ArtilawARTILAWاکوسیستم جامع عدالت دیجیتال
۰۲۱ - ۲۸۴۲۹۳۵۰ info@artilaw.ir شنبه تا پنجشنبه ۹ تا ۱۸ — AI همیشه آنلاین
ARTILAWComprehensive Digital Justice Ecosystem

اکوسیستم جامع عدالت دیجیتال · تهران

ARTILAWComprehensive Digital Justice Ecosystem
ماده‌های قوانین
دسته: نظام مهندسی ، قانون: آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375/11/17
فهرست بخش‌ها
ماده 1
ماده 1 - در این آیین‌ نامه عبارتهای زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: «قانون»: قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان ـ مصوب 1374. «مهندسی ساختمان»: امور فنی و مهندسی؛ معماری و شهرسازی بخش‌های ساختمان و شهرسازی. «سازمان»: سازمان نظام مهندسی ساختمان. «نظام مهندسی استان»: سازمان نظام مهندسی ساختمان استان. «پروانه اشتغال»: پروانه اشتغال به کار مهندسی؛ کاردانی؛ تجربی. «رشته‌های اصلی»: رشته‌های اصلی مهندسی شامل معماری، عمران، تأسیسات مکانیکی، تأسیسات برقی، شهرسازی، نقشه‌برداری و ترافیک. «رشته‌های مرتبط»: رشته‌های مرتبط با «رشته‌های اصلی».
الف: پروانه اشتغال به کار مهندسی …
الف: پروانه اشتغال به کار مهندسی ماده 4- دارندگان مدرک تحصیلی کارشناس و بالاتر، در هر یک از «رشته‌های اصلی» یا «رشته‌های مرتبط» می‌توانند از طریق تقاضای صدور پروانه اشتغال به کار مهندسی با توجه به مدارک تحصیلی و سوابق کار و تجربه در یک یا چند زمینه خدمات مهندسی از قبیل طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا، بهره‌برداری، نگهداری، کنترل و بازرسی امور آزمایشگاهی، مدیریت ساخت و تولید، نصب، آموزش و تحقیق درخواست تشخیص صلاحیت نمایند.
ماده 26
ماده 26- برای دارندگان مدرک تحصیلی کاردانی فنی، دیپلم فنی و همچنین معماران تجربی در صورت قبول شدن در آزمون علمی و عملی مربوط، در یکی از رشته‌های موضوع «قانون» حسب مورد «پروانه اشتغال» در سه درجة پایه 3، پایه 2 و پایه 1 به شرح زیر صادر می‌شود: الف ـ برای دارندگان مدرک کاردانی فنی مورد تأیید وزارت فرهنگ و آموزش عالی در یکی از رشته‌های موضوع «قانون» با: ـ داشتن 5 سال سابقه کار و تجربه مفید پس از دریافت مدرک کاردانی رشته مربوط، پروانه اشتغال به کار کاردانی پایه 3. ـ جهت ارتقاء از پایه 3 به پایه 2 داشتن 4 سال و از پایه 2 به پایه 1 داشتن 6 سال سابقه کار در پایه قبلی و موفقیت در آزمون مربوط ضروری است. ب ـ برای دارندگان مدرک کاردانی فنی سایر وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی در یکی از رشته‌های موضوع «قانون» با: ـ داشتن 6 سال سابقه کار و تجربه مفید پس از دریافت مدرک کاردانی در رشته‌ مربوط، پروانه اشتغال به کار کاردانی پایه 3. ـ جهت ارتقاء از پایه 3 به پایه 2 داشتن 4 سال و از پایه 2 به پایه 1 داشتن 6 سال سابقه کار در پایه قبلی و موفقیت در آزمون مربوط ضروری است. پ ـ برای دارندگان مدرک دیپلم فنی در یکی از رشته‌های موضوع «قانون» با: ـ داشتن7 سال سابقه کار و تجربه مفید پس از دریافت دیپلم در رشته مربوط، پروانه اشتغال به کار تجربی پایه 3. ـ جهت ارتقاء از پایه 3 به پایه 2 داشتن 5 سال و از پایه 2 به پایه 1 داشتن 6 سال سابقه کار در پایه قبلی و موفقیت در آزمون مربوط ضروری است. ت ـ برای دارندگان سایر مدارک تحصیلی و معماران تجربی در یکی از رشته‌های موضوع قانون با: ـ داشتن 8 سال سابقه کار و تجربه مفید بر اساس مدارک تحصیلی و تجربی در رشته مربوط، پروانه اشتغال به کار تجربی پایه 3. ـ جهت ارتقاء از پایه 3 به پایه 2 داشتن 5 سال و از پایه 2 به پایه 1 داشتن 6 سال سابقه کار در پایه قبلی و موفقیت در آزمون مربوط ضروری است. تبصره ـ سابقه و تجربه مفید حسب گواهی‌ها و مدارک مندرج در ماده 6 این آیین‌ نامه و سایر مستندات مورد قبول وزارت مسکن و شهرسازی احراز می‌شود.
