین جمع آوری پرسنل پراکنده به هنگام رزم × × × × 30 30 × 180 90 48 48 × × 17 قصور و کوتاهی و سهل انگاری در حفظ مواضع و مناطق استحفاظی در مقابل دشمن و اشرار و قاچاقچیان و سارقین مسلح و عوامل ضد انقلاب × × × × 30 30 × 180 90 48 48 × × 1- خانه هایی که از جدول که 2 عدد دارد ، رقم بالا مربوط به حداکثر تنبیهات در زمان صلح و رقم پایین نمایانگر حداکثر تنبیهات در زمان جنگ و مناطق عملیاتی می باشد . 2- خانه هایی از جدول که تنها با علامت × مشخص گردیده اند مربوط به زمان صلح و جنگ می باشد . جدول حدود اختیارات درجه داران جهت اعمال تنبیهات اختیارات درجه رزم آوری اختیارات درجه رزم داری درجه تنبیه شونده انواع تنبیهات سرباز دانش آموز رزم آور سرباز دانش آموز رزم آور رزم آور توبیخ شفاهی × × × × × × × توبیخ کتبی × -- -- × × × -- توبیخ با درج در دستور -- -- -- -- -- -- -- توبیخ با درج در فرمان -- -- -- -- -- -- -- خدمت شبانه روزی در قسمت بر حسب روز 12 س 6 س -- 1روز 12س 6 س -- بازداشت بر حسب روز -- -- -- -- -- -- -- کسر 5/1 از حقوق بر حسب ماه -- -- -- -- -- -- -- انتظار خدمت بر حسب روز -- -- -- -- -- -- -- بدون کاری بر حسب روز -- -- -- -- -- -- -- محرومیت از ترفیع بر حسب ماه -- -- -- -- -- -- -- تنزیل درجه یا رتبه بر حسب ماه -- -- -- --- -- -- -- پیشنهاد معافیت از خدمت -- -- -- -- -- -- -- پیشنهاد اخراج از خدمت -- -- -- -- -- -- --

