ماده 72 - ترفیع عبارت است از نیل به درجه یا رتبه بالاتر برابر مقررات این قانون . تبصره - ترفیعات و روش اجرای آن به موجب آیین نامه ای است که توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید.

ماده 73 - سپاه موظف است کلیه پرسنل کادر ثابت و بسیجی ویژه را با توجه به عوامل زیر و طبق آیین نامه مربوطه مورد ارزیابی قرار دهد: الف - رعایت موازین اخلاقی و شئونات اسلامی و صلاحیتهای سیاسی - امنیتی . ب - استعداد، کارآیی و شایستگی در عملکرد و رعایت انضباط. ج - نتایج آموزشهای عقیدتی - سیاسی و نظامی حین خدمت . د - نتایج سنجش و آزمونهای آمادگی جسمانی در حین خدمت . ه - انجام ماموریتهای خطرناک و سخت .

ماده 74 - سوابق و عملکرد پرسنل سپاه در مقاطع مختلف بر طبق آیین نامه مربوطه مورد ارزشیابی قرار گرفته و پس از تایید کمیسیون ارزشیابی نیرو و یا سازمان مربوط و تصویب مقامات مذکور در ماده 87 این قانون با توجه به امتیازات مکتسبه از حداقل 6 ماه تاخیر در ترفیع و حداکثر یک سال ارشدیت برخوردار خواهند شد. تبصره 1 - ارزشیابی پرسنل قبل از موعد ترفیع خواهد بود و در هر مقطع ترفیعاتی حداقل یک بار ارزشیابی صورت خواهد گرفت و زمان ارزشیابی بنا به شرایط زمانی و نیاز سپاه متفاوت خواهد بود. تبصره 2 - نتیجه ارزشیابی پرسنل برابر آیین نامه های مربوطه ملاک ترفیعات و انتصابات بوده و در تشویقات و تنبیهات و اعزام به دوره های آموزشی نیز موثر خواهد بود. تبصره 3 - ترکیب اعضا، حدود اختیارات و وظایف و تعداد کمیسیونهای ارزشیابی و نحوه ارزشیابی و ترفیعات پرسنل در چارچوب مواد مندرج در این قانون توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید.

ماده 75 - ترتیب درجات پرسنل نظامی نیروهای سپاه و درجات معادل آن در نیروی دریایی سپاه به شرح زیر می باشد: 1 - سرباز ناوی 2 - سربازدوم ناوی دوم 3 - سربازیکم ناوی یکم 4 - رزمیار سرناوی 5 - رزم آورسوم ناویارسوم 6 - رزم آوردوم ناویاردوم 7 - رزم آوریکم ناویاریکم 8 - رزم داردوم ناوداردوم 9 - رزم داریکم ناوداریکم 10 - ستوان سوم ناوبان سوم 11 - ستوان دوم ناوبان دوم 12 - ستوان یکم ناوبان یکم 13 - سروان ناوسروان 14 - سرگرد ناوسالارسوم 15 - سرهنگ دوم ناوسالاردوم 16 - سرهنگ ناوسالاریکم 17 - سرتیتدوم دریاداردوم 18 - سرتیت دریادار 19 - سرلشکر دریابان 20 - سپهبد دریاسالار 21 - ارتشبد دریابد تبصره - در کلیه مواردی که در این قانون عناوین درجات پرسنل نیروهای سپاه ذکر شده است در مورد پرسنل نیروی دریایی سپاه عناوین درجات معادل آن مورد نظر می باشد.

ماده 76 - تعداد رتبه ها برای کارمندان موضوع این قانون ، 20 رتبه بوده و کارمندان مزبور در صورت شایستگی و کارآیی هر چهار سال یک مرتبه ارتقا خواهند یافت .

