ماده 38 : دبیرخانه حداقل 10 روز قبل از تشکیل جلسه کمیسیون، باید زمان آن را به متقاضی پروانه اجبـاری و مالـک اختـراع واشخاص ذی نفع اطلاع دهد. اشخاص مذکور می توانند در جلسه حضور پیدا کنند. کمیسیون پس از استماع اظهـارات آن هـاتصمیم مقتضی اتخاذ و مراتب را اعلام خواهد نمود.

ماده 39 : درصورت اعطای پروانه اجباری، کمیسیون باید شرایط بهره برداری، نام سازمان دولتی بهره بردار یا شخص مجاز از طـرفاو، مدت بهره برداری، مبلغ مذکور در بند ب ماده 17 قانون به تشخیص کارشناس رسمی، اقدامات اجرایی، مدت زمـان لازمبرای انجام اقدامات اجرایی توسط بهره بردار، محدوده جغرافیایی و موارد مجاز استفاده از اختراع را دقیقاً مشخص نماید. تبصره- پرداخت هزینه های کارشناسی برای تعیین مبلغ مذکور در این ماده به عهده بهرهبردار خواهد بود.

ماده 40 : تصمیم کمیسیون مبنی بر اعطاء پروانه اجباری بهرهبرداری باید در دفتر ثبت اختراع قید و به هزینه متقاضی در روزنامه رسمی کشور منتشر و به مالک اختراع و سایر اشخاص ذی نفع ابلاغ گردد.

ماده 41 : چنانچه پس از بررسی مدارک و استماع اظهارات طرفین، کمیسیون تشخیص دهد که درخواست ارائه شـده من طبـق بـاشرایط مندرج در ماده 17 قانون نمی باشد، درخواست را رد و نتیجه را از طریق دبیرخانه به متقاضی و اشخاص ذی نفع ابلاغ می نماید.

ماده 42 : مالک اختراع یا سازمان دولتی و همینطور شخص ثالثی که پروانه اجباری بهرهبرداری برای او صادر شده است ظرف 20 روز پس از دریافت ابلاغ موضوع ماده 40این آیین نامه می تواند نسبت به تصمیم کمیسیون درخواست بررسی مجـدد نمایـد. چنانچه کمیسیون درخواست تجدید نظر را قانع کننده تشخیص دهـد، جلسـه ای را حـداکثر ظـرف 30 روز پـس از وصـولدرخواست، برای رسیدگی به اظهارات متقاضی تجدید نظر و در صورت لزوم طرف او تشکیل خواهد داد و در مورد شـرایط ومدت پروانه اجباری بهره برداری اتخاذ تصمیم می نماید. در غیر این صورت درخواسـت مـذکور رد مـیگـردد . نحـوه تشـکیلکمیسیون، مهلت ها و ابلاغ تصمیمات کمیسیون مطابق با این آیین نامه خواهد بود.

ماده 43 : مالک اختراع می تواند درخواست لغو پروانه اجباری بهره برداری صادره از سوی کمیسیون را بنابه دلائلی کـه در بنـد (ج) ماده 17 قانون آمده است، همراه با مدارک و مستندات مربوط به دبیرخانه کمیسیون تسلیم نماید. دبیرخانـه موظـف اسـتظرف 30 روز از تاریخ تسلیم درخواست، مراتب را همراه با دلائل به بهرهبردار اعلام تا چنانچه پاسخی داشته باشد ظرف 30 روز به دبیرخانه اعلام نماید. مرجع مذکور اظهارات طرفین به انضمام مدارک و مستندات ارائه شده را جهت اتخاذ تصمیم به کمیسیون ارسال می دارد. کمیسیون پس از بررسی اظهارات مالک اختراع، وزیر یا بالاترین مقام دستگاه ذی ربط و بهره بردار، تصمیم مقتضی را اتخاذ می نماید. چنانچه تصمیم کمیسیون مبنی بر لغـو پروانـه بهـره بـرداری باشـد، حسـب مـورد اجـازهبهره برداری برای مالک یا بهره بردار دیگر صادر می گردد. در صورتی که حفظ حقـوق قـانونی اشخاصـی کـه اجـازه را کسـب کردهاند، ابقاء تصمیم را ایجاب نماید، کمیسیون نسبت به ابقاء آن اقدام مینماید. تصمیم کمیسیون مبنی بر لغو یا ابقاء پروانه اجباری بهرهبرداری همراه با مدت و شـرایط مربـوط از سـوی دبیرخانـه بـهطرفین ابلاغ خواهد شد.