ماده 33
ماده 33- مسئولیت نظارت عالیه بر اجرای ضوابط و مقررات ملی ساختمان در طراحی و اجرای تمامی ساختمانها و طرحهای شهرسازی و شهرک‌سازی و عمران شهری که اجرای ضوابط و مقررات مزبور در مورد آنها الزامی است، بر عهده وزارت مسکن و شهرسازی است. و وزارت مذکور با انتشار اعلامیه و اطلاعیه‌ها، آگاهی‌های لازم را به افراد جامعه خواهد داد.
ماده 41
ماده 41- به منظور تأمین مشارکت هر چه وسیعتر مهندسان در انتظام امور حرفه‌ای خود و تحقق اهداف «قانون» در سطح کشور سازمانی تحت عنوان «سازمان نظام مهندسی ساختمان» تشکیل می‌شود. ارکان «سازمان» متشکل است از «نظام مهندسی استان»، هیأت عمومی، «شورای مرکزی»، «رئیس سازمان» و «شورای انتظامی نظام مهندسی».
ماده 95
ماده 95- «شورای انتظامی نظام مهندسی» مرجع تجدیدنظر آراء صادر شده از شورای انتظامی استان‌هاست و دارای پنج عضو می‌باشد و اعضای آن برای مدت سه سال به شرح زیر منصوب می‌شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. الف ـ یک عضو حقوقدان به معرفی ریاست قوه‌قضاییه. ب ـ دو عضو به معرفی وزیر مسکن و شهرسازی ج ـ دو عضو به معرفی «شورای مرکزی» جلسات «شورای انتظامی نظام مهندسی» با حضور حداقل دو سوم اعضا رسمیت یافته و آرای صادر شده یا 3 رأی موافق معتبر خواهد بود.
ماده 102
ماده 102- در اجرای ماده (19) «قانون» به منظور ایجاد هماهنگی در امور «نظام مهندسی استان»‌ها، «هیأت عموممی»، متشکل از اعضای هیأت مدیره‌ها در سطح کشور، تشکیل می‌شود. جلسات عادی «هیأت عمومی« با دعوت «رئیس سازمان» از اعضای هیأت مدیره‌های سالی یک بار با حضور نمایندة وزیر مسکن و شهرسازی تشکیل می‌شود. در دعوتنامه تاریخ، محل و دستور جلسه باید قید شود. تبصره ـ اولین جلسه عادی «هیأت عمومی» پس از انتخاب و آغاز به کار هیأت مدیره‌ها در دو سوم استانهای کشور مشروط بر اینکه در برگیرندة تمام «نظام مهندسی استان»‌هایی که دارای 700 نفر عضو یا بیشتر هستند باشد، به دعوت وزارت مسکن و شهرسازی تشکیل خواهد شد.
ماده 108
ماده 108- «شورای مرکزی» متشکل از 25 عضو اصلی و 7 عضو علی‌البدل با ترکیب «رشته‌های اصلی» طبق جدول زیر می‌باشد، که از بین دو برابر افراد معرفی شده به وسیله «هیأت عمومی» در هر رشته با قید اصلی و علی‌البدل توسط وزیر مسکن و شهرسازی انتخاب می‌شوند. اعضای «شورای مرکزی» باید علاوه بر داشتن عضویت در هیأت مدیره خوشنام و دارای سابقه انجام کارهای طراحی، اجرایی، علمی، تحقیقی یا آموزشی برجسته و ارزنده و فاقد محکومیت انتظامی از درجه 3 به بالا در 5 سال گذشته باشند. تبصره ـ اعضای هیأت مدیره که به عضویت «شورای مرکزی» انتخاب می‌شوند، می‌توانند همچنان در عضویت «نظام مهندسی استان» خود نیز باقی بمانند. >‌جدول: تصویب‌نامه‌ها 1375 - جلد 2 - صفحه 336<
ماده 115
ماده 115- «شورای مرکزی» در اولین جلسه خود که به دعوت وزیر مسکن و شهرسازی و به ریاست وی در وزارت مسکن و شهرسازی تشکیل می‌شود، از میان خود سه نفر را به منظور تعیین رئیس «شورای مرکزی» به وزیر مسکن و شهرسازی پیشنهاد می‌نماید و وزیر مسکن و شهرسازی از بین آنها یک نفر ار بعنوان رئیس «شورای مرکزی» که «رئیس سازمان» نیز محسوب می‌شود جهت صدور حکم به رئیس جمهور معرفی خواهد نمود. دوره تصدی رئیس «شورای مرکزی» مدت 3 سال است و انتخاب مجدد او مشروط به تحقق شرایط فوق بلامانع می‌باشد.