ماده 77 - پرسنلی که با مدرک تحصیلی پائین تر از دیپلم به استخدام سپاه درآمده اند و بعد از طی دوره آموزش عمومی سپاه و آموزش تخصصی اولیه به درجه رزم آوردومی نائل آمده ، و حداقل مدت توقف آنان در کلیه درجات بعدی چهار سال خواهد بود. تبصره 1 - پرسنل موضوع این ماده در صورتی که موفق به اخذ دیپلم شوند ولی شرایط شرکت در آزمون ورودی دوره اول علوم پایه نظامی یا دوره های معادل آنرا نداشته باشند و یا موفق به طی آن دوره نشوند، در صورت نیاز سپاه و گذراندن آموزش دوره سرپرستی مطابق ماده 40 این قانون می توانند به درجه ستوان سومی نائل شوند. تبصره 2 - پرسنلی که موفق به اخذ مدارک تحصیلی بالاتر گردند به ازا هر سال تحصیلی تا مدرک دیپلم از 9 ماه ارشدیت برخوردار خواهند شد. تبصره 3 - پرسنلی که موفق به اخذ مدرک دیپلم نگردند با درجه ستوان سومی بازنشسته می شوند. تبصره 4 - سپاه می تواند در صورت درخواست پرسنل موضوع تبصره 3 این ماده و نیاز سپاه به آنها آنان را به صورت کارمندی موضوع بند تب ت ماده 19 این قانون تغییر وضعیت دهد. تبصره 5 - سپاه موظف است زمینه و شرایط لازم جهت آموزش دوره دبیرستان را در این درجات برای پرسنل فراهم نماید. تبصره 6 - دولت موظف است نسبت به تامین شغل مناسب برای پرسنل موضوع این ماده از قبیل واگذاری ابزار کار، ادامه استخدام در دستگاههای دولتی یا واگذاری سرمایه جهت اشتغال ، برابر آیین نامه ای که توسط وزارت دفاع با همکاری ستاد کل سپاه و دیگر وزارتخانه های ذیربط تهیه و به تصویب هیات وزیران می رسد، اقدام نماید به نحوی که پس از خدمت در سپاه بدون شغل باقی نمانند.

ماده 78 - فارغ التحصیلان دوره اول دانشکده علوم نظامی به درجه ستوان سومی و فارغ التحصیلان دوره دوم به درجه ستوان دومی نائل می شوند و حداقل مدت توقف آنها در درجات ستوانی 3سال و دردرجات سروانی و بالاتر 4 سال به جز در درجه سرهنگی که 5 سال می باشد. تبصره - در مورد کسانی که به درجه سرتیتدومی نائل شده اند و دانشکده فرماندهی و ستاد را طی نموده اند یا مدرک تحصیلی فوق لیسانس و بالاتر مورد نیاز و قابل قبول سپاه را دارند ارتقا به درجات سرتیپی و بالاتر بر حسب نیاز با پیشنهاد فرماندهی کل سپاه و تصویب فرماندهی کل خواهد بود.

ماده 79 - وضعیت ترفیعات پرسنل نظامی فارغ التحصیل مدارس و موسسات آموزش عالی و دانشگاههای کشور پس از استخدام و طی دوره آموزش عمومی پاسداری و فارغ التحصیلان دانشکده های علمی - تخصصی دانشگاه امام حسین (ع ) حسب مورد به قرار زیر خواهد بود: الف - دارندگان مدارک فوق دیپلم به درجه ستوان سومی نائل می شوند. ب - دارندگان مدارک لیسانس به درجه ستوان دومی نائل می شوند. ج - دارندگان مدارک بالاتر در ازا هر سال تحصیلی بالاتر از لیسانس یا معادل آن از دو سال ارشدیت نسبت به دارندگان مدرک لیسانس و در ازا هر چهار سال ارشدیت از یک درجه بالاتر برخوردار می گردند و ترفیعات بعدی این قبیل پرسنل تابع مقررات ماده 78 این قانون خواهد بود.

