با اتکال به قدرت لایزال الهی و در پرتو ایمان و عزم ملی و کوشش برنامه ریزی شدن و مدبرانه جمعی و در مسیر تحقق آرمانها و اصول قانون اساسی، در چشم انداز 20 ساله، ایران کشوری است توسعه یافته با جایگاه اول اقتضادی، علمی و فناوری در سطح منطقه، با هویت اسلامی و انقلابی، الهام بخش در جهان اسلام و با تعامل سازنده در روابط بین الملل.
جامعه ایرانی در افق این چشم انداز، چنین ویژگی هایی خواهد داشت:
• توسعهیافته، متناسب با مقتضیات فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی خود متکی براصول اخلاقی و ارزشهای اسلامی ،ملی و انقلابی، با تأکید بر مردم سالاری دینی، عدالت اجتماعی، آزادیهای مشروع، حفظ کرامت و حقوق انسانها و بهره مند از امنیت اجتماعی و قضایی.
• برخوردار از دانش پیشرفته، توانا در تولید علم و فنآوری، متکی بر سهم برتر منابع انسانی و سرمایه اجتماعی در تولید ملی.
• امن، مستقل و مقتدر با سامان دفاعی مبتنی بر بازدارندگی همه جانبه و پیوستگی مردم و حکومت.
• برخوردار از سلامت، رفاه، امنیت اجتماعی، فرصتهای برابر، توزیع مناسب درآمد، نهاد مستحکم خانواده، به دور از فقر، فساد، تبعیض و بهرهمند از محیط مطلوب .
• فعال، مسئولیت پذیر، ایثارگر، مومن، رضایتمند، برخوردار از وجدان کاری، انضباط، روحیه تعاون و سازگاری اجتماعی، متعهد به انقلاب و نظام اسلامی و شکوفایی ایران و مفتخر به ایرانی بودن.
• دست یافته به جایگاه اول اقتصادی، علمی و فنآوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی (شامل آسیای میانه، قفقاز، خاورمیانه و کشورهای همسایه) با تأکید بر جنبش نرم افزاری و تولید علم، رشد پرشتاب و مستمر اقتصادی، ارتقای نسبی سطح درآمد سرانه و رسیدن به اشتغال کامل.
• الهامبخش، فعال و مؤثر در جهان اسلام با تحکیم الگوی مردم اسلامی دینی، توسعه کارآمد، جامعه اخلاقی، نو اندیشی و پویایی فکری و اجتماعی تأثیر گذار بر همگرایی اسلامی و منطقه ای بر اساس تعالیم واندیشه های امام خمینی (ره).
• دارای تعامل سازنده و مؤثر با جهان بر اساس اصول عزت، حکمت و مصلحت.
ملاحظه ـ در تهیه، تدوین و تصویب برنامههای توسعه و بودجههای سالیانه، این نکته مورد توجه قرار گیرد: شاخصهای کمی کلان آنها از قبیل، نرخ سرمایه گذاری، درآمد سرانه، تولید ناخالص ملی، نرخ اشتغال و تورم، کاهش فاصله درآمد میان دهکهای بالا و پایین جامعه، رشد فرهنگ و آموزش و پژوهش و تواناییهای دفاعی و امنیتی، باید متناسب با سیاستهای توسعه و اهداف و الزمات چشم انداز، تنظیم و تعیین گردد و این سیاستها و هدفها به صورت کامل مراعات شود.
شایان ذکر است، این چشمانداز مبنای تنظیم سیاستهای کلی چهار برنامه پنج ساله آینده خواهد بود و افق جهت گیری کلی فعالیت خهای کشور را در ابعاد مختلف در 20 سال آینده مشخص میکند.
مادههای قوانین
دسته: قوانین حاکمیتی ، قانون: سند نهایی چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران
1. اعتلا و عمق و گسترش دادن معرفت و بصیرت دینی بر پایه قرآن و مکتب اهل بیت (ع).
• استوار کردن ارزشهای انقلاب اسلامی در اندیشه و عمل.
• تقویت فضایل اخلاقی و ایمان، روحیه ایثار و امید به آینده.
• برنامه ریزی برای بهبود رفتارهای فردی و اجتماعی.
12.تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی و ایجاد فرصت های برابر و ارتقای سطح شاخص هایی از قبیل آموزش ،سلامت، تأمین غذا، افزایش درآمد سرانه و مبارز با فساد .
28.ثبات در سیاست خارجی براساس قانون اساسی و رعایت عزت ، حکمت و مصلحت و تقویت روابط خارجی از طریق:
گسترش همکاری های دو جانبه، منطقه ای و بین المللی .
•ادامه پرهیز از تشنج در روابط با کشورها.
•تقویت روابط سازنده با کشورهای غیر متخاصم
•بهره گیری از روابط برای افزایش توان ملی .