ماده 44 : هرگونه تصمیم کمیسیون مبنی بر اعطای پروانه اجباری بهره برداری یا رد آن از سوی متقاضـی یـا مالـک اختـراع قابـلاعتراض در دادگاه صالح مقرر در ماده 59 قانون می باشد. این اعتراض باید ظرف 60 روز از تاریخ ابلاغ تصمیم کمیسیون بـهذینفع و یا اطلاع او از آن صورت گیرد.

ماده 45 : به منظور انجام کلیه وظایف اداری کمیسیون موضوع بند (الف) ماده 17 قانون، دبیرخانه ای به ریاست مدیرکل اداره کـل مالکیت صنعتی در مرجع ثبت تشکیل می شود.

ماده 46 : مرجع ثبت پس از دریافت درخواست صدور پروانه اجباری بهره برداری، موضوع بنـد (ح) مـاده 17 قـانون، بایـد آن را دردفتر مخصوص ثبت و ظرف 10 روز از زمان دریافت همراه با دلایل، مدارک و مستندات به دارنده حق اختراع مقدم یا مؤخر ابلاغ نماید. دارنده حق اختراع مقدم یا مؤخر باید نظرات و دلایل و مدارک خود را ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ به مرجع ثبت تسلیم نماید. مرجع ثبت، مدارک و مستندات طرفین را جهت اتخاذ تصـمیم تسـلیم کمیسـیون مـذکور در مـاده 170 ایـنآیین نامه خواهد کرد. کمیسیون پس از استماع اظهارات طرفین، در مورد اعطای پروانه اجباری بهره برداری و شرایط و حدود و مبلغ قابل پرداخت به تشخیص کارشناس رسمی، یا رد درخواست، تصمیم گیری خواهد کرد. در صورت اعتراض به تصمیم کمیسیون، تا قبل از نهایی شدن تصمیم دادگاه در این مورد، پروانه اجباری بهره برداری صادره از سوی کمیته معلق خواهـدبود. تبصره – چنانچه دارنده حق اختراع مقدم یا مؤخر مقیم ایران نباشد، مهلت های مـذکور در ایـن مـاده بـه دو برابـر افـزایشمی یابد.

فصل پنجم : تغییرات، انتقالات و اعراض در مورد اختراع ثبت شده

ماده 47 : مالک اختراع مکلف است هرنوع تغییر راجع به اسم، نشانی، تابعیت، اقامتگاه یا اعطاء اجـازه بهـره بـرداری از اختـراع یـاانتقال و یا اعراض از مالکیت اختراع ثبت شده را کتباً و همراه با مدارک مربوط جهت ثبت در سوابق به مرجـع ثبـت اعـلامنماید. اعمال این تغییرات با رعایت مقررات قانون و این آیین نامه خواهد بود. تبصره – چنانچه در طبقه بندی بین المللی اختراع ثبت شده تغییراتی به وجود آید، مالک اختـراع مـی توانـد از مرجـع ثبـت درخواست کند که تغییرات مذکور در گواهی نامه اختراع اعمال شود.

