ماده 1- عبارات زیر در این آیین‌ نامه در معانی مشروح زیر به کار می‌روند: الف - مناسب سازی‌: اصلاح محیط و تدارک وسایل حمل و نقل است به طوری که افراد معلول قادر باشند تا آزادانه و بدونخطر در محیط پیرامون خود اعم از اماکن عمومی‌، معابر، محیط شهری و بین‌شهری و ساختمانهای عمومیحرکت کنند و از تسهیلا ت محیطی‌، اجتماعی‌، فرهنگی و اقتصادی با حفظ استقلال فردی لازم بهره‌مندشوند. ب - دستگاههای مشمول این آیین‌ نامه‌: کلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی . پ - ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولان‌: ضوابط مصوب مورخ 1378.10.6 شورای‌عالی شهرسازی و معماری و اصلاحات بعدی آن برای افرادمعلول و ناتوان . ت - اماکن عمومی‌: کلیه وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی‌، اماکن ورزشی‌، پایانه‌ها، فرودگاهها، دانشگاهها، قطارهای‌شهری و برون‌شهری‌، مراکز تجاری‌، بانکها و خودپردازها، بوستان‌ها، معابر عمومی و نظایر آنها .

‏ماده 2‏ (اصلاحی 1390/12/07)- شهرداری های سراسر کشور موظفند از صدور پروانه احداث و پایان کار برای ساختان‌ها و اماکن عمومی و معابر در صورت عدم رعایت استانداردهای تخصصی مربوط به معلولان از جمله عدم مطابقت با نقشه یا ضوابط و مقررات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خودداری نمایند. تبصره - کلیه دستگاه‌ها موظفند هنگام تنظیم بودجه سالانه خود اعتبارات مورد نیاز مناسب‌سازی را پیش‌بینی و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دیگر مراجع ذی‌ربط پیشنهاد نمایند.

ماده 3- دستگاهها موظفند در طی یک برنامه سه ساله از زمان تصویب و ابلاغ این آیین‌ نامه هر سال‌حداقل سی درصد (30%) از ساختمانهای عمومی وابسته را برای استفاده معلولان‌، ضوابط و مقررات‌شهرسازی و معماری برای معلولان مناسب‌سازی نمایند.

ماده 4 (اصلاحی 1390/12/07)- شهرداری‌های سراسر کشور موظفند جهت مناسب‌سازی اماکن عمومی اقدامات زیر را انجام دهند: الف - مناسب‌سازی معابر عمومی با او‌لویت معابر اصلی و نزدیک به تقاطع‌ها و همچنین پارک‌ها. ب - تجهیز و نصب چراغ‌ها و علایم راهنمایی و هشدار دهنده مناسب در معابر عمومی و برجسته‌سازی سطوح پیاده‌رو‌های نزدیک به تقاطع‌ها و همچنین پارک‌ها. پ - رفع موانع و تطبیق مقررات صدو‌ر پرو‌انه با ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولان. تبصره2 (اصلاحی 1390/12/07)- اعتبار لازم برای اجرای این ماده و سایر مواردی که برعهده شهرداری‌ها گذاشته شده است از محل اعتبار مربوط تا‌مین می‌گردد. تبصره 1 (الحاقی 1390/12/07)- مصادیق علایم هشدار دهنده توسط ستاد موضوع ماده(8‏) تعیین می‌شود. برای یکسان سازی نظارت بر شاخصها و استاندارد های مندرج در قانون و آیین‌ نامه های اجرایی ضروری است تا در برنامه نرم افزاری صدور پروانه، چک لیست (سیاهه مقابله) ضوابط معلولین لحاظ گردد. چک لیست (سیاهه مقابله) مذکور توسط وزارت راه و شهرسازی تهیه و توسط وزارت کشور به مراجع صدور پروانه ابلاغ می‌شود.

