ماده1ـ کاربرد انواع انرژیهایی که در کشور تولید، وارد و مصرف میشود، به گونهای که بدون کاستن از سطح تولید ملی و رفاه اجتماعی، از اتلاف انرژی از نقطه تولید تا پایان مصرف جلوگیری نماید و افزایش بازدهی و بهرهوری، استفاده اقتصادی از انرژی، بهرهبرداری بهتر، کمک به توسعه پایدار و حفاظت از محیطزیست را باعث شود، براساس این قانون مدیریت و بهینهسازی میگردد.
مادههای قوانین
دسته: انرژی ، قانون: قانون اصلاح الگوی مصرف انرژی مصوب 1389/12/04
ماده3ـ تعیین، اصلاح و بازنگری خطمشیهای اساسی در مورد هر کدام از حوزههای مصرف و تولید انرژی توسط کارگروهی متشکل از وزراء نیرو و نفت و معاون برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور انجام میشود.
ماده5 ـ سیاستگذاری در بخش انرژی کشور از جمله انرژیهای نو و بهینهسازی تولید و مصرف انواع حاملهای انرژی فقط برعهده شورایعالی انرژی است.
تبصره ـ ساختار شورایعالی انرژی باید بهگونهای اصلاح شود که امکان حضور منظم طرفهای عرضه و تقاضای انرژی در جلسات شورا و سیاستگذاری مشترک آنها در بخش انرژی فراهم شود.
ماده10ـ وزارتخانههای نفت و نیرو در چهارچوب قانون بودجه سالانه و قانون هدفمندکردن یارانهها موظفند با همکاری وزارتخانههای مرتبط و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و توجه به شرایط اقلیمی، فرهنگ و عادات مصرفی، تکنولوژی مورد استفاده در بخشهای صنعت، معدن و کشاورزی الگوی مصرف ماهانه حاملهای انرژی را برای بخشهای خانگی، تجاری، عمومی و مصرف ویژه انرژیصنایع (ازجمله صنایع نفت و نیرو)، معادن، صنایع معدنی، کشاورزی و پمپاژ آب را تعیین کرده و به تصویب هیأت وزیران برسانند.
تبصره ـ یارانه درنظرگرفته شده برای مصارف داخل الگو در چهارچوب قانون هدفمندکردن یارانهها از محل نرخ تبعیضی مشترکین خارج از الگو جبران میشود.
ماده 18 (اصلاحی 1390/03/31)- در اجرای قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، وزارت راه و شهرسازی موظف است آییننامههای صرفه جویی مصرف انرژی در ساختانها را با جهت گیری به سوی ساختمان سبز و همچنین شهرسازی را منطبق بر الگوی مذکور با همکاری وزارتخانههای نفت، نیرو، کشور و معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ظرف یکسال بعد از تصویب این قانون تهیه و به تصویب هیات وزیران برساند.
آییننامههای اجرایی شامل معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی ساختمان سبز حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به گونهای که تمامی ضوابط خاص در طراحی و ساخت از دیدگاه مدیریت انرژی و محیط زیست از جمله کاهش آلودگی و نیاز به کمترین حد انرژیهای تجدیدناپذیر در آنها لحاظ شده باشد، در کارگروه موضوع ماده(11) این قانون تهیه و به تصویب هیاتوزیران میرسد.
تبصره (اصلاحی 1390/03/31)- الگوی مصرف برق و گازطبیعی به ازاء هر مترمربع ساختمان به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای نفت،نیرو و راه و شهرسازی به تصویب شورای عالی انرژی میرسد. مصارف برق و گازطبیعی مازاد بر الگوی مصرف مشمول حداکثر صددرصد(100%) افزایش قیمت خواهد شد. وجوه اضافی اخذ شده به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریز و براساس قانون هدفمندکردن یارانهها و قانون بودجه سالانه و به ترتیب مقرر در ماده(73) این قانون هزینه میشود.
ماده24ـ کلیه مصرفکنندگان انرژی با مصرف سالانه سوخت بیش از پنجمیلیون متر مکعب گاز و یا سوخت مایع معادل آن و تقاضای (دیماند) قدرت الکتریکی بیش از یک مگاوات موظفند با ایجاد واحد مدیریت انرژی از طریق صرفهجویی یا استفاده از امکانات بخش خصوصی و یا بدون گسترش تشکیلات دولتی نسبت به انجام ممیزی انرژی و بهینهسازی مصرف انرژی و اجرای راهکارهای لازم جهت بهینهسازی مصرف انرژی بهمنظور دستیابی به معیارهای موضوع ماده(11) این قانون اقدام نمایند.