ماده 80 - با پرسنلی که در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدرک تحصیلی فوق دیپلم و بالاتر مورد نیاز و قابل قبول سپاه شوند به ترتیب زیر رفتار می شود: الف - چنانچه در زمان ارائه مدرک تحصیلی درجه آنان پائین تر از درجات ورودی مدرک ارائه شده باشد به درجات ورودی مدرک جدید برابر مقررات ماده 79 این قانون نائل می شوند. ب - چنانچه در زمان ارائه مدرک تحصیلی درجه آنان بالاتر از درجه ورودی مدرک ارائه شده باشد صرفا ترفیعات بعدی آنان بر اساس مدرک تحصیلی جدید تابع مقررات ماده 78 این قانون خواهد بود.

ماده 81 - پرسنل پیمانی پس از طی دوره آموزشی لازم به درجات یا رتبه های زیر نائل می شوند: الف - دارندگان مدرک پایان دوره ابتدایی به درجه رزم آورسومی . ب - دارندگان مدرک پایان دوره راهنمایی به درجه رزم آوردومی . ج - دارندگان مدرک پایان دوره دبیرستان به درجه رزم آوریکمی یا رتبه 7 د - دارندگان مدرک فوق دیپلم به درجه ستوان سومی یا رتبه 10 ه - دارندگان مدرک لیسانس به درجه ستوان دومی یا رتبه 11 و - دارندگان مدرک بالاتر درازاهرمقطع تحصیلی بالاترازلیسانس یک درجه یا رتبه بالاتر برخوردار می گردند. تبصره - پرسنل پیمانی کارمند که بر اساس تخصص و مهارت عملی و با مدرک تحصیلی پائین تر از دیپلم به استخدام در می آیند برابر ماده 85 این قانون به رتبه های مربوطه نائل می شوند.

ماده 82 - پرسنل پیمانی و وظیفه که برابر مقررات این قانون در کادر ثابت استخدام می شوند چنانچه آموزشهای مورد نیاز کادر ثابت را طی نکرده باشند می بایست آنرا طی نموده و چنانچه درجه آنان پس از آموزشهای مزبور برابر درجات پیمانی و وظیفه آنان باشد مدت خدمت پیمانی و وظیفه در آن درجه جز سابقه ترفیع منظور خواهد شد. تبصره 1 - پرسنلی که سابقه خدمت تمام وقت به صورت بسیجی فعال یا ویژه در سپاه دارند، مشمول مقررات این ماده خواهند شد. تبصره 2 - احتساب مدت خدمت پیمانی ، وظیفه و بسیجی این قبیل پرسنل از نظر سنوات بازنشستگی مشروط به پرداخت کسور بازنشستگی به صندوق بازنشستگی سپاه می باشد.

ماده 83 - پرسنل وظیفه از نظر نیل به درجات تابع مقررات قانون خدمت وظیفه عمومی بوده که با شرایط این قانون تطبیق داده خواهد شد.

ماده 84 - اولین رتبه کارمندان موضوع بند تالف ت ماده 19 این قانون در بدو استخدام با مدرک پایان دوره دبیرستان ت9ت و با مدرک تحصیلی بالاتر از دیپلم به ازای هر دو سال تحصیلی بالاتر از دیپلم یک رتبه بالاتر از 9 می باشد. تبصره 1 - در صورتی که تعداد سنوات تحصیلی بالاتر از دیپلم ، فرد باشد به ازای آخرین سال تحصیلی ، از 2 سال ارشدیت برخوردار می گردند. تبصره 2 - کارمندان موضوع این ماده که در طول خدمت ، مدرک تحصیلی بالاتر از مدرک ارائه شده در بدو استخدام که مورد نیاز سازمان باشد ارائه نمایند، چنانچه در زمان ارائه مدرک جدید رتبه خدمتی آنان پائین تر از رتبه ورودی مدرک ارائه شده باشد، رتبه آنان به رتبه ورودی مدرک جدید تغییر یافته و از مزایای مقرره مربوط به آن در طول خدمت استفاده خواهند نمود و چنانچه در زمان ارائه مدرک تحصیلی ، رتبه آنان بالاتر از رتبه ورودی مدرک ارائه شده باشد، صرفا ترفیعات بعدی آنان بر اساس مدرک تحصیلی جدید انجام خواهد شد.