ماده 5 - کلیه شرکت‌ها و سازمان‌های حمل و نقل عمومی درو‌ن‌شهری و برو‌ن‌شهری موضوع این آیین‌ نامه موظفند طی یک برنامه پنج‌ساله نسبت به مناسب‌سازی اماکن عمومی خود (ایستگاه‌ها، بنادر و فرو‌دگاه‌ها) و و‌سایل حمل و نقل عمومی مربوط براساس ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولان اقدام نمایند. ماده 6 - شرکت‌های خودرو‌ساز داخلی موظفند استانداردهای لازم جهت ساخت و‌سایل نقلیه عمومی به منظور استفاده معلولان و جانبازان را رعایت و نسبت به ساخت خودرو‌های شخصی متناسب با و‌ضعیت معلولان و بنا به سفارش آنان یا دستگاه‌های ذی‌ربط اقدام نمایند. تبصره (الحاقی 1390/12/07)- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است گزارش عملکرد این ماده را هر شش ماه یک بار به ستاد ارایه نماید.

ماده 6- شرکتهای خودروساز داخلی موظفند استانداردهای لازم جهت ساخت وسایل نقلیه عمومی به‌منظور استفاده معلولان و جانبازان را رعایت و نسبت به ساخت خودروهای شخصی متناسب با وضعیت‌معلولان و بنا به سفارش آنان یا دستگاههای ذی‌ربط اقدام نمایند.

ماده 7- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران‌، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد شهید وامور ایثارگران موظفند با هماهنگی سازمان بهزیستی کشور نسبت به تولید و پخش برنامه‌های آموزشی دررسانه‌های عمومی (ملی و استانی‌) برای ارتقای آگاهی عمومی در زمینه مناسب‌سازی برای افراد دارایمعلولیت اقدام نمایند.

‏ماده 8 (اصلاحی 1390/12/07)- به منظور پیگیری و ایجاد هماهنگیهای لازم برای مناسب سازی، ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی که در این آیین‌ نامه به اختصار ستاد نامیده می‌شود، با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد: ‏1 - وزیر کشور یا معاون ذی ربط (رئیس) 2 - ‏رئیس سازمان بهزیستی کشور (دبیر) 3 - ‏معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی 4 - معاون ذی ربط وزارت راه و شهرسازی 5 ‏- معاون ذی ربط وزارت صنعت، معدن و تجارت 6 - معاون ذی ربط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری 7 - معاون ذی ربط وزارت آموزش و پرورش 8 - معاون ذی ربط معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور -9 9 - ‏معاون ذی ربط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران 10 - معاون ذی ربط بنیاد شهید و امور ایثارگران ‏11 - نماینده تشکلهای غیر دولتی ایثارگران 12 ‏- نماینده شورای هماهنگی تشکلهای غیردولتی معلولان 13 - رئیس شورای عالی استانها 14 - رئیس سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور تبصره1 ‏ (اصلاحی 1390/12/07)- در مراکز استانها ستاد استانی با ریاست استاندار و با حضور مدیران کل استانی دستگاههای اجرایی موضوع این ماده تشکیل خواهد شد. تبصره 2 (الحاقی 1390/12/07)- دستورالعمل چگونگی تشکیل جلسات ستاد (کشوری و استانی) در اولین جلسه ستاد تصویب خواهد شد. تبصره 3 (الحاقی 1390/12/07)- ستاد می‌تواند در صورت ضرورت نسبت به دعوت از سایر سازمانهای دولتی و غیردولتی و اشخاص صاحب نظر حسب مورد اقدام نماید. ماده 10 (اصلاحی 1390/12/07)- نظارت بر اجرای این آیین‌ نامه در سراسر کشور با سازمان بهزیستی کشور بوده و سازمان یاد شده موظف است گزارش نظارتی خود را به هیا‌ت‌و‌زیران منعکس نماید.

ماده 9 (الحاقی 1390/12/07)- وزارت راه و شهرسازی بر حسن اجرای ضوابط معماری و شهرسازی برای افراد معلول جسمی و حرکتی موضوع مصوبه شماره 3200/310 ‏مورخ 1378/10/6 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تمامی اماکن عمومی نظارت می کند و با هماهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بنیاد شهید و امور ایثار گران و سازمان بهزیستی کشور موظف است تمهیدات و اقدامات لازم را برای رفع موظف دسترسی معلولان فراهم نماید. محمد رضا عارف - معاون اول رئیس جمهور