ماده 1: اصطلاحات و واژههایی که در ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384مجلس شورای اسلامی و دستورالعمل پذیرش و عرضة اوراق بهادار در فرابورس ایران تعریف شدهاند، به همان مفاهیم در این دستورالعمل به کار رفتهاند. واژههای دیگر دارای معانی زیر میباشند:
اطلاعیه عرضه: اطلاعیهای است که قبل از معامله عمده توسط فرابورس، طبق فرمت مصوب هیئت مدیره فرابورس و بر اساس ضوابط این دستورالعمل منتشر میشود.
ایستگاه معاملاتی: پایانة معاملاتی کارگزار است که با سامانة معاملاتی فرابورس در ارتباط میباشد.
بازار عادی: از جمله بازارهای سامانة معاملات است که در آن معاملات عادی اوراق بهادار براساس مقررات این دستورالعمل، انجام میشود.
توقف نماد: جلوگیری از انجام معاملات هریک از انواع اوراق بهادار براساس مقررات است.
حراج: سازوکاری برای دادوستد اوراق بهادار بر پایة انطباق بهینه سفارشهای خرید و فروش مشتریان با در نظرگرفتن اولویت قیمت، منشاء و زمان است.
حراج پیوسته: حراجی است که به صورت پیوسته انجام میشود و در طی آن امکان ورود، تغییر و حذف سفارش وجود دارد. در حراج پیوسته سفارشهای خرید و فروش به محض تطبیق قیمتها منجر به معامله میشود.
حراج ناپیوسته (Auction): حراجی است که پس از ثبت سفارشها در مرحلة سفارشگیری انجام شده و معامله براساس قیمت نظری گشایش، از طریق سامانة معاملاتی انجام میشود.
جلسة رسمی معاملاتی: دورة زمانی مشخصی در هر روز کاری است که انجام معامله در آن دوره طبق مقررات مقدور میباشد. فرابورس میتواند در یک روز معاملاتی بیش از یک جلسة رسمی معاملاتی داشته باشد.
خرید گروهی: خرید اوراق بهادار توسط کارگزار با کد معاملات گروهی است که پس از معامله توسط کارگزار به کد مالکیت مشتریان تخصیص مییابد.
دامنة نوسان روزانة قیمت: دامنة نوسان قیمت اوراق بهادار قابل معامله در فرابورس است که نسبت به قیمت مرجع تعیین میشود و ورود سفارشها در هر روز صرفاً در این دامنة قیمت، مجاز است.
درخواست خرید/فروش: درخواست مشتری به همراه شرایط آن مبنی بر خرید یا فروش اوراق بهادار است که در قالب فرم الکترونیک یا غیرالکترونیک به کارگزار ارایه میگردد. درخواست مذکور میتواند با قیمت معین، قیمت محدود یا قیمتی که اختیار آن به کارگزار واگذار میشود، ارایه گردد.
دوره سفارشگیری: دورة زمانی قبول سفارش قبل از حراج ناپیوسته است که طی آن کارگزاران امکان ورود، تغییر و حذف سفارش در سامانه معاملات را دارند.
روز معاملاتی: روزهای کاری است که طبق مقررات، معاملات فرابورس در آن انجام میشود.
رویة تسهیم به نسبت: طبق رویة تسهیم به نسبت، اوراق بهادار تخصیص یافته به هر سفارش معادل حجم سفارش ثبت شده تقسیم بر کل سفارشهای ثبت شده، ضربدر کل اوراق بهادار قابل عرضه است.
سامانة معاملات: سامانهای است الکترونیکی که عملیات مربوط به معاملات فرابورس از جمله دریافت سفارش، تطبیق و انجام معامله از طریق آن انجام میشود.
سرمایة پایه: عبارت از مجموع سهام، سهام جایزه و حق تقدمهای شرکت است که در مرحله پذیرهنویسی یا ثبت قانونی قرار دارد.
سفارش: درخواست خرید یا فروش اوراق بهادار است که توسط کارگزار وارد سامانه معاملات میشود.