ماده28ـ وزارتخانههای نیرو و نفت موظفند با همکاری وزارت جهادکشاورزی، سازمان محیطزیست و مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران معیار و استاندارد مصرف انرژی برای هر واحد سطح زیرکشت زراعی و باغی را بر حسب شرایط اقلیمی، استحصال مجاز آب و با توجه به نوع محصول و با استفاده از شیوههای پربازده استحصال آب و روشهای نوین آبیاری تدوین نمایند. مصرفکنندگان انرژی در بخش کشاورزی که معیار و استاندارد فوق را رعایت ننمایند، قیمت انواع انرژی را با تشخیص وزارتخانههای نفت و نیرو تا دو برابر قیمت حاملهای انرژی میپردازند. مبالغ مازاد بر قیمت آزاد به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریز میشود و در اجرای راهکارهای بهینهسازی مصرف انرژی در بخش کشاورزی موضوع مواد این فصل هزینه میگردد.
آیین نامه اجرایی این ماده در چهارچوب قانون هدفمندکردن یارانهها و قانون بودجه سالانه به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 31 (اصلاحی 1390/03/31)- وزارت راه و شهرسازی موظف است ضمن انجام مطالعات توجیهی اقتصادی و اجتماعی، انتقال کاربریهای غیرضروری از کلانشهرها به شهرهای کوچکتر را پیگیری و در طرحهای ناحیهای و منطقهای لحاظ نماید و همچنین در تهیه طرحهای توسعه شهری، مراکز عمده جذب جمعیت را به نحوی جانمایی کند که حجم ترافیک و مصرف سوخت در مناطق پرتراکم شهری کاهش یابد.
تبصره 1 - تمامی دستگاههای اجرایی موظفند در تهیه طرحها و برنامههای حوزه مسئولیت خود، ملاحظات ترافیکی و نحوه آمد و شد مراجعین و کارکنان را مدنظر قرار داده و اقدامات لازم را به منظور تسهیل رفت و آمد و کاهش مصرف سوخت صورت دهند.
تبصره 2 - وزارت کشور، شوراهای اسلامی شهر و شهرداریها موظفند در چهارچوب طرح جامع حمل و نقل نسبت به ایجاد مراکز منطقهای خدمات شهری با هدف کاهش سفر، کاهش مصرف سوخت و حفظ محیطزیست اقدام نمایند.
ماده44ـ وزارت نیرو ازطریق شرکتهای تابعه موظف است خرید برق از تولیدکنندگان آن را در محل تحویل و به اندازه ظرفیتهای تولید برق تضمین کند و به این منظور از طریق عقد قردادهای پنجساله یا بیشتر، مطابق شرایط زیر اقدام نماید:
الف ـ اتصال مولدهای موضوع این ماده به شبکه بدون دریافت هزینههای عمومی برقراری انشعاب، صورت میگیرد.
ب ـ در مواقع خروج اضطراری و یا خروج برای تعمیرات، با تشخیص وزارت نیرو از انشعاب برقرار شده برای تأمین برق مشترک تا سطح ظرفیت مولد بدون پرداخت هزینه اشتراک، استفاده میگردد.
پ ـ مشترکینی که اقدام به احداث مولد در محل مصرف مینمایند، از اولویت قطع برق در زمانهای کمبود در شبکه سراسری خارج میشوند.
ماده61 ـ وزارت نیرو موظف است بهمنظور حمایت از گسترش استفاده از منابع تجدیدپذیر انرژی، شامل انرژیهای بادی، خورشیدی، زمینگرمایی، آبیکوچک (تا ده مگاوات)، دریایی و زیستتوده (مشتمل بر ضایعات و زائدات کشاورزی، جنگلی، زبالهها و فاضلاب شهری، صنعتی، دامی، بیوگاز و بیومس) و با هدف تسهیل و تجمیع این امور، از طریق سازمان ذیربط نسبت به عقد قرارداد بلند مدت خرید تضمینی از تولیدکنندگان غیردولتی برق از منابع تجدیدپذیر اقدام نماید.