ماده 117
ماده 117- وزارت مسکن و شهرسازی موظف است به منظور یکسان نمودن روشها و ایجاد وحدت رویه و جلوگیری از تعارضات در تهیه و تنظیم مبانی قیمت‌گذاری خدمات مهندسی، ظرف ششماه مبانی مذکور را با توجه به پیشنهادات واصل شده از «نظام مهندسی استان»‌ها و شورای فنی استان‌ها و یا با جلب مشورت آنها تهیه نماید. تبصره 1ـ به منظور بررسی و تأیید مبانی قیمت‌گذاری و قیمت خدمات مهندسی، در وزارت مسکن و شهرسازی شورایی تحت عنوان «شورای بررسی و تأیید مبانی قیمت‌گذاری خدمات مهندسی» مرکب از 5 نفر کارشناس خبره به انتخاب وزیر مسکن و شهرسازی و 2 نفر کارشناس به معرفی رئیس سازمان برنامه و بودجه تشکیل می‌شود که 4 عضو آن از جمله دو عضو سازمان برنامه و بودجه ثابت و 3 عضو آن بر حسب موضوعات مطروحه متغیر خواهد بود. شورای یاد شده می‌تواند کمیته‌های تخصصی نیز داشته باشد. تبصره 2ـ فهرستهای قیمت خدمات مهندسی پس از تصویب وزیر مسکن و شهرسازی جهت اطلاع عمومی آگهی خواهد شد.
ماده 2
ماده 2- اشتغال اشخاص حقیقی و حقوقی برای امور طراحی، محاسبه، نظارت، اجرا و سایر خدمات فنی در بخشهای «مهندسی ساختمان»، در محل‌هایی که تاکنون در اجرای قوانین قبلی به وسیله وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی و کشور تعیین و اعلام شده و همچنین در شهرها و شهرستانها و محل‌هایی که به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی با کسب نظر از وزارت کشور مشخص و آگهی خواهد شد، داشتن مدرک صلاحیت حرفه‌ای ضروری است. تبصره 1ـ صلاحیت موضوع این ماده در مورد اشخاص حقیقی و حقوقی به ترتیب زیر احراز می‌شود: الف ـ در مورد مهندسان از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی. ب ـ در مورد کاردانهای فنی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی. پ ـ ‌در مورد معماران تجربی از طریق پروانه اشتغال به کار تجربی. ت ـ در مورد استادکاران و کارگران ماهر از طریق پروانه مهارت فنی. ث ـ در مورد اشخاص حقوقی از طریق پروانه اشتغال به کار مهندسی (حقوقی). ج ـ در مورد اشخاص حقوقی از طریق پروانه اشتغال به کار کاردانی فنی (حقوقی). تبصره 2ـ پروانه مهارت فنی به وسیله وزارت کار و امور اجتماعی و سایر پروانه‌های اشتغال به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی صادر می‌شود. ماده 2 مکرر(الحاقی 1394/12/02)- اصول اخلاق حرفه ای که همه اشخاص در ارایه خدمات مهندسی خود ملتزم به رعایت و لحاظ کردن آن هستند به شرح زیر می‌باشد: 1- رجحان منافع عمومی، حفظ محیط زیست، میراث فرهنگی و رعایت قانون بر منافع شخصی خود و صاحبان کار به هنگام تعارض منافع. 2 - انجام خدمات مهندسی به نحو حرفه ای و همراه با مراقبت و خودداری از اقدامی که با حقوق عمومی، صاحبان کار و اشخاص ثالث مغایرت داشته باشد. 3 - رفتار شرافتمندانه، مسئولانه، توأم با امانتداری، رازداری، انصاف و حسن نیت و منطبق بر دانش حرفه ای در عرضه خدمات مهندسی در برابر صاحبان کار و خودداری از هر اقدامی که با منافع قانونی صاحبان کار مغایرت داشته باشد. 4 - احتراز از رفتاری که موجب لطمه به همکاران، سلب اعتبار اجتماعی یا وهن صاحبان حرفه مهندسی باشد. 5 - اجتناب از تکفل همزمان اموری که زمینه و موجبات نمایندگی یا قبول منافع متعارض را فراهم آورد. مصادیق رفتارهای مشمول رعایت یا نقض اصول فوق در حرفه های مهندسی موضوع قانون، بر اساس نظام نامه رفتار حرفه ای اخلاقی در مهندسی ساختمان خواهد بود که پس از کسب نظر از شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان و تشکل های قانونی و رسمی مرتبط با حرفه، با تصویب وزیر راه و شهرسازی ابلاغ می‌شود. تبصره 1 (الحاقی 1394/12/02)- از تاریخ لازم الاجرا شدن این تصویب نامه، نظام نامه رفتار حرفه ای اخلاقی در مهندسی ساختمان به مواد آزمون های اخذ پروانه اشتغال به کار مهندسی موضوع ماده (5) آیین نامه افزوده می‌شود. تبصره 2 (الحاقی 1394/12/02)- در هر سازمان استان با انتخاب هیئت مدیره کارگروهی متشکل از مهندسان موجه و مشهور به پای بندی به اخلاق حرفه ای در رشته های اصلی مهندسی تحت عنوان کارگروه ترویج و پایش اخلاق حرفه ای تشکیل می‌شود. این کارگروه ها در چارچوب ترتیباتی که شورای مرکزی معین و ابلاغ می کند عهده دار وظایف زیر خواهند بود: 1 - آموزش و ترویج اصول اخلاق حرفه ای و نظامنامه رفتار حرفه ای اخلاقی در مهندسی ساختمان به اعضای سازمان استان. 2 - پایش مستمر و ارزیابی ادواری میزان رعایت اخلاق حرفه ای و همه گیری رعایت آن به وسیله اعضای سازمان استان و تشخیص موانع توسعه آن و پیگیری رفع آنها و ارسال آن برای انتشار عمومی در ارکان نظام مهندسی در سطح کشور. 3- پیشنهاد اعمال اصلاحات اعم از تغییر و تکمیل مصادیق و معیارهای رفتار حرفه ای اخلاقی به شورای مرکزی برای ارایه به وزارت راه و شهرسازی.