سفارش متوقف (Stop Order): سفارشی است که براساس قیمت آخرین معاملة بازار فعال میشود. در خصوص سفارشهای خرید، زمانی این سفارش فعال میشود که قیمت آخرین معامله بازار با قیمت تعیین شده توسط مشتری مساوی یا از آن بیشتر شود و در خصوص سفارشهای فروش، زمانی این سفارش فعال میشود که قیمت آخرین معامله بازار با قیمت تعیین شده توسط مشتری مساوی یا از آن کمتر شود.
شرکت سپردهگذاری مرکزی: سپردهگذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویة وجوه (شرکت سهامی عام) است.
عرضة اولیه: نخستین عرضة اوراق بهادار، پس از پذیرش و درج در فرابورس است.
عرضة اولیه به روش حراج: عرضهای است که در یک جلسۀ معاملاتی بر مبنای رقابت خریداران انجام میشود.
فرابورس: فرابورس ایران (شرکت سهامی عام) است
قیمت پایانی: قیمت هر ورقة بهادار است که در پایان هر جلسة رسمی معاملاتی محاسبه و توسط "فرابورس" اعلام میشود.
قیمت پایه: حداقل قیمت برای عرضة سهام در معاملات عمده است که توسط فروشنده تعیین و از طریق کارگزار فروشنده در درخواست وی برای معاملة عمده به فرابورس اعلام میشود.
قیمت پیشنهادی: نرخی است که برای هر واحد اوراق بهادار از طرف کارگزار وارد سامانة معاملات میشود.
قیمت مرجع: قیمتی است که مبنای اعمال دامنة نوسان روزانة اوراق بهادار قرار میگیرد.
قیمت نظری: قیمتی است که پس از اعمال اثر تغییرات سرمایه و یا تقسیم سود نقدی در قیمت پایانی محاسبه میشود.
قیمت نظری گشایش: قیمتی است که در مرحلة گشایش، براساس سفارشهای ثبت شده با استفاده از سازو کار حراج، توسط سامانة معاملاتی محاسبه و معاملات مرحلة گشایش با آن قیمت انجام میشود.
کد معاملات گروهی: شناسهای است که برای ورود سفارشهای گروهی هر ایستگاه معاملاتی در سامانة معاملات تعریف شده است.
محدودیت حجمی: حداکثر تعداد اوراق بهاداری که طی هر سفارش در سامانة معاملات وارد میشود.
مذاکره: فرآیند مظنهیابی و قیمتگذاری اوراق بهادار توسط معاملهگران برپایه ارتباط الکترونیک یا غیرالکترونیک است.
مشتری: شخصی است که متقاضی خرید یا فروش اوراق بهادار است.
معاملۀ بلوکی: معاملهای است که تعداد سهام و حق تقدم قابل معامله در آن برای شرکتهایی که سرمایة پایة آنها بیش از یک میلیارد عدد است بزرگتر یا مساوی نیم و کمتر از یک درصد سرمایة پایه و برای شرکتهایی که سرمایة پایة آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد عدد است بزرگتر یا مساوی یک و کمتر از پنج درصد سرمایة پایة شرکت باشد.
معاملة عمده: معاملهای است که تعداد سهام یا حق تقدم قابل معامله در آن در شرکتهایی که سرمایه پایه آنها بیش از یک میلیارد عدد است، بزرگتر یا مساوی 1 درصد سرمایه پایه و در شرکتهایی که سرمایه پایه آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد عدد است، بزرگتر یا مساوی 5 درصد باشد.
معاملات عمده شرایطی: معاملة عمدهای است که تسویة وجوه آن با شرایط اعلامی در اطلاعیة عرضه بر اساس ضوابط مندرج در این دستورالعمل انجام میشود.
مقررات: الزاماتی است که توسط مراجع ذیصلاح در چارچوب اختیارات آنها وضع شده و فرابورس، کارگزار، مشتریان و سایر اشخاص ذیربط فرابورس موظف به رعایت آنها هستند.
نماد معاملاتی: شناسهای است که برای هر یک از اوراق بهادار به صورت منحصر بفرد در سامانۀ معاملات تعریف شده است. این شناسه میتواند به صورت حرف، عدد یا ترکیبی از هر دو باشد.
