ماده 10 (اصلاحی 1372/01/17)- انتخابات به صورت مستقیم و عمومی و با رای مخفی خواهد بود.
مادههای قوانین
دسته: قوانین حاکمیتی ، قانون: قانون انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران مصوب 1364/04/05
ماده 11_ هر گاه در فاصله ده روز پیش از رأیگیری یکی از نامزدهایی که صلاحیت او طبق این قانون احراز شده فوت کند انتخابات به مدت دو هفته به تأخیر میافتد.
ماده 12_ انتخابات رییس جمهور با کسب اکثریت مطلق آراء میباشد
ماده 13_ چنانچه در مرحله اول برای هیچیک از داوطلبان اکثریت مطلق حاصل نگردید انتخابات دو مرحلهای خواهد شد بدین معنی که دو نامزدی که بیشترین آراء را در مرحله اول داشتهاند در انتخابات مرحله دوم شرکت میکنند.
ماده 14_ انتخابات مرحله دوم در جمعه هفته بعد انجام خواهد گرفت.
ماده 15_ منسوخ شد.
به موجب مصوبه مورخ 3/11/1370 (مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص «تثبیت تعداد کاندیداهادر انتخابات»)، ماده 15 به شرح ذیل منسوخ شد.
«ماده 15_ چنانچه در هر مرحله از انتخابات ریاست جمهوری به هر دلیل، فقط یک نامزد در جدول انتخابات باقی بماند بلافاصله دستور شروع مجدد انتخابات صادر میشود
ماده 16_ چنانچه در مرحله دوم یکی از دو نفر حائز اکثریت فوت نماید مهلت انتخابات برای دو هفته تمدید میشود.
ماده 17_ وزارت کشور پس از وصول نظریه شورای نگهبان مبنی بر خاتمه انتخابات و امضای حکم ریاست جمهوری توسط مقام رهبری دستور امحای تعرفه و اوراق رأی را صادر خواهد نمود.
ماده 18(منسوخه 1391/10/26)- وزارت کشور پس از وصول نتایج شمارش آراء در داخل و خارج کشور نتیجه کلی انتخابات را از طریق رسانه های گروهی به اطلاع مردم خواهد رساند.
ماده 19 (اصلاحی 1403/03/01)- در هر مرحله انتخاباتی هر شخص واجد شرایط میتواند فقط یک بار با ارائه شناسنامه یا کارت ملی خود جهت احراز هویت رای دهد.
تبصره (اصلاحی 1392/03/20)- رای دهندگان در خارج از کشور در صورت همراه نداشتن شناسنامه و شماره ملی می توانند با ارائه گذرنامه معتبر ایرانی، رای دهند.
موضوع استفساریه:
ماده واحده –
۱ – آیا منظور از مفاد ماده (۱۹) قانون انتخابات ریاست جمهوری ناظر به شناسنامه عکسدار می باشد یا با توجه به فقدان قید عکسدار بودن برای شناسنامه منظور تنها ارائه شناسنامه معتبر جمهوری اسلامی ایران است و احراز هویت توسط مسؤولان شعبه صورت می گیرد؟
۲ – با توجه به ماده (۱۱) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات ریاست جمهوری و با توجه به ماده (۱۳) قانون نظارت شورای نگهبان بر انتخابات مجلس شورای اسلامی آیا منظور از امضاء ناظران صرفاً اعلام حضور ناظر در طول برگزاری انتخابات است یا امضاء ناظران به معنی تأیید روند اخذ رأی در شعبه مربوطه تلقی می شود و چنانچه روند اخذ رأی اشکال یا ایرادی داشته باشد ناظر ضمن امضاء در ذیل صورت جلسه ایراد و اشکال را قید می نماید؟
نظر مجلس:
۱ – منظور تنها ارائه شناسنامه معتبر است و الزامی به عکسدار بودن شناسنامه نیست.
۲ – امضاء ناظران به منزله تأیید روند اخذ رأی است و اگر ایراد و اشکالی وجود داشته باشد ذیل صورت جلسه قید می شود. این تأیید نافی نظارت شورای نگهبان در بررسیهای نهائی نمی باشد.