پیوست جداول تنبیهات 1- تخلفات انضباطی : تقصیر (سهل انگاری در اجرای قوانین ، مقررات ، دستورات نظامی و اداری ) یا قصور (کوتاهی غیر عمدی )در اجرای وظایف محوله . 2- آراستگی : مرتب و کامل و پاکیزه بودن وضع ظاهری پرسنل بر اساس آیین نامه ها ،دستور العمل های مصوبه مربوط به لباس ، علائم نظامی ، درجات و نظایر آن در نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران . 3- رعایت ادب و شئون نظامی : حسن معاشرت و حفظ حرمت دیگران برابر عرف و عادت ، موازین اسلامی ،و احترامات نظامی . 4- شئون نظامی : اعمال و رفتاری که نمایانگر قدر ، مرتبه و منزلت پرسنل نیرو های مسلح بوده و بر اساس آیین نامه ها و دستور العمل ها ، بخش نامه ها و دستورات شفاهی فرماندهان مشخص می گردد و پرسنل ملزم به رعایت آن می باشد . 5- منظور از خلاف شرع بین : عدم رعایت واجبات شرعی است که این عمل باعث بی اعتنایی یا هتک حرمت شئونات اسلامی می شود مانند تظاهر به روزه خواری ، ترک نماز و سایر واجبات شرعی . تبصره :در مورد غیر مسلمانان ، رعایت ظواهر (عدم تظاهر به روزه خواری در ایام ماه مبارک رمضان و نظایر آن )لازم است . 6- نحوه استفاده و برخورداری کارمندان از جداول تنبیهات با در نظر گرفتن مواد (34 و 35 و 36) آیین نامه انضباطی و تطبیق رتبه آنان با درجات نظامی انجام می پذیرد . 7- پرسنل وظیفه به جای تنبیه انتظار خدمت و بدون کاری ، به اضافه خدمت تنبیه، همچنین در خصوص غیبت غیر موجه ، مادامی که منجر فرار نگردیده باشد ، به ازاء هر روز غیبت در زمان صلح ، به دو روز و در زمان جنگ ، حداکثر به 9 روز اضافه خدمت تنبیه می گردد . ضمناً (سرباز – سرجوقه ) وظیفه از تنبیه کسر حقوق ، انتظار خدمت و بدون کاری مستثنی خواهند بود . 8- تنبیهات محرومیت از ترفیع ، تنزیل درجه یا رتبه ، معافیت از خدمت و اخراج ، صرفاً به فرمانده نیرو / رئیس سازمان و با رعایت مقررات مواد 104 و 105 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران ، مقررات مشابه در سپاه و نیروی انتظامی اعمال می گردد و تنها در زمان جنگ و مناطق عملیاتی ، فرماندهان نیرو/ رئیس سازمان می توانند با رعایت (بند 13 پیوست جداول تنبیهات ) آیین نام انضباطی اقدام نماید . 9- فرمانده ، رئیس با مدیر می تواند ، در مورد تنبیهات خارج از حدود اختیارات خود به مقامات بالا پیشنهاد نماید . 10- مقابله نیروهای نظامی و انتظامی در برخورد با اشرار و قاچاقچیان و سارقین مسلح و عوامل ضد انقلاب ، در حکم مقابله با دشمن در زمان جنگ خواهد بود . 11- در صورتی که پرسنل توماً مرتکب جرم و تخلف شوند ، رسیدگی به تخلفات آنان بر اساس این آیین نامه بوده و اعمال تنبیه انضباطی به همین منظور ، مانع تعقیب جزایی و رسیدگی به جرم آنان در مراجع قضایی نخواهد بود . 12- اختیارات مقامات گروهبانی و استواری و کارمندان هم رتبه آنان ، بر اساس روش جاری ابلاغی فرمانده ، رئیس یا مدیر مربوطه اعمال می گردد . 13- علاوه بر حدود اختیارات واگذاری در جداول تنبیهات ، فرماندهان و روسا می توانند در زمان جنگ برای اعمال تنبیهات از اختیارات مقام یک رده بالاتر و در مناطق عملیاتی از اختیارات مقام دو رده بالاتر (حداکثر تا رده ارتشبدی ) استفاده نمایند . 14- در زمان جنگ و در مناطق عملیاتی ، فرماندهان نیرو یا سازمان ، علاوه بر اختیارات مندرج در جدول مربوطه ، می توانند پس از کسب مجوز از مقام معظم فرماندهی کل قوا ، بدون رعایت تشریفات در مواد 104 و 105 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و مقررات مشابه در سپاه و نیروی انتظامی ، تنبیهات زیر را راساً اعمال نماید : الف : تا درجه سرهنگی داخل به تناسب درجه ، حداکثر تا 4 سال به محرومیت از ترفیع ، تنبیه نمایند . ب: تا درجه ستوان دومی داخل ، به تنزیل یک درجه حداکثر تا 4 سال ، تنبیه نماید . ج : در موارد معافیت از خدمت و اخراج و سایر موارد ، برابر تبصره های 7 و 8 ماده 104 قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و مقررات مشابه در سپاه و نیروی انتظامی (پیشنهاد به فرمانده کل قوا یا ارجاع به دادگاه های نظامی زمان جنگ ) اقدام نمایند . 15- همطرازی مقاماتی که تنبیه را مقرر می دارند و پرسنلی که درجات مختلف مورد تنبیه قرار می گیرند برابر مفاد 34 همین آیین نامه در سپاه پاسداران و نیروی انتظامی رعایت خواهد شد .

ماده 2- فرمان : تدابیر، دستورات و مصوبات شفاهی و کتبی مقام معظم فرماندهی کل قوا که در رابطه با نیرو های مسلح ابلاغ می گردد .

ماده16- چنانچه مقام معظم فرماندهی کل قوا تمام و یا قسمتی از اختیارات خود را به شخص دیگری تفویض فرمایند ، دستورات آن شخص در حدود اختیارات تفویض شده لازم الاجراء خواهد بود .