ماده 48 : درخواست مالک اختراع مبنی بر تغییرات در مضمون و نقشه های اختراع، باید به صورت کتبی و با ذکـر شـماره و تـاریخاختراع به مرجع ثبت تسلیم گردد. انجام این تغییرات، مشروط به آن است که در نتیجه این تغییـرات، اطلاعـات منـدرج درگواهی نامه اختراع، از حدود اطلاعات مذکور در اظهارنامه اولیه، تجاوز نکند.

ماده 49 : هرنوع انتقال گواهی نامه اختراع باید در مرجع ثبت به ثبت برسد. درخواست کتبی برای ثبت انتقال باید همراه با مدارک ذیل تسلیم مرجع ثبت گردد: 1 – اصل گواهی نامه اختراع؛ 2 – مدرک قانونی که دلالت بر انتقال نماید؛ 3 – مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود؛ 4 – رسید مربوط به پرداخت هزینه ها.

ماده 50 : در آگهی تغییر مالکیت ذکر موارد زیر ضروری است: 1 – عنوان اختراع، با ذکر طبقه بندی مربوط؛ 2 – تاریخ ثبت انتقال؛ 3 – شماره ثبت اختراع در ایران؛ 4 – اسم، اقامتگاه و تابعیت مالکان قدیم و جدید؛ 5- اسم ونشانی نماینده قانونی مالک جدید در ایران، در صورت وجود.

ماده 51 : مالک اختراع می تواند بهره برداری از اختراع خود را ضمن رعایت ماده 17 قانون به طور جزیـی یـا کلـی بـرای تمـام یـابخشی از مناطق جغرافیایی مورد حمایت، به هر شکل قانونی به دیگران واگذار نماید. اجازه بهرهبرداری می تواند انحصاری یا غیر انحصاری باشد. مجوز بهره برداری باید در مرجع ثبت بـه ثبـت برسـد. هـر مجـوز بهـرهبـرداری کـه بـه ثبـت مـیرسـدغیرانحصاری تلقی می گردد، مگر اینکه دلایل انحصاری بودن ارائه شده باشد. درخواست ثبت مجوز بهره برداری باید مشتمل بر مدارک زیر باشد: 1– نسخه ای از مجوز بهره برداری که حاوی امضاء گواهی شده طرفین باشد؛ 2 – اصل گواهی نامه اختراع؛ 3- مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود؛ 4 – رسید مربوط به پرداخت هزینه ها. تبصره – مراتب فسخ یا خاتمه پیش از موعد مجوز بهره برداری در صورتی که در چارچوب متن قرارداد مطابق قـوانین ومقررات مربوط باشد، نیز به موجب مقررات این ماده، با انجام تغییرات لازم، قابل ثبت خواهد بود.

ماده 52 : در موارد زیر مرجع ثبت از ثبت مجوز بهره برداری خودداری کرده و مراتب را به اطلاع متقاضی می رساند: 1 – درخواست مربوط به اختراعی باشد که قبلا در مورد آن مجوز بهرهبرداری انحصاری به ثبت رسیده است؛ 2 – اختراع مورد اعتراض واقع شده و اعتبار آن در حال بررسی در مراجع قضایی باشد؛ 3 – هزینه سالانه گواهی نامه اختراع پرداخت نشده باشد.

ماده 53 : چنانچه مانعی برای ثبت مجوز بهره برداری از اختراع وجود نداشته باشد، مرجع ثبت مجوز مربوط را به صـورت محرمانـهحفظ و مراتب را در روزنامه رسمی منتشر می کند. این آگهی مشتمل بر موارد زیر خواهد بود: 1 – اسامی مالک و بهره بردار؛ 2 – عنوان اختراع؛ 3 – تاریخ و شماره ثبت اختراع؛ 4 – مدت بهره برداری؛ 5 - انحصاری یا غیر انحصاری بودن آن.