ماده 85 - اولین رتبه کارمندان موضوع بند تب ت ماده 19 این قانون که با مهارتی در یکی از رده های یک تا سه برای مشاغلی استخدام می شوند که از نظر پیچیدگی و سختی در یکی از گروههای یک تا سه قرار دارند به شرح زیر می باشد: الف - رده 1 گروه 1، رتبه (1). ب - رده 2 گروه 12 و رده 1 گروه 2، رتبه (3). ج - رده 3 گروه 1 و رده 2 گروه 2 و رده 1 گروه 3، رتبه (5). د - رده 3 گروه 2 و رده 2 گروه 3، رتبه (6). ه - رده 3 گروه 3، رتبه (8). تبصره 1 - کارمندان موضوع بند تالف ت این ماده در صورت داشتن مدرک پایان دوره ابتدایی از 1 سال ارشدیت و کلیه کارمندان موضوع این ماده در صورت داشتن مدرک پایان دوره راهنمایی از 4 سال ارشدیت و به شرط داشتن مدرک پایان دوره دبیرستان از 8 سال ارشدیت برخوردار می گردند و در صورتی که در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه این مدرک گردند و از خدمت آنها حداقل 5 سال باقی مانده باشد از تاریخ ارائه مدرک از ارشدیت مربوط برخوردار خواهند شد. تبصره 2 - پرسنل موضوع این ماده چنانچه مدارک تحصیلی بالاتر از دیپلم را ارائه دهند در صورت نیاز سپاه به کارمند موضوع بند تالف ت ماده 19 تغییر وضعیت داده و ترفیعات بعدی آنان مطابق ماده 84 این قانون خواهد بود. تبصره 3 - کارمندان موضوع این ماده در صورتی که در طول خدمت موفق شوند در شغلی که در گروه بالاتر قرار دارد به تایید کمیسیون ماده 32 این قانون با یکی از رده های سه گانه مهارت انجام وظیفه نمایند در صورت نیاز سازمان به گروه شغلی مزبور انتقال یافته و چنانچه رتبه ورودی رده مهارت و گروه شغلی جدید بالاتر از رتبه آنان در زمان انتصاب در شغل جدید باشد از زمان انتصاب رتبه آنان به رتبه ورودی مزبور تغییر یافته و از مزایای مقرره مربوط به آن در طول خدمت استفاده خواهند نمود.

ماده 86 - برای ترفیع پرسنل علاوه بر حائز بودن کلیه شرایط مقرر در این قانون و ضوابط مربوط بایستی قبلا یا همزمان با ترفیع در شغل سازمانی بالاتر منصوب شده باشد. تبصره 1 - سپاه مکلف است حتی الامکان پیش بینی های لازم را در زمینه استخدام ، آموزش و گردش مشاغل سازمانی به نحوی انجام دهد که پرسنل به علت نداشتن محل سازمانی از نیل به ترفیع محروم نگردند. تبصره 2 - ایجاد یا بالا بردن محل سازمانی به منظور ترفیع ممنوع است . تبصره 3 - چنانچه ارتقا فرد بر اساس مقررات مربوط میسر نباشد و یا به تاخیر بیافتد در این صورت پس از توقف حداقل مدت لازم در درجه یا رتبه و یا حتی اخذ ارشدیت ، در همان درجه یا رتبه ادامه خدمت خواهند داد. تبصره 4 - ترفیع پرسنل موعد معینی نداشته و با داشتن کلیه شرایط لازم در هر موقع سال اعطا می گردد.