ماده 5
ماده 5- برای صدور «پروانه اشتغال» علاوه بر دارابودن مدرک تحصیلی، گواهی اشتغال به کارآموزی و گواهی قبولی در آزمونهای مربوط و سابقه‌کار حرفه‌ای در رشته‌های تخصصی و فنی مربوط، بعد از تاریخ اخذ مدرک به شرح زیر ضروری است: الف ـ دارندگان مدرک علمی دکتری با حداقل 1 سال کارآموزی یا سابقه کار. ب ـ دارندگان مدرک کارشناسی ارشد با حداقل 2 سال کارآموزی یا سابقه کار. پ ـ دارندگان مدرک کارشناسی با حداقل 3 سال کارآموزی یا سابقه کار.
ماده 27
ماده 27- متقاضیان موضوع این فصل از آیین‌ نامه باید تقاضای کتبی خود را همراه با مدارک زیر در تهران به وزارت مسکن و شهرسازی و در استانها به سازمان مسکن و شهرسازی استان تسلیم نمایند: الف ـ تصویر مصدق مدرک تحصیلی که به تأیید مراجع ذیصلاح رسیده است و در مورد کاردانها با تعیین و تصریح رشته و گرایش آن. ب ـ گواهی سابقه و تجربه مفید به شرح مذکور در ماده 6 این آیین‌ نامه. پ ـ ارائه مدرک قبولی در آزمون علمی و عملی. ت ـ فتوکپی کارت کد اقتصادی متقاضی. ث ـ فیش بانکی مربوط به پرداخت عوارض صدور «پروانه اشتغال». ج ـ مدارک عضویت در تشکل حرفه‌ای مربوط، در صورت تأسیس تشکیلات مذکور. چ ـ ارائه مدرک هویت به ترتیبی که در فرم تقاضا قید شده است. ح ـ سایر مدارکی که ارائه آنها به موجب قوانین و مقررات مصوب ضروری است.
ماده 34
ماده 34- شهرداریها موظفند در متن تأییدیه نقشه‌های تفکیک زمین و متن پروانه‌های ساختمانی و متن پاسخ به هر گونه استعلام درباره کاربری و تراکم اراضی، مشخصات مصوبات طرحهای جامع، تفصیلی و هادی را که شامل نام مرجع تصویب‌کننده، تاریخ تصویب و شماره و تاریخ ابلاغیه قانونی است ذکر نمایند.
ماده 42
ماده 42- «سازمان» و «نظام مهندسی استان»‌ها دارای شخصیت حقوقی مستقل و غیرانتفاعی بوده و تابع قوانین و مقررات عمومی حاکم بر مؤسسات غیرانتفاعی می‌باشند.
ماده 96
ماده 96- «شورای انتظامی نظام مهندسی» در اولین جلسه از بین خود یک رئیس، یک نائب رئیس و یک دبیر برای مدت یکسال انتخاب می‌نماید و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
ماده 103
ماده 103- جلسات فوق‌العاده «هیأت عمومی» بنا به تصمیم آخرین جلسه عادی «هیأت عمومی» و یا به تقاضای دو سوم اعضای «شورای مرکزی» و یا دعوت وزیر مسکن و شهرسازی تشکیل می‌شود.
ماده 109
ماده 109- مدت عضویت اعضای «شورای مرکزی» سه سال است. تجدید انتخاب اعضای «شورای مرکزی» در صورت بقای شرایط لازم، در دوره‌های بعد بلامانع است.