واحد پایة سفارش (LOT): تعداد مشخصی از اوراق بهادار است که سفارش وارده به سامانة معاملاتی باید ضریبی از آن باشد و برای هر ورقة بهادار مقدار آن توسط "هیئت مدیره فرابورس" تعیین میشود.
مادههای قوانین
دسته: بازار و اوراق بهادار ، قانون: دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران
ماده 2: کلیة معاملات در فرابورس باید براساس ضوابط این دستورالعمل و در جلسة رسمی معاملاتی انجام شود.
تبصره : انجام معاملات در خارج از جلسة معاملاتی با تصویب هیئت مدیرۀ سازمان و طبق شرایط تعیین شده توسط آن، امکانپذیر خواهد بود.
ماده 6: معاملات اوراق بهادار در فرابورس به ترتیب در بازار اول، بازار دوم، بازار سوم و بازار اوراق مشارکت انجام خواهد شد. مراحل انجام معاملات در بازار اول و دوم و بازار اوراق مشارکت به شرح زیر است:
پیشگشایش: این مرحله به مدت 30 دقیقه قبل از شروع معاملات انجام میشود. در این مرحله امکان ورود، تغییر یا حذف سفارش توسط کارگزاران وجود دارد لیکن در این مرحله معاملهای انجام نمیشود.
مرحلة گشایش: بلافاصله پس از مرحلۀ پیشگشایش، با اجرای سفارشهای موجود در سامانه معاملات و براساس سازوکار حراج ناپیوسته انجام میشود.
مرحلة حراج پیوسته: مرحلهای است پس از انجام مرحلۀ گشایش که طی آن معاملات براساس سازوکار حراج پیوسته انجام میشود.
مرحلة حراج ناپیوسته پایانی: این مرحله بلافاصله پس از خاتمۀ مرحلۀ حراج پیوسته به مدت 15 دقیقه انجام میشود. در طی این مرحله امکان ورود، تغییر یا حذف سفارش توسط کارگزاران وجود دارد لیکن معاملهای در این مرحله انجام نمیشود و در پایان این مرحله با اجرای سفارشهای موجود در سامانه معاملات و براساس سازوکار حراج ناپیوسته، معاملات انجام میشود.
مرحلة معاملات پایانی: این مرحله طی پانزده دقیقه پایانی جلسۀ معاملاتی انجام میشود و طی آن ورود سفارش و انجام معامله صرفاً با قیمت پایانی امکانپذیر است.
تبصره : در معاملات فرابورس حسب مورد از تمام یا تعدادی از مراحل فوق جهت انجام معامله استفاده میگردد. هیأت مدیرة فرابورس باید مراحل انجام معامله در هر بازار را مشخص و حداقل سه روز کاری قبل از اعمال، به اطلاع عموم برساند.
ماده 7: انواع سفارشها در سامانه معاملات به شرح زیر است:
سفارش محدود (Limit order): سفارش خرید یا فروشی است که در قیمت تعیین شده توسط مشتری، یا بهتر از آن انجام میشود.
سفارش با قیمت باز (Market order): سفارشی است که بدون قیمت وارد سامانه معاملاتی شده و با قیمت بهترین سفارش طرف مقابل اجرا میشود. در صورت اجرا نشدن بخشی از سفارش، باقیمانده به صورت یک سفارش با قیمت باز در سامانه باقی خواهد ماند.
سفارش باز- محدود (Market to limit order): سفارشی است که فقط در مرحله حراج پیوسته میتواند وارد سامانة معاملاتی شود. این سفارش بدون قیمت وارد سامانة معاملاتی شده و با قیمت بهترین سفارش طرف مقابل اجرا میشود. در صورت اجرا نشدن بخشی از سفارش، باقیمانده به صورت یک سفارش محدود به قیمت آخرین معامله انجام شده در سیستم باقی میماند.
سفارش به قیمت گشایش (Market on opening order): سفارشی است که فقط در مرحلة پیش گشایش میتواند وارد سامانة معاملات شود. این سفارش بدون قیمت وارد سامانة معاملاتی شده و در مرحلة گشایش با قیمت گشایش معامله خواهد شد. در صورت اجرا نشدن بخشی از سفارش، باقیمانده به صورت یک سفارش محدود با قیمت گشایش در سیستم باقی میماند.