ماده 34- ترتیب درجات پرسنل نظامی در نیرو های مسلح به شرح زیر است : ارتش جمهوری اسلامی ایران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیروی زمینی و نیروی هوایی نیروی دریایی نیروی زمینی ، نیروی هوایی ، نیروی دریایی ، مقاومت و نیروی قدس نیروی دریایی 1 سرباز ناوی سرباز ناوی 2 سرباز دوم ناوی دوم سرباز دوم ناوی دوم 3 سرباز یکم ناوی یکم سرباز یکم ناوی یکم 4 سرجوقه سر ناوی رزم یار ناوی رزم یار 5 گروهبان سوم مهناوی سوم رزم آور سوم ناویار سوم 6 گروهبان دوم مهناوی دوم رزم آور دوم ناویار دوم 7 گروهبان یکم مهناوی یکم رزم آور یکم ناویار یکم 8 استوار دوم ناو استوار دوم رزم دار دوم ناودار دوم 9 استوار یکم ناو استوار یکم رزم دار یکم ناودار یکم 10 ستوان سوم ناوبان سوم ستوان سوم پاسدار ناوبان سوم پاسدار 11 ستوان دوم ناوبان دوم ستوان دوم پاسدار ناوبان دوم پاسدار 12 ستوان یکم ناوبان یکم ستوان یکم پاسدار ناوبان یکم پاسدار 13 سروان ناو سروان سروان پاسدار ناو سروان پاسدار 14 سرگرد ناخدا سوم سرگرد پاسدار ناخدا سوم پاسدار 15 سرهنگ دوم ناخدا دوم سرهنگ 2 پاسدار ناخدا دوم پاسدار 16 سرهنگ ناخدا یکم سرهنگ پاسدار ناخدا یکم پاسدار 17 سرتیپ دوم دریادار دوم سرتیپ 2 پاسدار دریادار دوم پاسدار 18 سرتیپ دریادار سرتیپ پاسدار دریادار 19 سرلشگر دریابان سرلشگر پاسدار دریابان پاسدار 20 سپهبد دریا سالار سپهبد پاسدار دریاسالار پاسدار 21 ارتشبد دریا بد ارتشبد پاسدار دریابد پاسدار تبصره 1- ترتیب درجات پرسنل نیروی انتظامی (ژاندارمری ، شهربانی برابر درجات نیروی زمینی ارتش و پرسنل کمیته انقلاب اسلامی طبق درجات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می باشد . ) تبصره 2- عناوین درجات بسیج برابر درجات مصوبه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می باشد . با این تفاوت که به جای کلمه پاسدار کلمه بسیجی قرار می گیرد . تبصره 3- عناوین درجات مذکور در بند های 5 و 6 و 7 نیروی زمینی ارتش در شهربانی به ترتیب عبارت است از : سرپاسبان سوم ، سرپاسبان دوم ، سرپاسبان یکم .

ماده 43- هر یک از پرسنل نیرو های مسلح باید با تقوا ، متعهد ، ایثارگر ، با انضباط ، شجاع و تابع قوانین و مقررات بوده و در راه انجام وظیفه محوله از فدا کردن جان خویش دریغ ننماید .

ماده 52- اساسی ترین مسئولیت ذاتی فرماندهان ،روسا و مدیران عبارتند از : الف : کوشش در جهت تعالی بخشیدن به شخصیت اسلامی و انسانی و حفظ و ارتقاء روحیه پرسنل یگان جمعی . ب: نیل به بهترین بازده در جهت انجام ماموریت یگان یا سازمان مربوط . ج: تعلیم و تربیت پرسنل لایق و مستعد به منظور جایگزینی و جانشینی در مواقع لزوم .

ماده 67- هر فرمانده اقدامات لازم را به عمل می آورد تا هیچ مدرک یا وسیله قابل استفاده به دست دشمن نیافتد .

ماده 72- با کلیه اسیران و کسانی که در جنگ زخمی شده اند و از کار می افتند باید با انسانیت رفتار نموده و از به کار گماردن اسیران جنگی در منطقه رزم و یا رجوع کار های خطرناک به آنان خودداری شود .

ماده 77- احترامات نظامی به طور کلی بر دو نوع است که طرز انجام آنها در آیین نامه مربوط ذکر شده است . الف : احترامات انفرادی ب: احترامات دسته جمعی

ماده 88- در موارد زیر برابر آخرین آیین نامه مصوب تشریفات ف ادای احترامات نظامی با پرچم به عمل می آید . الف : محضر مقامات (1) – محضر مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا . (2) – مقام محترم ریاست جمهوری . (3) –سران کشور های دیگر که در داخل کشور ایران مهمان رسمی هستند . ب: عبور پرچم ها : پرچم ستاد فرماندهی کل قوا ، پرچم ارتش جمهوری ایران ، پرچم سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، پرچم نیروی انتظامی و پرچم یگانی که به طور افراشته حمل می شود . ج: پیکر مطهر شهدا

ماده 94- احترام دسته جمعی از طلوع تا غروب آفتاب هنگامی به عمل می آید که تعداد حاضرین 4 نفر و بیشتر باشد .