ماده 116
ماده 116- وظایف و اختیارات «رئیس سازمان» به شرح زیر تعیین می‌شود: الف ـ «رئیس سازمان» بالاترین مقام اجرایی و اداری «سازمان» بوده و نمایندگی سازمان را در مراجع ملی و بین‌المللی برعهده دارد. ب ـ مسئولیت اجرای مصوبات «شورای مرکزی». پ ـ نظارت بر عملکرد «سازمان» و تهیه پیشنهادات و توصیه‌های لازم به منظور تحقق اهداف مندرج در «قانون» و اصلاح خط‌مشی «سازمان» و ارائه آن به «شورای مرکزی». ت ـ نظارت بر عملکرد «نظام مهندسی استان»‌ها با هماهنگی «شورای مرکزی» به منظور حسن جریان امور و حفظ حقوق، منافع، حیثیت، شئونات حرفه‌ای و اموال «سازمان» و ارائه نظرات، پیشنهادات و توصیه‌های لازم به «نظام مهندسی استان»ها و ارائه گزارش آن به «شورای مرکزی». ث ـ انتخاب و پیشنهاد مدیر برای اداره صندوق مشترک «نظام مهندسی استان»ها به «شورای مرکزی» جهت تصویب. ج ـ کنترل و نظارت بر عملکرد مدیر صندوق مشترک. چ ـ پیشنهاد برنامه و بودجه سالانه به «شورای مرکزی». ح ـ امضای کلیه مکاتبات عادی و جاری «سازمان» و احکام مدیر صندوق مشترک و کارکنان «سازمان» و سایر مواردی که به او تفویض اختیار می‌شود. خ ـ افتتاح جلسات «هیأت عمومی» در مواقعی که دعوت‌کننده «شورای مرکزی» است. د ـ ارائه گزارشهای لازم به وزیر مسکن و شهرسازی درباره مسائلی که مورد استعلام قرار می‌گیرد. ذـ ابلاغ دستورالعملها و مصوبات و بخشنامه‌های وزارت مسکن و شهرسازی به «نظام مهندسی استان»‌ها. ر ـ انتقال نظرات، پیشنهادات و توصیه‌های وزارت مسکن و شهرسازی به اعضای «شورای مرکزی» و سایر اعضای «نظام مهندسی استان»ها و نظارت بر رعایت آنها. ز ـ انجام سایر وظایفی که از طرف «هیأت عمومی» یا « شورای مرکزی» به «رئیس سازمان» محلول می‌شود و همچنین وظایفی که به منظور اداره «سازمان» ضروری است.
ماده 118
ماده 118- عوارض مربوط به صدور و تمدید «پروانه اشتغال» یا المثنی بر اساس ماده 38 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 وصول می‌شود و به حسابی که به همین منظور توسط خزانه افتتاح می‌شود واریز می‌گردد. معادل صددرصد (100%) وجوه واریزی فوق از محل اعتباری که به همین منظور در قانون بودجه هر سال منظور می‌شود، در اختیار وزارت مسکن و شهرسازی قرار گرفت تا جهت تدوین مقررات ملی ساختمان، نظام کنترل ساختمان، توسعه نظام مهندسی، کمک به «نظام مهندسی استان»ها و برقراری دوره‌های آموزشی در سطوح مختلف مذکور به مصرف برسد.
ماده 3
ماده 3(اصلاحی 1394/12/02)- شهرداریها و مراجع صدور پروانه ساختمان، پروانه شهرک سازی و شهرسازی و همچنین مراجع صدور مجوزهای مربوط به تفکیک اراضی و سایر مراجع صدور مجوزهای مربوط به اجرا، کنترل، نظارت و نظایر آن در محل های مندرج در ماده (2) برای صدور پروانه یا مجوزهای مذکور تنها نقشه هایی را خواهند پذیرفت که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی دارنده پروانه اشتغال و در حدود صلاحیت و ظرفیت مربوط امضاء شده باشد و برای انجام فعالیتهای کنترل و نظارت نیز فقط از خدمات این اشخاص در حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال آنها می توان استفاده نمود. تبصره - نقشه تفکیک اراضی که توسط شهرداریها تهیه می‌شود از مفاد این ماده مستثناست.
ماده 6
ماده 6- گواهی اشتغال به کار و تجربیه عملی و سابقه کار متقاضی در صورتی معتبر شناخته خواهد شد که توسط واحدهای فنی وزارتخانه‌ها، سازمانهای دولتی یا وابسته به دولت، شهرداریها، شخصیت‌های حقوقی شاغل در رشته‌های موضوع «قانون»، شرکت‌های ساختمانی یا مهندسان مشاور که دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی «شخص حقوقی» می‌باشند و یا توسط دو نفر از مهندسان با بیش از ده سال سابقه کار و دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی و یا توسط «نظام مهندسی استان» تأیید و صادر شده باشد. در گواهی اشتغال مذکور موارد زیر باید درج شود: الف ـ نام، محل و مشخصات پروژه‌ای که متقاضی در آن اشتغال داشته است. ب ـ مدت اشتغال متقاضی با ذکر تاریخ شروع و خاتمه کار. پ ـ نام و مشخصات تحصیلی متقاضی. ت ـ نام، مشخصات، سمت و شماره «پروانه اشتغال» شخص حقیقی یا حقوقی صادرکننده گواهی.