سفارش متوقف به باز (Stop loss order): سفارش متوقفی است که پس از فعال شدن، به سفارش با قیمت باز تبدیل میشود.
سفارش متوقف به محدود (stop limit order): سفارش متوقفی است که پس از فعال شدن به سفارش محدود با قیمتی که از قبل در سفارش مشخص شده است، تبدیل میشود.
ماده 11: فرابورس موظف است با اعلام سازمان، نماد معاملاتی ورقه بهادار را متوقف نماید. از جمله مواردی که میتواند منجر به توقف نماد معاملاتی گردد عبارتند از:
حداقل یک روز قبل از برگزاری مجامع عمومی صاحبان سهام و قبل از برگزاری جلسة هیأت مدیرهای که طی آن مقرر است درخصوص اختیارات تفویض شده توسط مجمع عمومی فوقالعاده در خصوص افزایش سرمایه تصمیمگیری شود.
تغییر با اهمیت در اطلاعاتی که قبلاً توسط شرکت یا ناشر اوراق بهادار پذیرفته شده در فرابورس ارائه گردیده است ویا وجود اطلاعات جدید با اهمیت.
عدم اظهار نظر یا اظهار نظر مردود حسابرس نسبت به صورتها و اطلاعات مالی
حداقل یک روز قبل از مواعد پرداخت سود و سررسید نهایی انواع اوراق مشارکت و گواهی سپرده
ماده 14 : دامنة نوسان روزانه قیمت در بازار اول، دوم و اوراق مشارکت فرابورس 5 درصد برای اوراق فاقد بازارگردان میباشد. در صورت وجود بازارگردان، دامنة مذکور، طبق قرارداد بازارگردانی تعیین میشود. نمادهای معاملاتی در بازار سوم مشمول دامنۀ نوسان روزانه قیمت نمیباشند.
تبصره : تغییرات بعدی دامنة نوسان روزانة قیمت با پیشنهاد هیأتمدیرة فرابورس به تأیید هیئت مدیرۀ سازمان خواهد رسید. تغییر دامنة نوسان قیمت باید یک روز کاری قبل از اعمال توسط فرابورس اطلاعرسانی شود.
"ماده 20 – مدیرعامل فرابورس در شرایط زیر از تأیید معامله یا معاملات اوراق بهادار، حداکثر تا پایان ساعت اداری روز کاری برگزاری جلسه معاملاتی خودداری مینماید،
1 – اعلام کارگزار مبنی بر وقوع اشتباه و احراز آن توسط مدیرعامل فرابورس
2 – خطای معاملاتی متأثر از اشکال سامانه معاملات
3 – معاملۀ سهام بزرگتر یا مساوی 5 درصد برای شرکتهایی که سرمایۀ پایه آنها کمتر یا مساوی یک میلیارد عدد سهم یا حق تقدم است و بزرگتر یا مساوی یک درصد برای شرکتهایی که سرمایه پایه آنها بیش از یک میلیارد عدد است در یک جلسۀ معاملاتی و توسط یک کد معاملاتی بدون رعایت ضوابط معاملات عمده
4 – عدم رعایت سهمیه اعلام شده برای خرید یا فروش اوراق بهادار براساس مقررات که موجب عدم تأیید کل خرید یا فروش کارگزار میشود. در موارد خاص با تشخیص مدیرعامل فرابورس فقط خریدها یا فروشهای بیش از سهیمه تأیید نمیشود.
5 – در صورتی که ظن دستکاری قیمت یا استفاده از اطلاعات نهانی وجود داشته باشد، در این صورت مدیرعامل فرابورس میتواند معاملاتی را که با نوسان غیرعادی قیمت یا حجم غیرعادی انجام شود تأیید ننماید.
تبصرۀ 1 : عرضههای اولیه و عرضههای سهام شرکتهای دولتی در راستای خصوصیسازی و معاملۀ آخرین روز حق تقدم استفاده نشده مشمول بند (3) فوق نمیباشد.
تبصرۀ 2 : کلیه مدارک و سوابق معاملات تأیید نشده باید توسط فرابورس ایران نگهداری شده و حسب درخواست به سازمان ارائه گردد.