مفاد این قانون (استفساریه) از تاریخ تصویب لازم الاجراء می باشد.
ماده 20_ اخذ رأی در داخل و خارج کشور در یک روز انجام میشود و مدت آن ده ساعت است و در صورت ضرورت قابل تمدید میباشد.
تبصره 1_ تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی در سراسر کشور به عهده وزیر کشور است.
تبصره 2_ اخذ رأی باید در روز جمعه انجام گیرد
ماده 21_ کلیه وزارتخانهها، سازمانها و ادارات دولتی و مؤسسات وابسته به دولت و نهادهای انقلابی موظفند که حسب درخواست وزارت کشور،استانداران، فرمانداران و بخشداران، کارکنان و سایر امکانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختیار آنان قرار دهند، بدیهی است مدت همکاری کارکنان مذکور جزء ایام مأموریت نامبردگان محسوب خواهد شد.
تبصره_ کلیه نهادها و ارگانهای فوقالذکر موظفند حسب درخواست شورای نگهبان و هیأتهای منصوب از جانب آن، کارکنان خود را در اختیار آنان قرار دهند و همچنین وزارت کشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران موظفند امکانات لازم را در اختیار آنان قرار دهند
ماده 22 (اصلاحی 1391/10/26)- انتخابات ریاست جمهوری و انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا همزمان برگزار می گردد و وزارت کشور موظف است تمهیدات لازم برای انتخابات شوراها را نیز فراهم نماید و چنانچه همزمان انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، در هر شعبه ثبت نام و اخذ رای با اعضای واحد، صندوق های مجزا برای هر انتخابات در نظر بگیرد.
تبصره 1- در صورتی که در اثر موجبات مذکور در اصل یکصد و سی و یکم (131) قانوناساسی، دوره ریاست جمهوری قبل از چهار سال به پایان برسد، مجلس جهت همزمان شدن انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا با انتخابات ریاستجمهوری از طریق توقف یا تمدید دوره شوراهای اسلامی در چهارچوب قانون اساسی تصمیمگیری خواهد کرد.
تبصره 2 (الحاقی 1403/03/01)- انتخابات هفتمین دوره شورهای اسلامی شهر و روستا از شمول این ماده، مستثنی و در سال 1404 برگزار میشود. دوره هفتم شوراهای اسلامی شهر و روستا به صورت سهساله است و انتخابات دورههای بعد همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار خواهد شد.
ماده 23_ صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است برنامههای آموزش انتخاباتی را که وزارت کشور یا هیأت مرکزی نظارت منتخب شورای نگهبان ضروری تشخیص میدهند و همچنین کلیه اعلامیهها و اطلاعیههای مربوط به انتخابات را از شبکه سراسری یا محلی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پخش نماید.
ماده 24_ مأموران انتظامی در حدود قانون موظف به ایجاد نظم و جلوگیری از هر گونه بینظمی در جریان انتخابات و حفاظت صندوقها میباشند. نیروهای نظامی و انتظامی حق دخالت در امور اجرایی و نظارت در انتخابات را ندارند.
ماده 25 - در موارد ذیل با تایید هیات نظارت یا نماینده وی برگهای رای باطل ولی جزء آراء ماخوذه محسوب و مراتب در صورتجلسه، قید و آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد:
1 - آراء غیر قابل خواندن.
2 - آرائی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد.
3 (منسوخه 1372/01/17)- آرایی که دارای نام رای دهنده، یا امضا یا اثر انگشت وی باشد.
4 (منسوخه 1372/01/17)- آرائی که کلاً حاوی اسامی غیر از نامزدهای تایید شده باشد.
5 - آرائی که سفید به صندوق ریخته شده باشد.
ماده 26 - در موارد ذیل با تایید هیات نظارت یا نماینده وی برگهای رای باطل و جزء آراء ماخوذه محسوب نشده و مراتب در صورتجلسه قید و آراء مذکور ضمیمه صورتجلسه خواهد شد.
1 - صندوق فاقد لاک و مهر انتخاباتی باشد.
2 - آراء زائد بر تعداد تعرفه باشد.