ماده 54 : در صورت فوت مالک گواهی نامه اختراع و باقی بودن مدت اعتبار اختراع، مرجع ثبت به درخواست وراث یـا احـداز وراثنام ورثه یا وراث را به عنوان مالک در ظهر گواهی نامه اختراع قید و مراتـب را بـا ذکـر میـزان سـهم هریـک در دفتـر ثبـتاختراعات ثبت خواهد کرد. درخواست ثبت باید کتبی و همراه با مدارک ذیل تسلیم مرجع ثبت گردد: 1 – اصل دادنامه انحصار وراثت یا رونوشت مصدق آن؛ 2 – اصل گواهینامه اختراع؛ 3 – مدارک دال بر پرداخت هزینه ها؛ 4 –مدارک نمایندگی قانونی.

ماده 55 : مالک اختراع می تواند با تسلیم درخواست کتبی به مرجع ثبت از حقوق خود نسبت به اختراع ثبت شده معتبـر اعـراضحاصل نماید. مدارک ذیل باید به درخواست اعراض منضم گردد: 1- اقرارنامه رسمی مبنی بر اعراض که به امضاء مالک اختراع رسیده است؛ 2- اصل گواهی نامه اختراع ثبت شده؛ 3- مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود؛ 4- رسید مربوط به پرداخت حق ثبت تغییرات. تبصره 1- اعراض مالک اختراع از حقوق خود نسبت به اختراع ثبت شده مشروط به این است که بهره برداری از اختـراع،در زمانی که ثبت آن معتبر بوده است، به دیگری واگذار نشده باشد. تبصره2- در صورت اعراض، حق ثبت و سایر هزینه های پرداختی به مرجع ثبت، مسترد نخواهد شد.

ماده 56 : در صورتی که انتقال، اعطاء اجازه بهره بردای، فسخ و خاتمه پیش از موعد مجوز بهره برداری یا اعـراض از مالکیـت ثبـتشده در خارج انجام شده باشد، اصل یا رونوشت مصدق سند مربوط که در آن شماره و تاریخ ثبت اختراع در ایران قید و بـهتأیید نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران رسیده باشد، دلیل انتقال، اعطاء اجازه بهرهبرداری، فسخ و خاتمه پیش از موعـدمجوز بهره برداری یا اعراض از مالکیت اختراع، برای ثبت آن در ایران خواهد بود.

ماده 57 : کلیه تغییرات و انتقالات یا فسخ و خاتمه و یا اعراض از اختراع ثبت شده در صفحه مخصوص مربوط بـه ثبـت اختـراع،ثبت و در ظهر گواهی نامه اختراع درج می گردد و جز در مورد تغییر نشانی، به هزینه ذی نفع ظرف 30 روز از تاریخ ثبـت درروزنامه رسمی آگهی می شود. موارد مذکور تا زمانی که به ثبت نرسیده اند در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نمی باشند. ثبت آن ها منوط به پرداخـتهزینه های مقرر در جدول هزینه ها و در صورت لزوم هزینه انتشار آگهی مربوط خواهد بود.

فصل ششم: اعتراض به رد و به تقاضای ثبت و اقامه دعوای ابطال گواهینامه اختراع

ماده 58 : تصمیم مرجع ثبت مبنی بر رد اظهارنامه از سوی متقاضی قابل اعتراض است. اعتراض باید در دو نسخه به صورت کتبی و همراه با دلایل و مستندات مربوط و رسید مربوط به پرداخت هزینه رسیدگی بـه رد ثبـت، ظـرف 30 روز از تـ اریخ ابـلاغتصمیم، از طریق مرجع ثبت به کمیسیون موضوع ماده 170 این آیین نامه، تسلیم شود. پس از ثبت اعتراض نامه، نسخه دوم آن با قید تاریخ و شماره وصول به معترض مسترد می گـردد . مهلـت مـذکور بـرای متقاضـی مقـیم خـارج از کشـور 60 روز می باشد. تبصره – در صورت رد اعتراض در کمیسیون، هزینه رسیدگی به رد ثبت قابل استرداد نخواهد بود.