ماده 21 : معاملات عمده در بازاری مجزا که به همین منظور در سامانة معاملاتی ایجاد شده است انجام میشوند. در این معاملات دامنة نوسان قیمت و محدودیت حجمی اعمال نمیشود.
تبصره : برای انجام معاملات عمده، نماد سهم در بازار عادی باید باز باشد.
ماده 36 : در معاملات عمدة شرایطی، کارگزار خریدار در صورتی مجاز به ورود سفارش به سامانة معاملاتی است که معادل 3 درصد ارزش سهام یا حق تقدم سهام موضوع معامله براساس قیمت پایه را به صورت نقد یا ضمانتنامة بانکی بدون قید و شرط از مشتری دریافت و حسب مورد به حساب شرکت سپردهگذاری مرکزی واریز یا به این شرکت تحویل دهد و تأییدیة شرکت مزبور را مبنی بر اخذ تضامین مربوطه به فرابورس ارایه کند.
تبصرة 1:در صورت عدم ایفای تعهدات تسویه از سوی کارگزار خریدار، سپردة موضوع این ماده پس از کسر کارمزدها و هزینههای معامله به عنوان خسارت به کارگزار فروشنده پرداخت میشود.
تبصرة 2:در صورتی که کارگزار خریدار پس از ارایة درخواست خرید و قبل از انجام معامله، انصراف کتبی خود را از ادامة رقابت اعلام نماید یا چنانچه کارگزار خریدار موفق به انجام معامله نگردد، سپردة وی با تایید مدیرعامل فرابورس مبنی بر عدم مغایرت اقدامات کارگزار با مقررات در جریان معامله مذکور، حداکثر تا دو روز کاری پس از زمان انصراف یا انجام معامله مسترد میشود.
ماده 44 : معاملات بلوک در نماد معاملاتی بازاری مجزا از نماد معاملاتی بازار عادی در سامانه معاملات انجام میشود.
ماده 48 : عرضه اولیه منوط به پذیرش و درج اوراق بهادار براساس دستورالعمل پذیرش و افشای کامل اطلاعات مطابق با دستورالعمل افشای اطلاعات ناشران و سایر مقررات مربوط به فرابورس است.
ماده 52 : قبل از عرضه اولیه به روش حراج، هیأت مدیرة فرابورس اقدام به تعیین موارد زیر مینماید:
حداقل تعداد سهام جهت عرضه در روز عرضه اولیه
حداقل تعداد سهام که عرضهکننده باید به صورت تدریجی پس از عرضة اولیه، عرضه نماید و مهلت زمانی آن
محدودیت خرید هر ایستگاه کاری و یا هر کد مالکیت
تبصره 1: سهمیه هر ایستگاه کاری باید به نحوی تعیین شود که حداقل 60 درصد و حداکثر 95 درصد از ایستگاههای فعال کارگزاران عضو فرابورس امکان خرید سهام را داشته باشند.
تبصره 2: مصوبات هیئت مدیره فرابورس در خصوص موارد موضوع این ماده، باید حداقل 2 روز کاری قبل از عرضه توسط فرابورس اطلاع رسانی شود.
ماده 61 : دارندة گواهینامة حق تقدم خرید سهام که مایل به فروش حق تقدم خود میباشد، در دورة پذیرهنویسی به شرکتهای کارگزاری مراجعه و نسبت به تکمیل درخواست فروش و تحویل گواهینامة حق تقدم خرید سهام به کارگزاری، اقدام مینماید.
ماده 71 : در بازار سوم فرابورس سه نوع عرضه به شرح ذیل انجام میشود:
عرضة یکجای اوراق بهادار
عرضة خرد اوراق بهادار
پذیرهنویسی اوراق بهادار
ماده 76 : دامنة نوسان قیمت و محدودیت حجمی در خصوص عرضة یکجا اعمال نمیشود.
ماده 94 : در عرضة خرد، متقاضی خرید شخصی است که خریدار حجم معینی از اوراق بهادار مشخص از سوی مالکان آن است.