ماده 28
ماده 28- نحوه برگزاری آزمون و سئوالات علمی و تجربی و عنداللزوم مصاحبه حضوری در سراسر کشور یکسان و متحدالشکل می‌باشد. سئوالات به صورت کتبی به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و در اختیار سازمانهای مسکن و شهرسازی استان قرار می‌گیرد، تا با نظارت مستقیم و همکاری «نظام مهندسی استان» آزمون برگزار شود. تصحیح اوراق و اعلام اسامی پذیرفته‌شدگان و عنداللزوم انجام مصاحبه حضوری در تهران با وزارت مسکن و شهرسازی و در استانها با سازمان مسکن و شهرسازی استان است. پس از تأسیس تشکیلات حرفه‌ای، در برگزاری آزمونها از همکاری تشکیلات مذکور استفاده خواهد شد.
ماده 35
ماده 35- مالکان و کارفرمایانی که اقدام به احداث ساختمان می‌کنند موظفند از نخستین روز شروع عملیات اجرایی، یک نسخه از نقشه ساختمان ممهور شده به مهر شهرداری و یک نسخه از پروانه ساختمان را، در تمام مدت اجرای ساختمان، در محل کارگاه نگهداری نمایند تا در صورت مراجعه مأموران کنترل ساختمان در اختیار آنها گذاشته شود.
ماده 43
ماده 43- برای تشکیل «نظام مهندسی استان» وجود حداقل 50 داوطلب عضویت از بین مهندسان مقیم حوزه آن استان که واجد شرایط مقرر در ماده 6 «قانون» و تبصره‌های آن باشند، ضروری است. تبصره ـ عضویت اشخاص حقوقی شاغل به کار مهندسی در «رشته‌های اصلی» و اشخاص حقیقی در «رشته‌های مرتبط» در «نظام مهندسی استان» بلامانع است ولی در مجامع عمومی فقط اشخاص حقیقی عضو، حق رأی دارند.
ماده 97
ماده 97 (اصلاحی 1394/12/02)- تقاضای تجدید نظر در دبیرخانه شورای انتظامی استان ثبت و دبیرخانه مذکور تقاضا را به انضمام پرونده مربوط، حاوی تمامی اوراق و مدارک و مستندات، رأی صادر شده و پروانه عضویت مشتکی عنه، مهر و موم کرده و از طریق پست سفارشی به دبیرخانه شورای انتظامی نظام مهندسی ارسال می دارد. در صورتی که تجدید نظر خواه درخواست خود را مستقیماً به دبیرخانه شورای انتظامی نظام مهندسی تسلیم یا ارسال دارد، دبیرخانه مذکور کلیه سوابق و مدارک لازم را از دبیرخانه شورای انتظامی استان دریافت می دارد.
ماده 104
ماده 104- جلسات «هیأت عمومی» با حضور دو سوم از تعداد کل اعضای هیأت مدیره «نظام مهندسی استان»ها که تا آن تاریخ تشکیل شده است رسمیت خواهد یافت. افتتاح و اداره جلسات «هیأت عمومی» تا تعیین هیأت رئیسه بر عهده دستگاه دعوت‌کننده خواهد بود. هیأت رئیسه هر اجلاس شامل، یک رئیس، یک نائب رئیس، یک دبیر و دو نفر ناظر می‌باشد که از بین عده حاضر در جلسه با رأی اکثریت انتخاب خواهند شد. دبیرخانه «هیأت عمومی» همان دبیرخانه «شورای مرکزی» می‌باشد.
ماده 110
ماده 110- شورای مرکزی دارای هیأت رئیسه‌ای متشکل از یک رئیس و دو دبیر اجرایی و دو منشی می‌باشد که دبیران و منشی‌ها با اکثریت آراء از بین اعضای «شورای مرکزی» انتخاب می‌شوند و دوره مسئولیت آنها یک ساله و انتخاب مجدد ایشان بلامانع است. رئیس «شورای مرکزی» نیز به شرح مندرج در ماده 115 این آیین‌ نامه منصوب می‌شود.