ماده 59 : هر شخصی که نسبت به تقاضای ثبت اختراع اعتراض داشته باشد باید اعتراض خود را در دو نسخه به مرجع ثبت تسلیم نماید. پس از ثبت اعتراض نامه، نسخه دوم آن با قید تاریخ و شماره وصول به معترض مسترد مـی گـردد . اعتـراض نامـه بایـدهمراه با دلایل و مدارک استنادی و رسید مربوط به پرداخت هزینه رسـیدگی بـه اعتـراض باشـد. چنانچـه پـس از بررسـیاعتراض نامه و مدارک استنادی، تکمیل مدارک منضم به اعتراض نامه ضرورت داشته باشد، مرجع ثبت با تعیین موارد، کتبـاًاز متقاضی می خواهد که ظرف 30 روز از تاریخ ابلاغ نسبت به رفع نواقص اقدام نمایـد . در غیـر ایـن صـورت، اعتـراض نامـهکان لم یکن تلقی خواهد شد. تبصره – مهلت مذکور در این ماده برای اشخاص مقیم خارج از کشور 60 روز می باشد.

ماده 60 : هرگاه اعتراض معترض مبنی بر ادعای حق مالکیت نسبت به اختراعی باشد که اظهارنامه ثبـت آن تسـلیم مرجـع ثبـتشده است، در صورتی که اختراع قبلاً به نام او ثبت نشده است، باید همزمان با اعتراض، برای اختراع خـود مطـابق قـانون واین آیین نامه تقاضای ثبت کرده و حق ثبت اظهارنامه و حق ثبت اختراع و تمام مخارج مربوط به آن را تأدیه نمایـ د. مرجـعثبت با رعایت ماده 59 این آیین نامه موظف است ظرف 10 روز از وصول اعتراض، نسـخه ای از اعتـراض نامـه را بـه انضـمامرونوشت مدارک و دلایل استنادی به متقاضی ثبت ابلاغ نماید. متقاضی مکلف است از تاریخ ابلاغ اعتراض نامه پاسخ مکتـوبخود را ظرف 20 روز نسبت به اعتراض وارده به مرجع ثبت تسلیم نماید. عدم پاسخ متقاضی بـه ابـلاغ در مهلـت مقـرر بـهمنزله تمکین وی خواهد بود. هرگاه متقاضی کتباً به اعتراض تمکین نماید درخواست او برای ثبت اختراع مسترد شده تلقـیمی گردد و مراتب کتباً به معترض ابلاغ می شود تا در صورتی که اختراع وی به ثبت نرسیده است، برطبـق اظهارنامـه ای کـههمزمان با اعتراض تسلیم کرده است نسبت به ثبت آن اقدام کند. در صورت عدم تمکین متقاضـی، مرجـع ثبـت مراتـب راظرف 10 روز به معترض ابلاغ کرده و وی از این تاریخ 20 روز مهلت دارد که اعتراض خود را از طریق مرجع ثبـت تسـلیمکمیسیون موضوع ماده 170 این آیین نامه نماید. همین ترتیب در موردی نیز باید رعایت شود که اعتراض معترض مبنی بـرداشتن برخی حقوق، غیر از حق مالکیت، نسبت به اختراعی باشد که اظهارنامه ثبت آن تسلیم مرجع ثبت شده ولی هنوز در ایران به ثبت نرسیده است؛ مگر اینکه اختراع قانوناً قابل ثبت نباشد. در این فرض نیازی به تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع بـهمرجع ثبت نخواهد بود. تصمیم کمیسیون طبق ماده 172 این آیین نامه قابل اعتـراض در دادگـاه صـالح مقـرر در مـاده 59 قانون است. تبصره1- در صورتی که اظهارنامه تسلیمی به هر دلیلی منتهی به ثبت اختـراع نشـود مبـالغ پرداختـی از ایـن بابـت، قابـلاسترداد نخواهد بود. تبصره 2- در صورت رد اعتراض در کمیسیون،هزینه رسیدگی به اعتراض قابل استرداد نخواهد بود. تبصره3 - در صورتی که معترض مقیم ایران نباشد، مهلت های مذکور در این ماده به دو برابر افزایش مییابد.