3 - آراء کسانی که به سن قانونی رای دادن نرسیده باشند.
4 - آرائی که با شناسنامه افراد فوت شده یا غیر ایرانی داده شده باشد.
5 - آرائی که با تقلب و تزویر (در تعرفه ها، آراء، صورتجلسات، شمارش) به دست آمده باشد.
6 - آرائی که با شناسنامه غیر یا جعلی اخذ شده باشد.
7 - آراء تکراری.
8 - آرائی که با شناسنامه کسانی که حضور ندارند اخذ شده باشد.
9 (منسوخه 1372/01/17)- آرایی که فاقد مهر انتخاباتی باشد.
10- آرائی که از طریق تهدید به دست آمده باشد.
11 - آرائی که روی ورقه غیر از برگ رای نوشته شده باشد.
تبصره 1 - کل آراء مندرج در صورتجلسه ای که صندوق اخذ رای آن فاقد اوراق رای یا برگهای تعرفه باشد، باطل و جزء آراء ماخوذه محسوب نخواهد شد.
تبصره 2 (اصلاحی 1372/01/17)- به تعداد آراء زائد مذکور در بند 2 به قید قرعه از کل برگهای رای کسر میشود.
ماده 27 (منسوخه 1372/01/17)- در صورتی که نام یک داوطلب در برگه رای مکرر نوشته شده باشد فقط یک رای برای او محسوب می شود.
ماده 28 (اصلاحی 1372/01/17)- در صورتی که در برگ رای نام بیش از یک نفر نامزد نوشته و یا علامت گذاری شده باشد برگ رای باطل است ولی جزو آرای ماخوذه محسوب خواهد شد.
ماده 29_ قبل از شروع رأیگیری باید در حضور نماینده یا نمایندگان هیأت نظارت، صندوقهای خالی، بسته و ممهور به مهر شعبه ثبت نام و اخذ رأی گردد و در صورتجلسهای که قبل از شروع رأیگیری انتخابات توسط اعضای صندوق در محل اخذ رأی تنظیم میگردد، نماینده یا نمایندگان هیأت نظارت شعبه مربوطه، تعداد صندوقها و خالی بودن آنها را گواهی نمایند و در صورتی که در جریان رأیگیری نیاز باشد که صندوقی را اضافه نمایند باید به همین ترتیب عمل نموده و صورت جلسه گردد.
ماده 30_ وزارت کشور موظف است در طول برگزاری انتخابات با توجه به وظایفی که به عهده دارد، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع عموم برساند.
ماده 31 - (اصلاحی 1391/10/26)- وزارت کشور مجری برگزاری انتخابات ریاست جمهوری است و زیر نظر هیات اجرایی مرکزی انتخابات با ترکیب اعضای ذیل اقدام می نماید:
1- وزیر کشور (به عنوان رئیس هیات)
2- یکی از اعضای هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی با انتخاب مجلس (بدون حق رای)
3- دادستان کل کشور
4- وزیر اطلاعات
5 - تعداد هفت نفر از شخصیت های دینی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی به عنوان معتمدان مردمی به ترتیب مقرر در تبصره های (1) و (2) این ماده
تبصره 3 (الحاقی 1391/10/26)- هیچ یک از اعضای هیات اجرایی مرکزی انتخابات نباید نامزد انتخابات ریاست جمهوری باشند.
تبصره 4 (الحاقی 1391/10/26)- اولین جلسه با دعوت وزیر کشور تشکیل می شود و دبیر ستاد انتخابات کشور به پیشنهاد وزیر کشور و تایید هیات اجرایی مرکزی انتخاب می گردد. مسئولیت دبیری هیات اجرایی مرکزی نیز بر عهده دبیر ستاد انتخابات است.
تبصره 5 (الحاقی 1391/10/26)- نایب رئیس هیات اجرایی مرکزی انتخابات با رای اکثریت و از بین اعضای هیات انتخاب می شود.
