‌ماده 15 - در اجرای مواد (54، 55 و 56) قانون، شرکتها و اتحادیه‌های تعاونی، بر اساس مقررات این آیین‌ نامه، منحل و تصفیه می‌شوند.

‌ماده 16 (اصلاحی 1392/01/18)- شرکت یا اتحادیه تعاونی مکلف است پس از تصمیم گیری مجمع عمومی فوق العاده به انحلال، موافقت کتبی دستگاههای عمومی یا دولتی، بانک‌ها یا شهرداریهایی را که در قبال گرفتن سرمایه یا اموال - اعم از منقول یا غیر منقول - ،امتیازات یا اعتبارات، تعهداتی به آنها نموده است، جلب و به همراه مدارک مربوط به تشکیل و تصمیم مجمع عمومی فوق العاده، جهت گرفتن مجوز انحلال، به وزارت ارایه نماید. تبصره (منسوخه 1392/01/18)- در صورت دریافت نکردن امکانات، امتیازات و اعتبارات، تعاونی یاد شده می‌تواند نسبت به انحلال اقدام نماید.

‌ماده 17 - تا زمانی که انحلال تعاونی در اداره ثبت شرکت‌ها ثبت نشده باشد، هر تصمیم یا اقدامی در جهت تصفیه امور شرکت یا اتحادیه تعاونی بی‌اعتبار‌می‌باشد.

‌ماده 18 - در صورتی که مدت شرکت یا اتحادیه تعاونی بر اساس اساسنامه آن محدود بوده، علی‌رغم سه بار ابلاغ اخطار کتبی توسط وزارت، حداکثر ظرف دو‌ماه از تاریخ پایان مدت آن، با تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده مدت فعالیت تعاونی تمدید نشود، وزارت دستور انحلال شرکت یا اتحادیه را صادر و این تصمیم‌را به اداره ثبت شرکت‌ها اعلام می‌نماید.

‌ماده 19 (اصلاحی 1392/01/18) -در صورتی که مجمع عمومی فوق‌العاده یا وزارت حسب مورد رأی به‌انحلال تعاونی دهد، آخرین هیئت‌مدیره تعاونی رأساً موظف است مجمع عمومی عادی را به نحوی دعوت کند تا ظرف یک ماه از تاریخ تصویب انحلال، سه نفر جهت تصفیه امور تعاونی انتخاب شوند.

‌ماده 20 - مرجع اعلام دریافت امکانات، امتیازات و اعتباراتی که صرفاً به دلیل اولویت بخش تعاونی اعطا شده است، وزارت می‌باشد.

‌ماده 21 - آخرین هیأت مدیره قبل از انحلال و هیأت تصفیه شرکت یا اتحادیه تعاونی مکلفند بی‌درنگ پس از ثبت انحلال، ضمن تنظیم صورتمجلس اقدام به‌تحویل و تحول تعاونی کرده، اعضای هیأت تصفیه سمت خود را تصدی نمایند. ‌تبصره - در صورتی که هیأت مدیره از انجام تحویل و تحول استنکاف یا قصور ورزند، هیأت تصفیه با نظارت نماینده وزارت نسبت به تصدی سمت خود و‌شروع امر تصفیه اقدام می‌نمایند، ولی انجام این امر، به هیچ وجه رافع مسئولیت مدیران قبل از انحلال نمی‌باشد.

‌ماده 22 - هیأت تصفیه می‌تواند امور اجرایی مربوط به تصفیه را بین اعضای خود تقسیم نماید یا یکی از اعضای هیأت را به عنوان مسئول اجرای مصوبه‌ها‌هیأت تصفیه تعیین کند.

‌ماده 23 - هر گونه تغییر در سمت و امضاهای هیأت تصفیه باید پس از تصویب هیأت تصفیه به اداره ثبت شرکت‌ها جهت ثبت ارسال و نسخه‌ای نیز برای اطلاع‌به وزارت تسلیم شود.

‌ماده 24 (اصلاحی 1392/01/18) -هرگاه آخرین هیئت مدیره یا هیئت تصفیه برای انجام وظایفی که مستلزم دعوت مجامع عمومی باشد، مجمع عمومی را دعوت نکند، وزارت به تقاضای هر ذی‌نفع و پس از رسیدگی اقدام به دعوت مجمع عمومی خواهد کرد. در صورت عدم تعیین هیئت تصفیه توسط مجمع عمومی، وزارت رأساً نسبت به انتخاب اعضای هیئت تصفیه اقدام خواهد کرد. تبصره (منسوخه 1392/01/18)- تا زمانی که عضو جانشین انتخاب و به اداره ثبت شرکتها معرفی نشده است، عضوی که استعفا داده، مکلف به حضور و انجام وظیفه در تعاونی می‌باشد. تبصره 1(الحاقی 1392/01/18)- تعیین حق‌الزحمه اعضای هیئت تصفیه بر عهده مجمع عمومی عادی و به حساب تعاونی خواهد بود. تبصره 2(الحاقی 1392/01/18) -هیئت تصفیه و مقام اجرایی منتخب آن، توسط همان مرجعی که آنان را انتخاب کرده است قابل عزل و یا تغییر می‌باشد و مدت مأموریت آنها با رعایت شرایط مندرج در ماده (214) لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 قابل تمدید است.

‌ماده 25 (اصلاحی 1392/01/18)- در اجرای تبصره (2) ماده (54) قانون، وزارت در موارد زیر طبق دستورالعمل مصوب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی انحلال تعاونی را به مرجع ثبت اعلام خواهد کرد: 1 -کاهش تعداد اعضا از حدنصاب مقرر در آیین‌نامه موضوع ماده (6) قانون، در صورتی که ظرف سه ماه از زمان کاهش، تعداد اعضا به نصاب مقرر نرسیده باشد. 2 -توقف فعالیت بیش از یک سال بدون عذر موجه. 3 -عدم رعایت قوانین و مقررات مربوط پس از سه بار اخطار کتبی به وسیله وزارت در سال. تبصره 1(الحاقی 1392/01/18) -مبدأ سال (سیصد و شصت و پنج روز) از اولین اخطار شروع می‌شود. فاصله اخطارها برای هر تخلف نباید از پانزده روز کمتر باشد. برای انحلال باید حداقل یک ماه از اخطار سوم گذشته باشد. در صورتی که در هر زمان به تشخیص وزارت موجبات انحلال رفع شود انحلال متوقف خواهد شد. تبصره 2(الحاقی 1392/01/18) -ابلاغ اخطار مطابق قانون آیین‌دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی به عمل می‌آید. ابلاغ اخطار به صورت حضوری به هیئت مدیره مربوط یا نماینده آن و یا به صورت الکترونیکی، مشروط بر آن که تعاونی قبلاً ابلاغ اخطارها را از طریق رایانامه یا سامانه‌های الکترونیکی وزارت پذیرفته باشد، معتبر است.

‌ماده 26 - موادی که در این آیین‌ نامه پیش‌بینی نشده است، تابع مقررات مربوط به انحلال و تصفیه پیش‌بینی شده در قانون "‌اصلاح قسمتی از قانون تجارت" -‌مصوب 1349 - می‌باشد.