ماده 61 : در صورت درخواست ابطال گواهی نامه اختراع، ذی نفـع مـی توانـد بـا اثبـات یکـی از مـوارد مـذکور در مـاده 18 قـانوندادخواست خود را تسلیم دادگاه صالح مقرر در ماده 59 قانون نماید. دادخواست ابطال باید همراه مدارک ذیل باشد: 1 – اصل یا رونوشت مصدق کلیه اسناد و مدارک مثبت ادعای ابطال؛ 2- رسید مربوط به پرداخت ودیعه تسلیم دادخواست ابطال به دادگاه، به شرح مذکور در جدول هزینه ها؛ 3- وکالت نامه، در صورتی که دادخواست توسط وکیل تسلیم شود.

ماده 62 : هرگاه ثبت اختراع باطل شود، از تاریخ ثبت باطل تلقی می شود. رأی نهایی دادگاه به مرجع ثبت ابلاغ می گـردد و مرجـعمذکور آن را ثبت و به هزینه محکوم له، آگهی مربوط به آن را در اولین فرصت ممکن در روزنامـه رسـمی منتشـر مـی کنـد . محکوم له می تواند مخارج مزبور را در جزء خسارت از محکوم علیه مطالبه کند. آگهی مـذکور شـامل عنـوان اختـراع و ذکـرخلاصه ای از مفاد رأی نهایی دادگاه در این خصوص خواهد بود.

فصل هفتم: اظهارنامه بین المللی طبق معاهده همکاری در ثبت اختراعات

ماده 63 : اظهارنامه بین المللی که طبق معاهده همکاری در ثبت اختراعات از سوی اتباع ایرانی یا مقیمین در ایران تسـلیم مرجـعثبت می گردد، مرجع ثبت به عنوان اداره مبدا عمل خواهد نمود.

ماده 64 : در صورتی که در اظهارنامه های بین المللی، ایران بـه عنـوان »کشـور تعیـین شـده« و »کشـور منتخـب« جهـت ثبـتبین المللی معرفی شده باشد، مرجع ثبت ضمن رعایت تشریفات مقرر در معاهده و آیین نامه مربوط تقاضای ثبـت اختـراع راطبق قانون و این آیین نامه مورد بررسی قرار خواهد داد.

ماده 65 : علاوه بر هزینه هایی که برای ثبت بین المللی طبق معاهده و آیین نامه مربوط پرداخت می گردد، جهت بررسی اظهارنامـهبین المللی و مدارک آن، هزینه ای طبق جدول هزینه ها دریافت خواهد شد. در صورت تأیید اظهارنامه، چگونگی ارسال آن به دفتر بین المللی و هزینه های مربوط به عهده متقاضی خواهد بود.

فصل هشتم : هزینه ها

ماده 66 : با توجه به ماده 16 قانون، اعتبار گواهی نامه اختراع بیست سال از تـاریخ تسـلیم اظهارنامـه اسـت. بـرای حفـظ اعتبـارگواهی نامه باید، هزینه ای سالانه ظرف دوماه قبل از انقضای یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و هر سال بعد از آن به همین ترتیب تا تاریخ اعتبار گواهی نامه، طبق جدول هزینه ها تادیه گردد والا ثبت اختراع از درجه اعتبار ساقط خواهد شد. اگر مالک اختراع یا نماینده قانونی وی تا شش ماه پس از انقضای موعد، علاوه بر هزینه سالانه جریمـه ای معـادل نصـفهزینه سالانه اختراع را پرداخت نماید ثبت اختراع به اعتبار خود باقی خواهد ماند.