ماده 87 - ترفیع پرسنل با رعایت مواد مندرج در این قانون منوط به تصویب مقامات ذیل می باشد: الف - پرسنل نظامی تا درجه ستوان دومی و کارمندان تا رتبه 17 در نیروها، فرمانده نیروی مربوطه ، در ستاد کل توسط رئیس ستاد کل ، در وزارت توسط وزیر، در ستاد کل سپاه توسط رئیس ستاد کل سپاه و در سازمانهای وابسته توسط روسای سازمانها.ب - پرسنل نظامی که از درجه ستوان یکمی تا سرتیتدومی در سپاه توسط فرماندهی کل سپاه ، در وزارت و ستاد کل ، توسط فرماندهی کل و کارمندان از رتبه 18 و به بالا در سپاه توسط فرماندهی کل سپاه و در وزارت توسط وزیر و در ستاد کل توسط رئیس ستاد کل . ج - درجه سرتیپی و بالاتر توسط فرماندهی کل .

ماده 88 - در موارد استثنایی به منظور تامین نیازمندیهای سپاه و حفظ تعادل در سلسله مراتب مشاغل حساس حسب مورد با پیشنهاد رئیس ستاد کل ، فرماندهی کل سپاه ، وزیر و تصویب فرماندهی کل ، پرسنل کادر ثابت نظامی و بسیجیان ویژه از حداکثر تا 2 سال درجه موقت ترفیع بهره مند می شوند تبصره 1 - پرسنلی که به درجه موقت نائل می شوند در تمامی مدتی که حق استفاده از درجه مزبور را دارند حقوق درجه موقت را در یافت خواهند داشت . تبصره 2 - ترفیع این پرسنل از لحاظ درجه ثابت تابع ضوابط مندرج در این قانون می باشد. تبصره 3 - در صورت رفع نیاز سازمانی یا عدم کارآیی و شایستگی ، درجه موقت حسب مورد بنا به پیشنهاد رئیس ستاد کل ، فرماندهی کل سپاه و وزیر و با تصویب فرماندهی کل سلب می گردد. تبصره 4 - در صورتی که مشمولین این ماده در حین استفاده از درجه موقت بازنشسته یا معلول یا فوت شوند عنوان و مزایای درجه موقت از آنان سلب می گردد و ماخذ احتساب حقوق بازنشستگی یا وظیفه و یا مستمری بر مبنای حقوق درجه ثابت خواهد بود، مگر در مورد پرسنل شهید، جانباز، مفقودالاثر در جبهه و اسیر که درجه موقت آنان مبنای احتساب حقوق مستمری و وظیفه خواهد بود.

ماده 89 - ارزشیابی و ترفیع پرسنل منتسب ، فراری ، بازداشت ، محکومین قضایی و قانونی ، غایب ، منتظر خدمت و بدون کار برابر مقررات این قانون و مطابق آیین نامه ای خواهد بود که به همین منظور توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید.

ماده 90 - پرسنلی که به تنزیل موقت درجه یا رتبه تنبیه می شوند مدت مزبور جز سنوات لازم جهت ترفیعات آنها محسوب نخواهد شد.

ماده 91 - پرسنلی که سابقه خدمت در وزارتخانه ها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت داشته یا همکاری تمام وقت با نهادهای انقلاب اسلامی به صورت رسمی یا داوطلبانه نموده و سوابق خدمتی آنان به سپاه منتقل می شود، چنانچه سابقه خدمت مذکور در رابطه با شغل آنان در سپاه باشد، جز سنوات خدمتی و ترفیعاتی محسوب خواهد شد و در غیر این صورت فقط در سنوات بازنشستگی به حساب می آید.

ماده 92 - مدارک علمی ، فنی ، حرفه ای و هنری که توسط مراجع ذیصلاح و رسمی کشور اعطا می گردد مطابق آیین نامه ای خواهد بود که توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید. مشابه مدارک تحصیلی مورد ارزیابی قرار گرفته و در ترفیعات ملاک عمل خواهد بود.