تبصره1ـ قیمت و شرایط خرید برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر بهپیشنهاد وزارت نیرو و تصویب هیأت وزیران تعیین میشود.
تبصره2ـ شرکتهای تابعه وزارت نیرو اعم از شرکتهای برق منطقهای و نیز شرکتهای توزیع موظفند با هماهنگی شرکت مدیریت شبکه برق ایران نسبت به تحویل و خرید برق از سازمان مربوطه اقدام نمایند.
تبصره3ـ منابع مالی موردنیاز برای خرید تضمینی برق تولیدی از منابع تجدیدپذیر از محل ارزش سوخت صرفهجویی شده براساس سوختهای وارداتی مایع و قیمتهای صادراتی گاز و منافع حاصل از عدم تولید آلایندهها و حفاظت از محیطزیست به ازاء برق تولیدی این قبیل نیروگاهها تأمین و به وزارت نیرو پرداخت میشود.
آیین نامه اجرایی این ماده شش ماه پس از تصویب این قانون به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای نیرو و نفت بهتصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده64 ـ وزارتخانههای آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری موظفند با همکاری وزارتخانههای نیرو و نفت نسبت به گنجاندن واحدهای درسی مدیریت انرژی در کلیه مقاطع تحصیلی و رشتههای مرتبط، و به روزرسانی مطالب اقدام نمایند.
ماده71ـ وزارتخانههای نفت و نیرو حسب مورد با پیشنهاد آیین نامه و صدور دستورالعملهای موردنیاز، بر اجرای دقیق این قانون نظارت و نتایج آن را به هیأت وزیران و دستگاههای ذیربط گزارش مینمایند.
قانون فوق مشتملبر هفتاد و پنج ماده و بیست تبصره درجلسه علنی روز چهارشنبه مورخ چهارم اسفندماه یکهزار و سیصد و هشتاد و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 11/12/1389 به تأیید شورای نگهبان رسید.
رییس مجلس شورای اسلامی ـ علی لاریجانی
ماده2ـ در این قانون اصطلاحات بهکار رفته در معانی مشروح زیر بهکار برده میشود:
الف ـ بازیافت انرژی: بهرهگیری از انرژیهای اتلافی در سامانههای مصرفکننده انرژی، بهطوری که باعث افزایش بازدهی کلی انرژیگردد.
ب ـ برچسب مصرف انرژی: صفحه حاوی اطلاعات مربوط به معیارها و مشخصات فنی از قبیل مقدار مصرف و یا بازده انرژی در هر کالای انرژیبر و مقایسه آن با معیارهای مصوب است که قابل نصب بر روی کالاها باشد.
پ ـ تجهیزات مصرف کننده انرژی: وسایل، ماشینآلات و کالاهای مصرفکننده حاملهای انرژی یا تبدیلکننده انرژی که در بخشهای مختلف اعم از صنعت، کشاورزی، تجاری، خانگی، حمل و نقل عمومی و نظایر آنها استفاده میشود.
ت ـ توربینهای انبساطی: تجهیزاتی است که بهجای فشارشکن نصب میشود و از انرژی حاصل از تفاوت فشار گاز طبیعی شبکههای گازرسانی استفاده و آن را تبدیل به برق میکند.
ث ـ تولید همزمان برق و حرارت: فناوری ویژهای که در آن تلفات حرارتی ناشی از تبدیل سوخت به انرژی مکانیکی یا الکتریکی، بازیافت شده و به مصرف حرارتی مراکز صنعتی، تجاری، مسکونی، کشاورزی و عمومی میرسد و در اثر آن بازدهی کل سامانه به مقدار قابل ملاحظهای افزایش مییابد.
ج ـ تولید همزمان پراکنده برق و حرارت: روشی که در آن باتوجه به توسعه مولدهای مقیاس کوچک، همزمان برق و حرارت در محلمصرف تولید میشود و بدون نیاز به انتقال، حرارت تولید شده به مصرف میرسد.
چ ـ حاملهای انرژی: مواد و عناصر طبیعی اعم از فسیلی و غیرفسیلی یا فرآوردههای آنها مانند نفتخام، فرآوردههای نفتی، گازطبیعی، زغالسنگ و منابع تجدید شونده انرژی که قابلیت انرژیزایی دارند و میتوان با انجام عملیات خاصی، از انرژی نهفته در آنها به صورتهای مختلف استفاده نمود.