ماده 99 : پذیرهنویسی اوراق بهادار از جمله سهام شرکتهای سهامی عام، اوراق مشارکت و گواهی سپرده براساس مجوز صادره از سازمان و مفاد بیانیة ثبت انجام خواهد شد.
ماده 107 : در صورت وجود اطلاعات با اهمیت تأثیرگذار بر قیمت اوراق بهادار پذیرفته شده در بازار اوراق مشارکت، فرابورس میتواند نماد معاملاتی مربوطه را طبق مقررات متوقف و پس از انتشار اطلاعات نسبت به بازگشایی نماد اقدام نماید. دامنة نوسان قیمت در روز بازگشایی نماد اعمال نخواهد شد.
ماده 113 : انجام معاملات توسط کارگزاران در فرابورس، منوط به عضویت ایشان در فرابورس میباشد. عضویت کارگزاران در فرابورس براساس دستورالعملی است که به پیشنهاد هیئت مدیره فرابورس به تصویب هیئت مدیره سازمان خواهد رسید.
ماده 121 : نرخهای خدمات و کارمزدهای فرابورس و نحوۀ وصول آن در چارچوب سقفهای مصوب هیئت مدیرۀ سازمان ، توسط هیئت مدیرۀ فرابورس تصویب و اعمال میگردد.
ماده 3: جلسات رسمی معامله انواع اوراق بهادار در فرابورس، به استثناى روزهاى تعطیل رسمی در روزهای شنبه لغایت چهارشنبه هر هفته از ساعت 9 آغاز و در ساعت 12 همانروز خاتمه مییابد.
ماده 8: سفارشها به لحاظ نحوة اجرا به شرح زیر میباشند:
سفارش دو طرفه (Cross order): سفارشی است که با استفاده از آن، کارگزار میتواند اقدام به ورود همزمان سفارش خرید و فروش با حجم و قیمت یکسان نموده و معامله نماید. قیمت سفارش مذکور باید بیشتر یا مساوی قیمت بهترین سفارش خرید ثبت شده در سامانة معاملاتی و کمتر یا مساوی قیمت بهترین سفارش فروش ثبت شده در سامانة معاملاتی باشد. این سفارش فقط در مرحله حراج پیوسته میتواند وارد سامانة معاملات شود.
سفارش دو بخشی (Iceberg order): سفارش خرید یا فروشی است که دارای دو بخش پنهان و آشکار است. بخش آشکار سفارش در صف خرید یا فروش قرار گرفته و قابل رویت میباشد و بخش پنهان آن به صورت غیرفعال است. حجم قسمت آشکار و پنهان سفارش توسط کارگزار تعیین میشود. در صورتی که کل بخش آشکار سفارش معامله شود، به میزان حجم قسمت آشکار، سفارش پنهان فعال شده و در نوبت قرار میگیرد. حداقل کل سفارش و حداقل حجم قسمت آشکار در سفارشهای دو بخشی، توسط هیئت مدیره فرابورس تعیین میشود.
سفارش انجام و ابطال (fill & kill): سفارش محدودی است که بلافاصله پس از ورود باید اجرا شود و در صورت عدم اجرای تمام یا بخشی از آن، مقدار باقیمانده به صورت خودکار از سامانه حذف خواهد شد. امکان ورود این سفارش در مرحله پیش از گشایش وجود ندارد.
سفارش همه یا هیچ (All or Non): سفارش محدودی است که اجرای آن منوط به معامله کل سفارش است. در صورت عدم امکان معاملة کل سفارش بلافاصله بعد از ورود، سفارش به صورت خودکار از سامانه حذف میشود. امکان ورود این سفارش در مرحله پیش گشایش وجود ندارد.
ماده 12: نمادهای معاملاتی که با اعلام سازمان متوقف میشوند صرفاً با اعلام سازمان قابل بازگشایی هستند.