ماده 100- نصب علایم و نشان ها برابر مقررات مربوط خواهند بود .

ماده 110- انجام هر عمل یا ترک فعلی که بر خلاف مقررات و دستورات و نظم و ترتیب و شئون جامعه نیرو های مسلح باشد تخلف نامیده شده و تخلفاتی که تنبیه آن در اختیار فرماندهان ، روسا ، و مدیران گذاشته شده است تخلفات انضباطی نامیده می شود .

ماده 137- در صورتی که شکایت کتبی باشد ، باید شاکی با ذکر مشخصات خود آنرا امضاء در غیر این صورت به آن ترتیب اثر داده خواهد شد .

ماده 3- دستورات : کلیه تدابیر ، ابلاغیه ها خط مشی و روش جاری و دستوراتی که در رابطه با اداره امور یگان و سازمان در انجام ماموریت های محوله از طرف سلسله مراتب فرماندهی در نیرو های مسلح صادر می گردد .

ماده 17- ستاد فرماندهی کل قوا در طول ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، ستاد کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، ستاد نیروی انتظامی و در رده بالاتر از آنها است و بر حسب ماموریت و فرامین و تدابیر ابلاغی مقام معظم فرماندهی کل قوا انجام وظیفه می نماید .

ماده 35- ترتیب رتبه های خدمتی کارمندان ستاد فرماندهی کل قوا، ارتش، سپاه ، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح و سازمان های وابسته به آنها به شرح زیر است : (2)کارمند رتبه 2 (12) کارمند رتبه 12 (3) کارمند رتبه 3 (13) کارمند رتبه 13 (4) کارمند رتبه 4 (14)کارمند رتبه 14 (5) کارمند رتبه 5 (15) کارمند رتبه 15 (6) کارمند رتبه 6 (16) کارمند رتبه 16 (7) کارمند رتبه 7) (17) کارمند رتبه 17 (8) کارمند رتبه 8 (18) کارمند رتبه 18 (9) کارمند رتبه 9 (19) کارمند رتبه 19 (10) کارمند رتبه 10 (20)کارمند رتبه 20 به منظور روشن شدن ارشدیت بین پرسنل ستاد فرماندهی کل قوا، ارتش ، سپاه ، نیروی انتظامی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح در برخورد ها و روابط سازمانی و یا در دست گیری فرماندهی ، ریاست یا مدیریت هنگام بروز بحران و یا در تجمعات نظامی که بر اساس سلسله مراتب (تابعیت ) تشکیل نشده باشد ، قواعد و مقررات ارشدیتی باید وجود داشته باشد که ترتیب آن به شرح زیر است : الف : نظامیان : (1) بین دو نظامی ، ارشد کسی است که دارای درجه بالاتر باشد . (2) بین نظامیان هم درجه ارشد کسی است که درجه شغل سازمانی وی بالاتر باشد . (3) در صورت تساوی درجه و شغل سازمانی ، دارنده درجه ثابت نسبت به دارنده درجه موقت ارشدیت دارد . (4) در صورت تساوی درجه و درجه شغل سازمانی ، ارشد کسی است که خدمت وی در درجه فعلی بیشتر باشد ، مگر در مورد سلسله مراتب فرماندهی یا ریاست یا مدیریت که در این صورت فرماندهی یا مدیریت نسبت به مرئوس خود ارشد است . (5) در صورت تساوی شرایط بالا ارشد کسی است که قدمت خدمت وی در درجه قبلی بیشتر باشد و به همین ترتیب به درجات قبل از آن . (6) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا پرسنل کادر ثابت نسبت به پرسنل پیمانی و وظیفه ارشد خواهد بود . (7) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا ، ارشد کسی است که نشان جنگی در درجه بالاتر داشته باشد . (8) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا ، ارشد کسی است که طبق دستور مقام بالاتر سمت فرماندهی یا ریاست یا مدیریت را عهده دار باشد . (9) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا پرسنل رسته های رزمی نسبت به پرسنل رسته های پشتیبانی رزمی و خدمات رزمی ارشدیت دارند . (10) در صورت تساوی کلیه شرایط بالا اگر منظور از تعیین ارشد، عهده دار شدن فرماندهی در یک وضعیت بحرانی باشد ، ارشدیت و در نتیجه فرماندهی با پرسنلی است که در آن محل و وضعیت ابواب جمعی بیشتری داشته باشد . ب)بین کارمندان : ارشد بین کارمندان با توجه به رتبه های خدمتی آنان طبق مقررات مذکور در بند الف این ماده می باشد . پ) بین نظامیان و کارمندان : ارشد بین نظامیان و کارمندان در مشاغل مشترک با توجه به ترتیب همطرازی درجات نظامی و رتبه های کارمندان مذکور در مواد 34 و 35 مقررات بند الف این ماده بوده و صرف نظامی یا کارمند بودن موجب ارشدیت پرسنل بر یکدیگر نخواهد بود . تبصره : با توجه به اینکه ارتقاء نظامیان از درجه سرتیپی به بالا در چارچوب نیاز های محدود سازمانی و با صدور فرمان مقام فرماندهی کل قوا تحقق مییابد و با نگرش به اینکه ارتقاء رتبه کارمندان دارای چنین امتیازی نمی باشد به منظور حفظ نظام فرماندهی و شیرازه تشکیلاتی نیرو های مسلح ، نظامیانی که به درجات سرتیپی به بالا ارتقاء یافته و یا در مشاغل درجات اخیر الذکر انتصاب می یابند به کلیه کارمندان رتبه های 18 و 19 و 20 که در مشاغل درجات فوق الاشاره قرار دارند ارشدیت خواهند داشت .