ح ـ حمل و نقل ترکیبی: اتصال سامانههای مختلف جابهجایی مسافر و حمل کالا به نحوی که شیوه حمل و نقل به صورت بهینه تغییر یابد.
خ ـ حمل و نقل هوشمند: فناوریهای پیشرفته الکترونیکی، مخابراتی و اطلاعاتی در وسایل نقلیه و زیرساختهای حمل و نقل که بهکارگیری آنها موجب افزایش ایمنی، بهرهوری، تسهیل در رفت و آمد و کاهش تراکم ترافیکی میگردد.
د ـ ساختمان سبز: به ساختمانی اطلاق میشود که ضوابط خاص مکانیابی، طراحی سامانههای ساخت، اجراء، نگهداری، بهرهبرداری و بازیافت در آن بهمنظور آسیبرسانی هرچه کمتر به طبیعت و تعامل با محیط پیرامونی رعایت میشود.
ذ ـ ساختمان و واحد صنعتی هدف: ساختمان و واحدی صنعتی که مشمول مقررات مدیریت انرژی است.
رـ سامانه مصرفکننده انرژی: مجموعهای از تجهیزات و فرآیندهای تولیدی، خدماتی، صنعتی و مانند آن است که در آن انرژی، مصرف، تبدیل و یا منتقل میشود.
زـ سوخت: موادی که قابلیت احتراق دارند؛ مانند نفت خام، فرآوردههای نفتی و گاز طبیعی، زغالسنگ و زغال چوب. سوخت هستهای مشمول این تعریف نیست.
ژـ شرکت بازرسی فنی انرژی: شرکتی از نوع خدمات مهندسی و تأیید صلاحیتشده که موظف به بررسی و اندازهگیری معیار مصرفانرژی در واحدهای صنعتی و تطبیق آن با معیارهای تعیین شده در استانداردهای مربوطه است.
س ـ شرکت خدمات انرژی: شرکتی از نوع خدماتی و مهندسی است که در کلیه بخشهای مصرفکننده انرژی، پروژههای مرتبط با بهبود کارآیی انرژی را طراحی، اجراء و تأمین مالی میکند. این شرکت با تضمین حصول سطح مشخصی از کارآیی انرژی، تمام مخاطرات پروژه را بر عهده میگیرد و هزینه و سود خود را از محل صرفهجویی انرژی تأمین میکند.
ش ـ شناسنامه صرفهجویی انرژی: فرم گزارشی از میزان و نحوه صرفهجویی انرژی واحدها و سامانهها و فرآیندهای یک واحد صنعتی است که موارد و اقلام آن طبق بخشنامهها و آیین نامهها مشخص خواهد شد.
ص ـ ضوابط برتر مدیریت مصرف انرژی: مجموعه مشخصات فنی مربوط به مصرف انرژی است که در برگیرنده کیفیتی بالاتر نسبت به استاندارد و متضمن مصرف کمتر نسبت به حد تعیین شده برای اعمال تشویقهای ویژه در معیارها و مشخصات فنی مصرف انرژی بر طبق آیین نامههای مربوط به ضوابط قانونی استاندارد مصرف انرژی باشد.
ض ـ فرآیند مصرفکننده انرژی: مجموعه عملیاتی است که به تولید یا تبدیل یک کالا و یا ارائه خدمات مشخصی منجر و طی این عملیات، حاملهای انرژی مصرف گردد.
ط ـ قیمت غیریارانهای برق: قیمتی که هر ساله توسط هیأت وزیران تعیین میشود.
ظ ـ قیمت غیریارانهای فرآوردههای نفتی: قیمتی معادل بهای عرضه فرآوردههای نفتی در خلیج فارس است.
ع ـ قیمت غیریارانهای گاز: قیمتی معادل بهای پایه صادراتی گاز است.
غ ـ کاربران انرژی: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی بخشهای دولتی و غیردولتی شامل تولیدکنندگان، فروشندگان، مصرفکنندگان انرژی و تجهیزات و فرآیندهای انرژیبر اعم از اینکه مصرفکننده یا تولیدکننده مستقیم حاملهای انرژی باشند و یا بر آن تأثیر بگذارند.