ماده 15 : در زمان بازگشایی نمادهایی که به دلیل افشای اطلاعات با اهمیت متوقف شدهاند، حسب مورد و با اعلام سازمان دامنه نوسان روزانۀ قیمت تا سقف 50 درصد اعمال خواهد شد. این وضعیت تا پایان روزی که حجم معاملات سهام شرکت به صورت انباشته از روز بازگشایی نماد، حداقل به میزان 0004/0 سرمایه پایه شرکت شود، ادامه خواهد یافت و دامنه نوسان قیمت از جلسة رسمی معاملاتی بعد از آن اعمال خواهد شد. مادامی که دامنۀ نوسان قیمت سهم باز است، قیمت روزانه متناسب با حجم معاملات انجام شده در آن روز نسبت به 0004/0 سرمایه شرکت تعدیل و به عنوان قیمت پایانی آن روز در نظر گرفته میشود.
تبصره : سازمان میتواند سقف دامنۀ روزانه نوسان قیمت موضوع این ماده را در شرایط خاص افزایش دهد.
ماده 22 : عرضة در معاملات عمده به صورت یکجا و از یک کد معاملاتی بوده و یا طبق مقرراتی است که به تصویب هیئت مدیره سازمان میرسد.
ماده 37 : کارگزار خریدار مکلف است حداکثر 9 روز کاری پس از انجام معامله، نسبت به تسویة حصة نقدی معامله از طریق پایاپای شرکت سپردهگذاری مرکزی اقدام نماید و مستندات لازم جهت تنظیم سند تسویة خارج از پایاپای حصة غیرنقدی را حداکثر 8 روز کاری بعد از انجام معامله به فروشنده ارایه کند. کارگزار فروشنده مکلف است پس از دریافت مستندات لازم جهت تنظیم سند تسویة خارج از پایاپای و حداکثر 9 روز کاری پس از انجام معامله، نسبت به ارایة سند تسویة خارج از پایاپای به فرابورس و شرکت سپردهگذاری مرکزی اقدام نماید. در صورت واریز حصة نقدی و ارایة سند تسویة خارج از پایاپای به شرکت سپردهگذاری مرکزی حداکثر 9 روز کاری بعد از انجام معامله، ثبت معامله در سیستم معاملاتی حداکثر تا پایان روز کاری بعد انجام خواهد شد.
تبصرۀ 1: در صورت خودداری کارگزار فروشنده یا فروشنده از دریافت مستندات موضوع این ماده، خریدار یا کارگزار خریدار میتواند اسناد فوق را جهت ثبت در سوابق به شرکت سپردهگذاری مرکزی ارایه و رسید دریافت نماید.
تبصرۀ 2: در صورت عرضه سهام جهت انجام معاملۀ عمده از سوی سازمان خصوصی سازی افزایش مهلت تسویۀ حصه نقدی و ارائه سند تسویه خارج از پایاپای تا 30 روزکاری با اعلام سازمان خصوصی سازی امکان پذیر است.
تبصرۀ 3:در صورتی که کارگزار فروشنده زمانی را طولانی تر از مهلتی که در این دستورالعمل برای ارائه سند تسویه خارج از پایاپای مقرر گردیده، جهت تادیه حصه نقدی معامله تعیین کند، از نظر این دستورالعمل حصۀ مزبور نیز غیر نقدی تلقی میگردد.
ماده 45 : معاملات بلوک به روش حراج ناپیوسته و هر 5 دقیقه یکبار برگزار میشود.
ماده 49 : هیأت پذیرش روش عرضه اولیه اوراق بهادار را براساس پیشنهاد فرابورس تعیین مینماید.
ماده53 : کارگزاران پس از اعلام اطلاعات عرضه عمومی سهام توسط فرابورس نسبت به اخذ درخواست خرید از متقاضیان اقدام خواهند کرد. کلیۀ درخواستهای اخذ شده جهت عرضه اولیه، باید به قیمت محدود باشند.
ماده 62 : برای خریدار حق تقدم خرید سهام در فرابورس، " گواهینامة نقل و انتقال حق تقدم " صادر خواهد شد و معاملات دست دوم بر مبنای گواهینامة مذکور انجام میشود.
ماده 72 : درخواستهای تکمیل شدة عرضه در "کمیتة عرضه" فرابورس مورد بررسی قرار میگیرد. کمیتة عرضه مراتب موافقت یا عدم موافقت با عرضه را ظرف مدت حداکثر 7 روز کاری پس از ارائه درخواستهای تکمیل شده به فرابورس، به کارگزار متقاضی عرضه ابلاغ مینماید.