ماده 44- هر یک از پرسنل نیرو های مسلح بایستی وظیفه خود را خوب بشناسد و آیین نامه ها و مقررات مربوطه را به طور کامل و با نهایت علاقه فرا بگیرد و آنها را با دقت به مرحله اجرا درآورد .

ماده 53- فرماندهان ، روسا و مدیران با اعمال کنترل و نظارت در یگان یا سازمان از نحوه انجام وظیفه پرسنل وقف یافته ، در جهت پیشرفت آنان با تشویق و ترغیب عناصر وظیفه شناس و پر تلاش و ارشاد عناصر کم کار و بی انضباط ، مدیریت خود را اعمال نموده و ضمن ریشه یابی تخلف ، تنبیه را به عنوان آخرین ابزار تربیتی در مورد پرسنل به کار برد .

ماده 68- هر فردی از نیرو های مسلح جمهوری اسلامی ایران در رزم و فعالیت های پشتیبانی آن با توکل به خدا سعی می نماید : الف) الزاماً ماموریت را درک و با آگاهی و هوشیاری آن را انجام دهد و دستورات را دقیقاً اجرا نماید . ب) فرمانده یا مسئول رده بالاتر همجوار را از آخرین وضعیت ، بدون فوت وقت مطلع نمایند . ج) دشمن را نابود نماید . د) به افراد مجروح خودی کمک نماید مشروط بر اینکه به ماموریت اصلی صدمه وارد نشود . ه) در حمله برای رسیدن به هدف و دفاع برای حفظ محل یا پاسگاهی که به او واگذار گردیده با تمام امکانات در دسترس و تا پای ایثار جان تلاش بنماید جنگ افزار و ساز و برگی که به وی سپرده شده است به صورت آماده به کار نگه داری نماید . و) جنک افزار اجتماعی را که خدمه آن به نحوی از کار افتاده راسا و یا به کمک دیگران به کار اندازد . ز) تمام قدرت و امکانات خود را به کار برد تا اسیر دشمن نشود .

ماده 73- مجروحین ، بیماران ، و مغروقین باید تحت مواظبت قرار گرفته و برای درمان آنان اقدام گردد .

ماده 78- کلیه پرسنل ملبس به لباس نظامی موظفند در هر موقع و هر مکان چه محل خدمت و چه غیر از آن (به استثنای مواردی که در این آیین نامه ذکر می شود ) انفراداً نسبت به پرسنل ارشد احترام نمایند .

ماده 89- در مواردیکه پرسنل جمعی به چند بالا دست در یک زمان برخورد نمایند به ارشد آنها احترام خواهند نمود ولی پاسخ از طرف همه آنان در یک زمان داده می شود .

ماده 95- همه پرسنل جمعی برای فرماندهان و روسا و مدیران مربوط خود برابر مقررات این آیین نامه ادای احترام دسته جمعی می نمایند .