•مقابله با افزون خواهی و اقدام متجاوزانه در روابط خارجی
•تلاش برای رهایی منطقه از حضور نظامی بیگاگان.
•مقابله با تک قطبی شدن جهان .
•حمایت از مسلمانان و ملت های مظلوم و مستضعف، به ویژه ملت فلسطین.
•تلاش برای همگرایی بیشتر میان کشورهای اسلامی.
•تلاش برای اصلاح ساختار سازمان ملل.
34.تحقق رشد اقتصادی پیوسته ، باثبات و پرشتاب با اهداف چشم انداز .
• ایجاد اشتغال مولد و کاهش نرخ بیکاری .
ملاحظه: شاخصهای کمی و نحوه انطباق محتوای برنامهها و بودجههای سالیانه متناسب با سیاستهای کلی برنامه چهارم تهیه و ارائه شود.
2.زنده و نمایان نگاهداشتن اندیشه دینی و سیاسی حضرت امام خمینی (ره) و برجسته کردن نقش آن به عنوان یک معیار اساسی در تمام سیاستگذاریها و برنامه ریزیها.
13.ایجاد نظام جامع تأمین اجتماعی برای حمایت از حقوق محرومان و مستضعفان و مبارزه با فقر و حمایت از نهادهای عمومی و موسسات و خیریه های مردمی با رعایت ملاحظات دینی و انقلابی .
29.بهره گیری از روابط سیاسی با کشورهای برای نهادینه کردن اقتصادی افزایش جذب منابع و سرمایه گذاری خارجی و فن آوری پیشرفته. گسترش بازارهای صادراتی ایران و افزایش سهم ایران از تجارت جهانی و رشد پرشتاب اقتصادی مورد نظر در چشم انداز.
35.فراهم نمودن زمینه های لازم برای تحقق رقابت پذیری کالاها و خدمات کشور در سطح بازارهای داخلی و خارجی و ایجاد ساز و کارهای مناسب برای رفع توسعه صادرات غیر نفتی .
3.تقویت وجدان کاری و انضباط اجتماعی و روحیه کار و ابتکار، کارآفرینی، درستکاری و قناعت و اهتمام به ارتقای کیفیت تولید.
فرهنگ سازی برای استفاده از تولیدات داخلی، افزایش تولید و صادرات کالا و خدمات.
14.تقویت نهاد خانواده و جایگاه زن در آن و در صحنه های اجتماعی و استیفای حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه عرصه ها و توجه ویژه به نقش سازنده آنان.
30.تحکیم روابط با جهان اسلام و ارایه تصویر روشن از انقلاب اسلامی و تبیین دستاوردهای و تجربیات سیاسی ،فرهنگی و اقتصادی جمهوری اسلامی و معرفی غنی و هنر و تمدن ایرانی و مردم سالاری دینی.
36.تلاش برای دستیابی به اقتصاد متنوع و متکی به منافع دانش و آگاهی ، سرمایه انسانی و فن آوری نوین .
4.ایجاد انگیزه و عزم ملی برای دستیابی به اهداف مورد نظر در افق چشم انداز.
15.تقویت هویت ملی جوانان متناسب با آرمان های انقلاب اسلامی.
•فراهم کردن محیط رشد فکری و علمی و تلاش در جهت رفع دغدغه های شغلی ، ازدواج ، مسکن و آسیب های اجتماعی آنان.
•توجه به مقتضیات دوره جوانی و نیازها و توانایی های آنان.
31.تلاش برای تبدیل مجموعه کشورهای اسلامی و کشورهای دوست منطقه به یک قطب منطقه ای اقتصادی علمی فن آوری و صنعتی.
37.ایجاد ساز و کار مناسب برای رشد بهره وری عوامل تولید ( انرژی، سرمایه، نیروی کار، آب و خاک و ...)
• پشتیبانی از کار آفرینی ، نو آوری و استعدادهای فنی و پژوهشی
5.تقویت وحدت و هویت ملی مبتنی بر اسلام و انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی و آگاهی کافی درباره تاریخ فرهنگ، تمدن و هنر ایرانی ـ اسلامی و اهتمام جدی به زبان فارسی.
16.ایجاد محیط و ساختار مناسب حقوقی، قضایی و اداری برای تحقق اهداف چشم انداز.
32.تقویت و تسهیل حضور فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مجامع جهانی و سازمانهای فرهنگی بین المللی.
38.تأمین امنیت غذایی کشور با تکیه بر تولید از منابع داخلی و تأکید بر خود اکتفایی در تولید محصولات اساسی کشاورزی .
6.تعمیق روحیه دشمن شناسی و شناخت ترفندها و توطئه های دشمنان علیه انقلاب اسلامی و منافع ملی، ترویج روحیه ظلم ستیزی و مخالفت با سلطه گری استکبار جهانی.