ماده 77 : عرضة یکجای اوراق بهادار به صورت یکجا و از یک کد معاملاتی بوده و یا طبق مقرراتی است که به تصویب هیئت مدیره سازمان میرسد.
ماده 95 : در صورت درج اوراق بهادار متعاقب درخواست متقاضی، کمیته عرضه مهلتی را برای خرید نامبرده تعیین که این مهلت به همراه سایر شرایط اعلامی از سوی متقاضی خرید در بیانیة عرضه منتشر می شود.
ماده 100 : کارگزار عرضهکننده مکلف است حداقل 7 روز کاری قبل از زمان عرضة پیشنهادی خود، مدارک و اطلاعات زیر را به فرابورس ارایه نماید:
تاییدیۀ شرکت سپردهگذاری مرکزی مبنی بر سپرده شدن کل اوراق مورد پذیره نویسی
بیانیة ثبت
اطلاعیة پذیرهنویسی
نحوة پایاپای و تسویة وجوه اوراق
اعلام شرایط در نظر گرفته شده برای کارگزاران خریدار در خصوص امکانات آنها و یا زمان توزیع اوراق در شبکة داخلی کارگزاران
اطلاعات و مدارکی که کارگزاران خریدار در زمان پذیرهنویسی باید از خریداران اخذ و به ناشر ارایه نمایند، از قبیل مشخصات هویتی خریداران و شماره حساب بانکی
ماده 108 : خریدار ملزم است علاوه بر قیمت خرید اوراق مشارکت و هزینههای معاملاتی، سود انباشته اوراق مزبور (سود بین دو موعد سررسید که در امیدنامة اوراق قید شده است) را نیز پرداخت نماید.
ماده 114 : کارگزار موظف است برای دریافت درخواست مشتریان از فرمهای الکترونیکی یا غیر الکترونیکی، طبق فرمت ابلاغ شده توسط فرابورس استفاده کند.
ماده122 : در صورت پذیرش سهام شرکتهایی که در خصوص مالکیت سهام آن، محدودیت مقرراتی یا اساسنامهای وجود دارد، فرابورس موظف است محدودیتهای مذکور را بر اساس مقررات و در چارچوب امکانات عملیاتی خود کنترل نماید.
ماده 4: تغییرات ساعت و روزهای انجام معامله و جلسات رسمی معامله با تصویب هیأت مدیرۀ فرابورس امکانپذیر خواهد بود. این تغییرات باید حداقل سه روز کاری قبل از اعمال، توسط فرابورس به اطلاع عموم برسد.
ماده 9: اعتبار زمانی سفارشها به شرح ذیل میباشد:
سفارش روز (Day): سفارشی است که اعتبار آن در پایان روز معاملاتی به اتمام رسیده و بصورت خودکار از سامانه معاملات حذف میگردد.
سفارش جلسه (Session): سفارشی است که اعتبار آن در پایان جلسه معاملاتی به اتمام رسیده و بصورت خودکار از سامانه معاملات حذف میگردد.
سفارش بدون محدودیت زمانی (Good Till Cancel): این سفارش تا زمانی که توسط کارگزار حذف نشود در سامانه معاملاتی باقی مانده و معتبر میباشد.
سفارش مدتدار (Good Till Date): سفارشی است که اعتبار آن در پایان تاریخی که در زمان ورود سفارش مشخص شده به اتمام میرسد و از سامانة معاملات حذف میشود.
سفارش زمانی (Sliding Validity): کارگزار در زمان ورود سفارش، تعداد روزهای مشخصی (T) را جهت اعتبار سفارش مشخص میکند. این سفارش تا تاریخی که معادل تاریخ ورود سفارش به علاوة تعداد روزهای تعیین شده (T) است، معتبر بوده و پس از آن از سامانة معاملات حذف میشود.
ماده 13 : فرابورس باید دلیل توقف نماد معاملاتی را حداکثر تا پایان روز کاری توقف نماد معاملاتی اطلاعرسانی نماید. همچنین فرابورس مکلف است حداقل 15 دقیقه قبل از بازگشایی نماد معاملاتی مراتب را به اطلاع عموم برساند.