تبصره 6 (الحاقی 1391/10/26)- تصمیمات هیات اجرایی مرکزی انتخابات نباید موجب تداخل در وظایف و اختیارات نظارتی شورای نگهبان در ارتباط با انتخابات ریاست جمهوری گردد؛ در غیر این صورت تصمیمات مذکور، باطل و هرگونه اقدامی در این جهت ممنوع است. مرجع تشخیص موضوع این تبصره، شورای نگهبان است.
تبصره 7 (الحاقی 1391/10/26)- جلسه هیات اجرایی مرکزی انتخابات با حضور نه نفر رسمیت می یابد و مصوبات آن با رعایت تبصره (6) این ماده با رای حداقل هفت نفر از اعضاء قابل اجراء است.
تبصره 8 (الحاقی 1391/10/26)- نتیجه شمارش آراء انتخابات ریاست جمهوری پس از وصول گزارش هیات اجرایی مرکزی به وسیله وزیر کشور اعلام می شود و تایید نهایی صحت انتخابات بر عهده شورای نگهبان است.
تبصره 9 (الحاقی 1391/10/26)- وزارت کشور با اطلاع هیات اجرایی مرکزی انتخابات می تواند مامورانی برای بازرسی و کنترل جریان انتخابات به طور ثابت یا سیار به شهرستان ها، بخشها و شعب ثبت نام و اخذ رای اعزام کند.
ماده 32_ پس از پایان انتخابات صورت جلسه نتیجه انتخابات با امضاء هیأت اجرایی شهرستان و هیأت نظارت بر انتخابات شهرستان در چهار نسخه تهیه میشود و یک نسخه نزد هیأت اجرایی شهرستان میماند و بقیه برای هیأت نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت کشور و هیأت مرکزی نظارت بر انتخابات ارسال میشود.
ماده 33 - ارتکاب امور ذیل جرم محسوب میشود:
1 - خرید و فروش رای.
2 - تقلب و تزویر در اوراق تعرفه یا برگ رای یا صورتجلسات.
3 - تهدید یا تطمیع در امر انتخابات.
4 - رای دادن با شناسنامه جعلی.
5 - رای دادن با شناسنامه دیگری.
6 - رای دادن بیش از یکبار.
7 - اخلال در امر انتخابات.
8 - کم و زیاد کردن آراء یا تعرفه ها.
9 - تقلب در رای گیری و شمارش آراء.
10 - رای گرفتن با شناسنامه کسی که حضور ندارد.
11 (اصلاحی 1391/10/26)- توصیه به انتخاب کاندیدای معین از طرف اعضاء شعبه اخذ رای اعم از مجریان یا ناظران یا هر فرد دیگر محل صندوق رای به رای دهنده.
12 - تغییر و تبدیل یا جعل و یا ربودن و یا معدوم نمودن اوراق و اسناد انتخاباتی از قبیل تعرفه و برگ رای و صورتجلسات و تلکس و تلفنگرامها و تلگرافها.
13 - باز کردن و یا شکستن قفل و محل نگهداری و لاک و مهر صندوقهای رای بدون مجوز قانونی.
14 - جابجائی، دخل و تصرف و یا معدوم نمودن اسناد انتخاباتی بدون مجوز قانونی.
15 - دخالت در امر انتخابات با سند مجعول.
16 - ایجاد رعب و وحشت برای رای دهندگان یا اعضای شعب ثبت نام و اخذ رای با اسلحه یا بدون اسلحه در امر انتخابات.
17 - دخالت در امر انتخابات با سمت مجعول و یا به هر نحو غیر قانونی.
تبصره 1 (اصلاحی 1391/10/26)- چنانچه وقوع جرایم مندرج در ماده فوق موجب گردد که جریان انتخابات در یک یا چند شعبه ثبت نام و اخذ رای از مسیر قانونی خود خارج شود و در نتیجه کلی انتخابات موثر باشد مراتب وسیله وزارت کشور به منظور طرح در شورای نگهبان به هیات مرکزی نظارت اعلام می گردد.
ماده 34 (اصلاحی 1391/10/26)- قوه قضائیه یکی از شعب موجود در هر حوزه قضایی را به منظور رسیدگی خارج از نوبت به تخلفات و جرائم انتخاباتی اختصاص می دهد.