ف ـ گرمایش و سرمایش ناحیهای: توزیع انرژی حرارتی و برودتی از یک منبع مرکزی تبدیل انرژی بهطوری که نیازهای گرمایشی و سرمایشی در یک ناحیه تأمین شود.
ق ـ مدیریت بار: مجموعه مطالعات و فعالیتهای مهندسی و مدیریتی که منجر به کاهش مصرف انرژی در محدوده زمانی اوج مصرف یا انتقال و توزیع آن به سایر ساعات یا فصول میشود و منحنی بار را هموار میکند.
ک ـ مصرف انرژی: کاربرد انرژی برای اینکه انرژی ثانویه یا محصول و خدمات تولید شود.
گ ـ مصرف ویژه انرژی: میزانی از انرژی است که به ازاء یک واحد تولید و ارزش اقتصادی آن مصرف میشود و این واژه برای کل اقتصاد کشور، یک بخش و یا اجزاء آن به کار میرود.
ل ـ معیارها و مشخصات فنی: استاندارد مصرف، بازده و مصرف ویژه انرژی و سایر ویژگیهای فنی در کلیه تجهیزات، فرآیندها و سامانههای انرژیبر که بهنحوی با مصرف انرژی مرتبط است.
م ـ ممیزی انرژی: مجموعه مطالعات و فعالیتهای فنی و اقتصادی که منجر به شناخت و ارزیابی نحوه و میزان و محل مصرف حاملهایانرژی، تلفات انرژی و عوامل مؤثر در آن میشود و موجب ارائه شیوه ارتقاء سطح بازدهی مصرف حاملهای انرژی و روشهای اعمال مدیریت انرژی در کارخانهها، ماشینآلات، تجهیزات، فرآیندهای صنعتی و ساختمانها میگردد.
ن ـ واحد مدیریت انرژی: واحدی در مؤسسات صنعتی است که مجموعه عملیاتی شامل شناخت میزان و نحوه مصرف حاملهای انرژی، ثبت اطلاعات مربوط و تعیین و اجرای راهکارهای لازم جهت کاربرد بهینه انرژی را برعهده دارد.
تبصره ـ قیمت غیریارانهای برق، فرآوردههای نفتی و گاز تابع افزایش و یا کاهش قیمتهای موضوع بندهای« ط»، « ظ» و« ع» این ماده است.
ماده4ـ راهکارهای اجرایی مناسب بهمنظور حمایت و تشویق برای ارتقاء نظام تحقیق و توسعه درباره فناوریهای جدید ازطریق تأمین اعتبارات تحقیقاتی موردنیاز تا مرحله ساخت نمونه و تجاریسازی، توسط وزارتخانههای نفت و نیرو در قالب بودجه سنواتی تدوین و بهتصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده 6 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارتخانههای نیرو، نفت، کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت موظفند کلیه فناوریهای موردنیاز حوزه تخصصی برای عرضه و مصرف انرژی در بیست سال آینده را در حیطه تخصصی خود شناسایی و تمهید کنند و امکان طراحی و بهبود آنها برای بهکارگیری توسط سازندگان و تولیدکنندگان داخلی را فراهم نمایند.
ماده11ـ معیارها و مشخصات فنی و استاندارد اجباری انرژی تجهیزات و ماشینآلات انرژیبر و فرآیندهای صنعتی، معدنی و کشاورزی، همچنین استاندارد کیفیت انواع سوختهای مصرفی و برق به ترتیبی که تولیدکنندگان و واردکنندگان موارد مذکور ملزم به رعایت آن باشند توسط کار گروهی متشکل از نمایندگان وزارتخانههای نفت، نیرو، معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سازمان حفاظت محیطزیست و وزارتخانههای ذیربط تدوین میشود و بهتصویب هیأت وزیران میرسد.
تبصره ـ مسؤولیت کارگروه موضوع این ماده در زمینه سوخت و احتراق، با وزارت نفت و در زمینه انرژی الکتریکی با وزارت نیرو است.
ماده19ـ صـدور گواهی پایان کار توسط شهـرداریها و یا سایر مراجع مربوط، منوط به رعایت ضوابط، مقررات و آیین نامههای موضوع ماده(18) این قانون است.