17.اصلاح نظام اداری و قضایی در جهت: افزایش تحرک و کارایی، بهبود خدمت رسانی به مردم، تأمین کرامت و معیشت کارکنان، به کارگیری مدیران و قضاوت لایق و امین و تأمین شغلی آنان، حذف یا ادغام مدیریت های موازی، تأکید بر تمرکز زدایی در حوزه های اداری و اجرایی ،پیشگیری از فساد اداری و مبارزه با آن و تنظیم قوانین مورد نیاز .
33.تقویت هویت اسلامی و ایرانی ایرانیان خارج از کشور ،کمک به ترویج زبان فارسی در میان آنان، حمایت از حقوق آنان و تسهیل مشارکت آنان در توسعه ملی.
39.مهار تورم و افزایش قدرت خرید گروه های کم درآمد و محروم و مستضعف و کاهش فاصله بین دهک های بالا و پایین درآمدی جامعه و اجرای سیاست های مناسب جبرانی .
7.سالم سازی فضای فرهنگی، رشد آگاهی و فضایل اخلاقی و اهتمام به امر معروف و نهی از منکر.
• اطلاعرسانی مناسب برای تحقق ویژگیهای مورد نظر در افق چشمانداز.
18.گسترش و عمق بخشیدن به روحیه تعاون و مشارکت عمومی و بهره مندی ساختن دولت از همدلی و توانایی های عظیم مردم
40.توجه به ارزش های اقتصادی، امنیتی، سیاسی و زیست محیطی آب در استحصال، عرضه، نگهداری و مصرف آن.
• مهار آبهایی که از کشور خارج می شود و اولویت استفاده از منابع آبهای مشترک
8. مقابله با تهاجم فرهنگی
• گسترش فعالیت رسانههای ملی در جهت تبیین اهدف و دستاوردهای ایران اسلامی برای جهانیان.
19.آزمایش سرزمینی مبتنی بر اصول زیر:
•ملاحظات امنیتی و دفاعی
•کارآیی و بازدهی اقتصادی
•وحدت و یکپارچگی سرزمین
•گسترش عدالت اجتماعی و تعادل های منطقهای.
•حفاظت محیط زیست و احیای منابع طبیعی.
•حفظ هویت اسلامی، ایرانی و حراست از میراث فرهنگی
•تسهیل و تنظیم روابط درونی و بیرونی اقتصاد کشور.
•رفع محرومیت ها، خصوصاً در مناطق روستایی کشور .
41.حمایت از تأمین مسکن گروه های کم درآمد و نیازمند.
9. سازماندهی و بسیج امکانات و ظرفیتهای کشور در جهت افزایش سهم کشور در تولیدات علمی جهان.
• تقویت نهضت نرمافزاری و ترویج پژوهش.
کسب فنآوری، بویژه فنآوریهای نو شامل: ریز فنآوری و فنآوریهای زیستی، اطلاعات و ارتباطات، زیست محیطی، هوا فضا هستهای.
20.تقویت امنیت و اقتدار ملی با تأکید بر رشد علمی و فن آوری؛ مشارکت و ثبات سیاسی، ایجاد تعادل میان مناطق مختلف کشور، وحدت و هویت ملی، قدرت اقتصادی و دفاعی و ارتقای جایگاه جهانی ایران.
42.حرکت در جهت تبدیل درآمد نفت وگاز با دارایی های مولد به منظور پایدار سازی فرآیند توسعه و تخصیص و بهره برداری بهینه از منابع.
10.اصلاح نظام آموزشی کشور، شامل: آموزش و پرورش، آموزش فنی و حرفهای، آموزش عالی و کارآمد کردن آن برای تأمین منابع انسانی مورد نیاز در جهت تحقق اهداف چشم انداز.
21.هویت بخشی به سیمای شهر و روستا
•بازآفرینی و روز آمد سازی معمار ی ایرانی ـ اسلامی
•رعایت معیارهای پیشرفته برای ایمنی بناها و استحکام ساخت و سازها
43.توسعه روستاها
• ارتقای سطح درآمد و زندگی روستائیان و کشاورزان و رفع فقر ، با تقویت زیر ساخت های مناسب تولید و تنوع بخشی و گسترش فعالیت های مکمل ، به ویژه صنایع تبدیلی و کوچک و خدمات نوین ، با تأکید بر اصلاح نظام قیمت گذاری محصولات.
11.تلاش در جهت تبیین و استحکام مبانی مردم سالاری دینی و نهادینه کردن آزادی مشروع از طریق آموزش ، آگاهی بخشی و قانونمند کردن آن .
تقویت و کارآمد کردن نظام بازرسی و نظارت
• اصلاح قوانین و مقررات در جهت رفع تداخل میان وظایف نهادهای نظارتی و بازرسی