ماده 93 - دانش آموزان زیر 15 سال سن که دارای شرایط لازم برای عضویت ارتش بیست میلیونی می باشند، به عنوان بسیجی عادی تلقی می شوند.

ماده 94 - درجات اعضا ارتش بیست میلیونی که شامل بسیجیان عادی و فعال بالای 15 سال سن می باشند و ترتیب آنها به شرح زیر می باشد: 1 - رزمنده . 2 - رزمجو. 3 - دریادل . 4 - مجاهد. تبصره 1 - در جداول سازمانی رده های مقاومت ، محلهای سازمانی پائین تر از ناحیه مقاومت با درجات مذکور در این ماده و از ناحیه مقاومت و بالاتر از درجات نظامی موضوع ماده 75 این قانون تعیین می گردد. تبصره 2 - فرماندهی رده ناحیه مقاومت در ارتش بیست میلیونی از بین بسیجیان ویژه یا کادر ثابت نظامی سپاه انتخاب شده و فرماندهان رده پایگاه مقاومت و گروه مقاومت ارتش بیست میلیونی از بین بسیجیان فعال که حداقل دارای درجات دریادل و رزمجو بوده باشند انتخاب شوند. تبصره 3 - بسیجیان عادی صرفا به درجه رزمنده و بسیجیان فعال به درجات رزمجو و بالاتر نائل می گردند.

ماده 95 - نیل اعضا بسیجی به درجه رزمنده منوط به طی دوره آموزش عمومی مقدماتی موضوع ماده 62 این قانون و نیل به درجه رزمجو منوط به طی دوره آموزش تخصصی بسیج موضوع ماده 65 این قانون می باشد. تبصره 1 - ترفیعات بعدی اعضا بسیجی متناسب با طی دوره های آموزش حفظ انسجام موضوع بند تدت ماده 61 این قانون ، میزان فعالیت در رده های مقاومت و امداد محلی و ماموریتهای سپاه ، کارآیی و مهارت و صلاحیت و شایستگی ، میزان تشویقات و سطح تحصیلاتی آنان مطابق دستورالعملی است که توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید. تبصره 2 - در هر صورت حداقل مدت توقف در درجات رزمجو و دریادل جهت نیل به درجه بالاتر از تاریخ تصویب این قانون حداقل پنج سال می باشد.

ماده 96 - پرسنل بسیجی عادی و فعال بهنگام بکارگیری در سازمان رزم و یا گذراندن دوران خدمت وظیفه عمومی و پرسنل بسیجی ویژه ، به درجات نظامی سپاه موضوع ماده 85 این قانون به شرح زیر نائل می گردند: الف - بسیجیان عادی برابر مقررات مربوط به ترفیعات مشمولین خدمت وظیفه عمومی . ب - بسیجیان فعال متناسب با میزان فعالیت ، صلاحیت و شایستگی و طی دوره های آموزشی حداکثر تا دو درجه بالاتر نسبت به بسیجیان عادی . ج - بسیجیان ویژه برابر مقررات مربوط به ترفیعات کادر ثابت نظامی و با توجه به مدرک تحصیلی ، طی دوره های آموزشی ، میزان فعالیت و صلاحیت و شایستگی متناسب با درجات نظامی و حداکثر تا درجه ارتشبدی ، حداقل مدت توقف این دسته از پرسنل در هر درجه در صورت خدمت تمام وقت برابر حداقل مدت توقف پرسنل کادر ثابت در همان درجه مطابق دیگر مواد این قانون می باشند. تبصره - آیین نامه اجرایی این ماده و چگونگی محاسبه میزان فعالیت ، طی دوره های آموزشی ، صلاحیت و شایستگی پرسنل بسیجی در ترفیعات آنان توسط ستاد کل سپاه تهیه و به تصویب فرماندهی کل خواهد رسید.