ماده25ـ وزارتخانههای نفت و نیرو مکلفند پس از دریافت گزارش از مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، واحدهای صنعتی مشمول مقررات استاندارد اجباری را که در حد معیارهای تعیینشده در استاندارد نیستند مطابق ماده(26) جریمه نمایند. درصورتیکه تدوین و ابلاغ استانداردها توسط مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بهتعویق افتد، وزارتخانههای نفت و نیرو میتوانند رأساً و یا از طریق مشاوران طرف قرارداد براساس نمونهگیری تصادفی یا روشهای دیگر مندرج در استانداردهای مصوب، بازرسانی را برای نظارت بر نحوه فعالیتهای واحدهای انرژی و ارائه مشاوره و راهنمایی به واحدهای صنعتی موضوع ماده(24) این قانون اعزام نمایند.
ماده 29 (اصلاحی 1390/04/08)- وزارتخانههای جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت موظفند سالانه حداقل بیستدرصد (20%) از پمپهای آب و ماشینهای کشاورزی خود کششی فرسوده و پرمصرف را از رده خارج و به همان نسبت به تامین پمپهای آب و ماشینهای جدید با مصرف انرژی استاندارد و بهینه اقدام نمایند. منابع لازم جهت اجرای این ماده در بودجه سالانه پیشبینی و تامین میشود.
ماده 32 (اصلاحی 1390/03/31)- وزارت راه و شهرسازی موظف است در تهیه طرحهای جامع شهری، پیامد ساخت و سازهای مهم شهری بر ترافیک شهری، تامین توقفگاه(پارکینگ) در شهرهای بزرگ و کلان شهرها را لحاظ نماید.
تبصره (اصلاحی 1390/03/31)- وزارت راه و شهرسازی موظف است با همکاری سازمان نظام مهندسی ساختمان نسبت به تهیه آییننامه لازم اقدام و از مهندسان ترافیک دارای پروانه اشتغال جهت انجام امور بررسی، طراحی و نظارت استفاده نماید.
ماده45ـ وزارتخانههای نفت و نیرو موظفند واحدهای صنعتی، ساختمانی، کشاورزی و عمومی را که به تولید همزمان برق و حرارت و برودت در محل مصرف اقدام میکنند، از امکانات و تسهیلاتی که بهصورت عمومی اعلام میشود بهرهمند سازند.
ماده62 ـ وزارتخانههای نیرو و نفت موظفند بهمنظور ترویج کاربرد اقتصادی منابع تجدیدشونده انرژی در سامانههای مجزای از شبکه از قبیل آبگرمکن خورشیدی، حمام خورشیدی، تلمبه بادی، توربین بادی، سامانههای فتوولتاییک، استحصال گاز از منابع زیست توده و صرفهجویی در هزینههای تأمین و توزیع سوختهای فسیلی، حمایت لازم را به صورت عمومی اعلام و از محل بودجههای مصوب سالانه خود یا منابع مذکور در ماده(73) این قانون تأمین و پرداخت نمایند.
ماده65 ـ وزارتخانههای کار و امور اجتماعی و آموزش و پرورش موظفند در تدوین و اجرای برنامههای آموزشی دورههای فنی و حرفهای ذیربط، آموزش مؤثر روشهای بهینه سازی کاربرد انرژی را طبق نظر وزارتخانههای نفت و نیرو ملحوظ نمایند.
ماده72ـ وزارتخانهها و دستگاههای متولی زیربخشهای تأمین و مصرف انرژی موظفند با هماهنگی معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور، راهکارهای بهبود بهرهوری موضوع این قانون را ارائه و اجراء نمایند.
ماده7ـ اصلاح سازمانها یا تشکیلات لازم داخلی برای ارتقاء نظام تحقیق و توسعه موضوع ماده(4) این قانون، درچهارچوب قانون برنامه پنجساله و قانون مدیریت خدمات کشوری بهپیشنهاد مشترک وزارتخانههای نفت و نیرو حداکثر ششماه پس از تصویب این قانونبهتصویب هیأت وزیران میرسد.
ماده12ـ مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران موظف است کلیه اقدامات لازم و پیش بینی تمهیدات مورد نیاز برای اجرای استانداردها و معیارهای برچسب مصرف انرژی تجهیزات و وسایل انرژیبر برقی را با همکاری وزارت نیرو در زمینه برق و حرارت و وزارت نفت در زمینه سوخت انجام دهد.