ماده 119
ماده 119- ذیحسابان و مسئولان امور مالی موظفند نسخه‌ای از اسناد مالی مربوط به وجوهی را که در اجرای ماده 39 «قانون» کسر یا وصول نموده و به حساب درآمد عمومی کشور واریز نموده‌اند در تهران برای وزارت مسکن و شهرسازی و در استانها به سازمان مسکن و شهرسازی استان ارسال دارند تا وزارت مسکن و شهرسازی با توجه به وجوه دریافتی هر ساله برنامه‌های لازم را جهت انجام وظایف و تحقق اهداف مندرج در «قانون» تهیه و به مورد اجرا گذارد شهرداریها موظفند در هنگام صدور پروانه ساختمانی فیش واریز مبلغ تعیین شده موضوع ماده 39 «قانون» به حساب خزانه که توسط وزارت مسکن و شهرسازی اعلام می‌شود را، به عنوان یکی از مدارک صدور پروانه از متقاضی دریافت نمایند.
ماده 7
ماده 7 (اصلاحی 1394/12/02)- متقاضی پروانه اشتغال باید تقاضای کتبی خود را طبق فرم مخصوصی که توسط وزارت مسکن و شهرسازی تهیه شده و حاوی نکات ضروری که متقاضی باید تعهد و رعایت نماید نیز می‌باشد، تکمیل نموده همراه با مدرک زیر تسلیم نماید: الف - فتوکپی مصدق مدرک تحصیلی که ارزش دانشگاهی و رشته و درجه علمی آن صریحاً توسط وزارت فرهنگ و آموزش عالی مورد تصویب و تأیید قرار گرفته باشد، به کیفیتی که اطمینان به صحت آن برای مرجع صادر کننده پروانه اشتغال محرز شود. ب - گواهی اشتغال به کار به ترتیبی که در ماده (6) این آیین نامه مقرر شده است. پ - گواهی قبولی در آزمون. ت - فتوکپی کارت کد اقتصادی متقاضی. ث - فیش بانکی مربوط به پرداخت عوارض صدور پروانه اشتغال. ج - مدارک عضویت نظام مهندسی استان مربوط. چ - مدارک هویت به ترتیبی که در فرم تقاضای پروانه اشتغال تعیین و مقرر شده است. ح - کارت پایان خدمت نظام وظیفه یا کارت معافیت. خ - سایر مدارکی که ارایه آنها به موجب مقررات این آیین نامه و یا قوانین حاکم بر صدور این گونه مدارک الزامی باشد.
ماده 29
ماده 29- به منظور تعیین حدود صلاحیت حرفه‌ای و ظرفیت اشتغال کاردانها و معماران تجربی فعالیتهای فنی مهندسی در بخش اجرای ساختمان بر اساس پیچیدگی عوامل و حجمم کار و موقعیت جغرافیایی به سه گروه «الف»، «ب» و «ج» تقسیم می‌شود. سپس با توجه به پایه «پروانه اشتغال» و مدرک تحصیلی و سوابق کار حرفه‌ای و توانایی متقاضی و سایر عوامل مؤثر، حدود صلاحیت و ظرفیت اشتغال دارنده «پروانه اشتغال» طبق دستورالعملی که به وسیله وزارت مسکن و شهرسازی تهیه و ابلاغ می‌شود تعیین و در «پروانه اشتغال» درج می‌شود.
ماده 36
ماده 36- کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی و سازمانها و دستگاههای دولتی و غیردولتی می‌توانند در هر مورد که با تخلف مواجه شده یا احتمال تخلف از ضوابط و مقررات شهرسازی و مقررات ملی ساختمان می‌دهند، شکایت با اطلاعات خود را به وزارت مسکن و شهرسازی در تهران و سازمان مسکن و شهرسازی در استان ارسال یا تسلیم نمایند.
ماده 44
ماده 44- عضویت در «نظام مهندسی استان» مستلزم احراز شرایط و انجام ترتیبات زیر است: الف ـ دارا بودن مدرک کارشناسی یا بالاتر در یکی از «رشته‌های اصلی» یا «رشته‌های مرتبط». ب ـ متولد آن استان بوده و یا حداقل شش ماه ممتد قبل از تسلیم درخواست عضویت،‌ در حوزه استان مقیم باشد، بطوریکه فعالیت حرفه‌ای وی در آن استان متمرکز بوده و اقامت غالب وی در آن استان باشد. پ ـ نداشتن محکومیت قطعی به محرومیت از اشتغال به کار در هنگام تقاضای عضویت. ت ـ دادن تعهد نسبت به انجام وظایفی که از طریق «نظام مهندسی استان» یا «شورای مرکزی» تصویب و ابلاغ شده یا می‌شود، در چهارچوب اهداف «قانون» و آیین‌ نامه اجرایی آن. ث ـ پرداخت ورودیه و حق عضویت سالانه طبق تعرفه‌های مصوب مربوط. ج ـ تنظیم و تسلیم تقاضای عضویت، طبق فرم مخصوصی که در اختیار متقاضیان عضویت قرار خواهد گرفت همراه با مدارک مقرر در فرم مذکور.