ماده20ـ کلیه مؤسسات دولتی و عمومی موظفند ظرف پنج سال پس از تصویب این قانون با تعبیه سامانههای کنترلی لازم برای مصرفانواع حاملهای انرژی در ساختمانهای اداری خود مطابق با آیین نامههای موضوع ماده(18) این قانون اقدام نمایند.
ماده 26 (اصلاحی 1390/04/08)- واحدهای صنعتی در صورت عدم رعایت معیارها و مشخصات فنی و استانداردهای مصرف انرژی با تشخیص وزارتخانههای نفت، نیرو و صنعت، معدن و تجارت، از سال شروع اصلاح الگوی مصرف براساس شرایط اقلیمی و فنی بهصورت درصدی از قیمت فروش حاملهای انرژی جریمه خواهند شد. وجوه اخذ شده به حساب درآمد عمومی نزد خزانهداری کل کشور واریزشده و در اجرای راهکارهای بهینهسازی بخش صنعت موضوع این قانون هزینه خواهد شد.
آییننامه مربوطه جهت اخذ جریمهها و نحوه مصرف آن در چهارچوب قانون هدفمندکردن یارانهها و قانون بودجه سالانه به تصویب هیات وزیران میرسد.
ماده30ـ وزارت صنایع و معادن با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی موظف است تا پایان برنامه پنجساله پنجم توسعه نسبت به اصلاحماشینآلات و تجهیزات انرژیبر کشاورزی تولید داخل با بهره گیری از فناوریهای جدید مطابق با معیارها و مشخصات فنی مصرف سوخت موضوع ماده(11) این قانون اقدام نماید. وزارت بازرگانی موظف به رعایت استاندارد مذکور برای کلیه تجهیزات و ماشینآلات کشاورزی وارداتی است.
ماده33ـ شهرداریها موظفند نسبت به ساماندهی معابر و تسهیل عبور و مرور عابران پیاده و دوچرخهسواران در شهرهای کشور اقدام نمایند.
ماده46ـ کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی مجری طرحهای نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی و صنایع پایین دستی نفت و گاز و واحدهای صنعتی که خود اقدام به تولید برق مینمایند، موظفند در مطالعه احداث واحدهای جدید، نسبت به بررسی فنی و اقتصادی بهکارگیری سامانههای بازیافت انرژی از جمله تولید همزمان برق، حـرارت و برودت و استفاده از توربینهای انبساط گاز موازی با شیرهای فشارشکن پشتیبان بهعنوان ایستگاه تقلیل فشار گاز ورودی به نیروگاه برای تولید برق بدون سوخت اقدام نمایند و در صورت مثبت بودن نتیجه مطالعه امکانسنجی و بررسیهای فنی و اقتصادی موظفند واحدهای یاد شده را از ابتداء بهصورت سامانههای بازیافت انرژی احداث کنند.
تبصره1ـ در صورت منفی بودن نتایج مستدل مطالعات امکانسنجی و بررسیهای فنی و اقتصادی در طراحی و ساخت واحدهای مزبور باید امکان افزودن تجهیزات بازیافت انرژی و تولید همزمان پیشبینی گردد تا در صورت توجیه فنی و اقتصادی لازم در هر زمان از مراحل بهرهبرداری، امکان تبدیل آن به سامانه بازیافت انرژی و تولید همزمان میسر باشد.
تبصره2ـ واحدهای موجود نیروگاهی، پالایشگاهی، پتروشیمی و صنایع پایین دستی نفت و گاز موظفند ظرف سه سال از تاریخ تصویب اینقانون نسبت به انجام مطالعه امکانسنجی و بررسیهای فنی و اقتصادی افزودن سامانه بازیافت انرژی تولید همزمان به واحدهای خود اقدام نمایند.
تبصره3ـ وزارتخانههای ذیربط موظفند بر حسن اجرای این ماده نظارت نمایند.
ماده63 ـ سازمان انرژی اتمی مکلف است بهمنظور بازیافت انرژی از تلفات حرارتی نیروگاههای هستهای بهصورت گرمایش، سرمایش یا تولید آب شیرین، قبل از احداث نیروگاههای اتمی نسبت به مطالعات امکانسنجی بهکارگیری تولید همزمان برق و حرارت در نیروگاههای مذکور اقدام و در صورت مثبت بودن نتیجه مطالعات، این نیروگاهها را صرفاً به روش فوقالذکر احداث و بهرهبرداری نماید. این سازمان موظف به اجرای طرحهای تحقیقاتی و مطالعاتی بهمنظور کاهش مصرف انرژی تأسیسات چرخه سوخت، بومی نمودن ساخت نیروگاه هستهای و طرحهای تحقیقاتی مرتبط با گداخت هستهای است.
ماده66 ـ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است نسبت به ایجاد و گسترش گرایشهای مرتبط با مدیریت انرژی در سطوح کارشناسی ارشد و دکترا در دانشگاههای کشور و همچنین گنجانیدن واحد درسی با عنوان مدیریت انرژی در دورههای کاردانی و کارشناسی رشتههای مهندسی و سایر رشتههای مرتبط ظرف یکسال پس از تصویب این قانون برنامهریزی و اقدام نماید.
ماده73ـ به منظور حمایت از اجرای راهکارهای بهینهسازی مصرف و ارتقاء کارآیی انرژی در چهارچوب اهداف و مواد این قانون به وزارتخانههای نفت و نیرو اجازه داده میشود از محل صرفهجوییهای ناشی از اجرای این قانون، بودجههای سنواتی و منابع داخلی شرکتهای دولتی تابعه، تسهیلات مالی لازم را تأمین نمایند. مقدار تسهیلات مالی این ماده توسط شورایعالی انرژی تعیین میشود.
ماده8 ـ وزارت نیرو میتواند در چهارچوب قانون برنامه پنجساله و قانون مدیریت خدمات کشوری جهت ارتقاء بهرهوری و استفاده هر چه بیشتر از منابع تجدیدپذیر، نسبت به تأسیس یک سازمان با شخصیت حقوقی مستقل اقدام نماید. اساسنامه و وظایف این سازمان توسط وزارت نیرو تهیه میشود و حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون با تأیید هیأت وزیران جهت تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه میگردد. وزارت نیرو میتواند ردیفهای بودجه مربوط به امور مذکور را از سازمانهای زیر مجموعه خود به سازمان جدید انتقال دهد.
ماده 13 (اصلاحی 1390/04/08)- کلیه تولیدکنندگان و واردکنندگان تجهیزات انرژی بر، موظفند بر مبنای معیارها و مشخصات فنی ابلاغشده از سوی موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران نسبت به تهیه و نصب برچسب مصرف انرژیبر روی کالا و بستهبندی آن اقدام نمایند. توزیع و فروش تجهیزات انرژی بر فاقد برچسب مصرف انرژی ممنوع است. موسسه استاندارد و وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به نظارت و برخورد با توزیعکنندگان و فروشندگان متخلف مطابق قانون خواهند بود.
ماده21ـ کلیه دستگاههای اجرایی و عمومی موظفند به انجام ممیزی انرژی بهمنظور اجراء و کنترل سامانه مدیریت انرژی در ساختمانهای مربوطه و آموزش کارکنان خود اقدام نمایند.
ماده27ـ کلیه صنایع، مؤسسات و واحدهایی که دسترسی به شبکه برق وزارت نیرو و امکان اجرای سامانههای تولید انرژی الکتریکی از قبیل تولید همزمان برق و حرارت، توربین انبساطی و یا واحد مستقل را دارند، چنانچه به تولید برق، مطابق با استانداردهای وزارت نیرو اقدام نمایند، وزارت نیرواز طریق شرکتهای برق موظف به خرید برق مازاد تولیدی از آنان بر اساس ضوابط مصوب موضوع ماده(44) اینقانون است.
ماده34ـ کلیه دستگاههای اجرایی موظفند فقط نسبت به خرید و بهکارگیری خودروهای واجد معیارها و مشخصات فنی موضوع ماده(11) این قانون، اقدام نمایند.
تبصره1ـ کمیسیون ماده (2) لایحه قانونی نحوه استفاده از اتومبیلهای دولتی و فروش اتومبیلهای زائد مصوب 1358 در هنگام صدور مجوز شمارهگذاری موظف به اجرای این حکم است.
تبصره2ـ دستگاههایی که نیاز به خودروهای خاص دارند با تشخیص هیأتوزیران از شمول این ماده مستثنی میشوند.