ماده 98
ماده 98- در صورتی که درخواست تجدیدنظر در مهلت مقرر تسلیم و به ثبت رسیده باشد «شورای انتظامی نظام مهندسی» با رعایت نوبت به موضوع رسیدگی کرده و کلیه اختیارات لازم از قبیل دعوت طرفین و یا هر شخص دیگری که در ارتباط با موضوع است و کسب نظر کارشناسان و متخصصین و کمیسیونهای تخصصی و غیره را دارد. مرجع تجدیدنظر پس از ختم رسیدگی نسبت به صدور رأی مبنی بر تأیید یا تعدیل یا تغییر رأی تجدیدنظر خواسته شده اقدام می‌نماید. آراء صادر شده از مرجع تجدیدنظر باید مستند، مستدل و صریح بوده و در آن قید شود که رأی قطعی است و در مواردی که رأی مبنی بر محرومیت است باید تاریخ شروع محرومیت با رعایت فرجه لازم جهت ابلاغ رأی در متن رأی درج شود. تبصره ـ در صورتی که پرونده در شورای انتظامی استان در اجرای مواد 86 و 89 این آیین‌ نامه خارج از نوبت رسیدگی شده باشد یا رئیس «شورای انتظامی نظام مهندسی» رسیدگی خارج از نوبت را ضروری تشخیص دهد در «شورای انتظامی نظام مهندسی» نیز خارج از نوبت رسیدگی خواهد شد.
ماده 105
ماده 105- اداره جلسات «هیأت عمومی» به عهده رئیس جلسه و در غیاب او به عهده نائب رئیس است. طرح دستور جلسه و تنظیم صورت مذاکرات و تصمیمات به عهده دبیر و نظارت در حصول اکثریت در رأی‌گیری مصوبات به عهده نظار خواهد بود. تصمیمات جلسه با آرای اکثریت نصب به علاوه یک عده حاضر در جلسه معتبر می‌باشد.
ماده 111
ماده 111- جلسات «شورای مرکزی» در مواقع لزوم به دعوت رئیس «شورای مرکزی» و در غیاب وی به دعوت یکی از دبیران اجرایی در محل «شورای مرکزی» تشکیل و با حضور دو سوم اعضا رسمیت خواهد یافت و تصمیمات و مصوبات آن با حداقل 13 رأی موافق معتبر است. اعضای علی‌البدل بدون داشتن حق رأی می‌توانند در جلسات «شورای مرکزی» شرکت کنند. تصمیمات «شورای مرکزی»، پس از ثبت در دفتر مخصوص از طریق دبیرخانه «شورای مرکزی» به اشخاص و مراجع ذیصلاح ابلاغ می‌شود و پیگیری لازم به عمل خواهد آمد.
ماده 120
ماده 120- وزارت مسکن و شهرسازی و سازمانهای مسکن و شهرسازی استان، تسهیلات لازم برای تأسیس و شروع به کار «سازمان» و «نظام مهندسی استان»ها را فراهم آورده و در تنظیم روابط آنان با دستگاههای اجرایی و مراجع قضایی در سطوح ملی و محلی با توجه به اهداف «قانون» اقدام می‌نماید.
ماده 8
ماده 8- وزارت مسکن و شهرسازی پس از بررسی تقاضای «پروانه اشتغال» و مدارک ضمیمه آن در صورت کامل بودن، حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ وصول، «پروانه اشتغال» مورد درخواست را صادر خواهند نمود و در صورت کافی نبودن مدارک، مراتب را ظرف 15 روز با ذکر نواقص به طور کتبی به متقاضی اعلام خواهد نمود. تبصره ـ وزارت مسکن و شهرسازی در استانهایی که شرایط را مقتضی تشخیص دهد، وصول تقاضای «پروانه اشتغال» و مدارک مربوط را به عهده «نظام مهندسی استان» محول خواهد کرد. «نظام مهندسی استان» در این حالت پس از بررسی و تأیید و تنظیم پرونده، آن را برای صدور «پروانه اشتغال» به وزارت مسکن و شهرسازی ارسال خواهد کرد.
ماده 30
ماده 30- مدت اعتبار پروانه اشتغال به کار کاردانی یا کار تجربی 3 سال است و در انقضای مدت، در صورت وجود شرایط لازم قابل تمدید است.
ماده 37
ماده 37- وزارت مسکن و شهرسازی یا سازمان مسکن و شهرسازی استان، ساختمانها را راساً به صورت کنترل نمونه‌ای، سرزده و موردی یا پس از دریافت شکایت مورد رسیدگی و بازرسی قرار می‌دهد، در صورت احراز تخلف از مقررات مذکور در مواد 34 و 35 «قانون» و مواد مندرج در این فصل، با ذکر دلایل و مستندات دستور اصلاح یا جلوگیری از ادامه کار را به شهرداریها و مراجع صدور پروانه ساختمانی و مهندس مسئول نظارت ذیربط ابلاغ می‌نماید.