بخش سوم - مقررات مشترک

ماده 112 - هر نظامی که در مواد غذایی و ادویه و مایعاتی که تحت حفاظت یا نظارت او قرار داده شده است، به طور مستقیم یا غیر مستقیم تقلب نماید یا عمداً مواد غذایی و ادویه و مایعات تقلبی را بین نظامیان شخصاً یا به وسیله دیگری تقسیم کند، به حبس از دوتا ده سال محکوم خواهند شد.

ماده 47 - هر نظامی که حین خدمت یا در ارتباط با آن نسبت به مافوق خود عمداً مرتکب ضرب یا جرح یا نقص عضو و یا قتل شود علاوه بر محکومیت به قصاص یا دیه، حسب مورد به شرح ذیل محکوم می شود: الف - در صورتی که با سلاح باشد به حبس از سه تا پانزده سال. ب - چنانچه بدون سلاح باشد و موجب قتل گردد به حبس از سه تا پانزده سال و اگر موجب جرح یا نقص عضو شود به حبس از دو تا ده سال و در غیر این صورت به حبس از دو تا پنج سال.

ماده 71 - هر نظامی که با سلاح گرم، هواپیما، بالگرد، کشتی، ناوچه، تانک و وسایل موتوری جنگی یا مجهز به سلاح جنگی مبادرت به فرار نماید، از زمان غیبت فراری محسوب و چنانچه عمل وی ضربه مؤثر به مأموریت نیروهای مسلح وارد آورد، به مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از سه تا پانزده سال محکوم می شود.

ماده 113 - هر نظامی که با سوءنیت، گوشت حیوانات مبتلا به بیماریهای مسری یا مواد غذایی فاسد یا ضایع شده را به طور مستقیم یا غیر مستقیم بین نظامیان تقسیم نماید، به حبس از سه تا پانزده سال محکوم می شود.

ماده 48 - هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن به مافوق خود اهانت نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می گردد. تبصره - در صورتی که اهانت وی مصداق قذف باشد به مجازات آن نیز محکوم می شود.

ماده 72 - هر نظامی با وسائل موتوری دیگر یا سایر وسائل و لوازم مورد استفاده نیروهای مسلح غیر از موارد یاد شده در ماده (71) این قانون فرار نماید چنانچه عمل وی ضربه مؤثر به مأموریت نیروهای مسلح وارد آورد به مجازات محارب و در غیر این صورت به ترتیب ذیل محکوم خواهد شد: الف - هرگاه فرار وی از جبهه باشد از لحظه غیبت فراری محسوب و به حبس از سه تا پانزده سال. ب - هرگاه فرار وی در زمان جنگ باشد به حبس از دو تا ده سال. ج - در غیر موارد مذکور به حبس از دو تا پنج سال. تبصره - چنانچه عمل وی به موجب مواد دیگر این قانون مجازات شدید تری داشته باشد به آن مجازات محکوم می شود.

ماده 114 - چنانچه اعمال مذکور در مواد (112) و (113) این قانون در اثر اهمال و بی توجهی صورت گرفته باشد، مرتکب به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم می گردد.

ماده 49 - هر یک از فرماندهان و مسؤلان نظامی به افراد تحت امر خود اهانت و یا خارج از محدوده اختیارات فرماندهی و آیین‌ نامه انضباطی آن را تنبیه نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم و هرگاه به موجب قوانین جزایی دیگر، مستلزم حد یا قصاص یا دیه باشد به آن مجازات نیز محکوم می گردد.

ماده 73 - هر نظامی که به طرف دشمن فرار نماید و موجب شکست جبهه اسلام یا تقویت دشمن گردد به مجازات محارب و در غیر این صورت به سه تا پانزده سال حبس محکوم می شود.

ماده 115 - در صورتی که در اثر وقوع بزه های مذکور در مواد (112) و (113) این قانون، لطمه جبران ناپذیری بر نیروهای مسلح یا عملیات نظامی وارد آید، مرتکب به مجازات محارب محکوم خواهد شد.

ماده 50 - هر نظامی که حین خدمت یا در ارتباط با آن، مافوق خود یا مراقب یا نگهبانی را در ارتباط با انجام وظیفه آنان تهدید نماید، به حبس از دوماه تا یک سال محکوم می شود.

ماده 74 - فرار بیش از دو نفر که با تبانی قبلی صورت گیرد، فرار با توطئه محسوب می گردد و چنانچه عنوان محاربه بر اقدام آنان صادق نباشد، به مجازات محارب محکوم و در غیر این صورت مجازات آن در زمان جنگ سه تا پانزده سال و در زمان صلح دو تا پنج سال حبس می باشد.

ماده 116 - چنانچه مرتکب بر اثر ارتکاب جرایم مندرج دراین فصل، منافعی کسب کرده یا امتیازاتی گرفته باشد، منافع مکتسبه مسترد و امتیازات حاصله لغو می شود.

ماده 51 - هر نظامی که برای فرار از کار یا انجام وظیفه و یا ارعاب و تهدید فرمانده یا رئیس و یا هر مافوق دیگر یا برای تحصیل معافیت از خدمت و یا انتقال به مناطق مناسبتر و یا کسب امتیازات دیگر عمداً به خود صدمه وارد آورد یا تهدید به خود زنی نماید یا به عدم توانایی جسمی یا روحی متعذر شود و بنا به گواهی پزشک نظامی یا پزشکان قانونی تمارض او ثابت گردد و یا در انجام وظایف نظامی بی علاقگی خود را در موارد متعدد ظاهر کند به نحوی که در تضعیف سایر نیروهای نظامی مؤثر باشد، علاوه بر جبران خسارت وارده به ترتیب زیر محکوم می گردد: الف - هر گاه در مقابل دشمنان باشد چنانچه عمل وی موجب اخلال در نظام و یا شکست جبهه اسلام گردد به مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از دوتا ده سال. ب - هر گاه درزمان جنگ باشد و در مقابل دشمنان نباشد، به حبس از یک تا پنج سال. ج - در سایر موارد به استثناء مواردی که صرفاً تخلف انضباطی محسوب می شود به حبس از سه ماه تا یک سال. تبصره - مرتکبان جرایم مذکور در نتیجه اعمال فوق از هیچ امتیازی برخوردار نمی گردند و خدمت خود را مطابق مقررات انجام خواهند داد مگر آن که ادامه خدمت به هیچ وجه مقدور نباشد.

ماده 75 - محصلان مراکز آموزشی و اعضای پیمانی مشمول ماده (1) این قانون که طبق مقررات استخدامی نیروهای مسلح، خدمت پیمانی را به صورت نظامی یا کارمند انجام می دهند و بسیجی ویژه، تابع مقررات مربوط به اعضای ثابت و کارکنان خرید خدمت نیروهای مسلح و سایر بسیجیان در زمان خدمت از لحاظ کیفر مندرج در این فصل، تابع مقررات مربوط به کارکنان وظیفه می باشند.

ماده 117 - در تمام موارد مذکور در این فصل، هر گاه اقدامات انجام شده منتهی به قتل یا نقص عضو یا جراحت و صدمه به انسانی شود، مرتکب علاوه بر مجازاتهای مذکور، حسب مورد به قصاص و پرداخت دیه و در هر حال به تأدیه خسارات وارده نیز محکوم خواهد شد.

ماده 52 - هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط باآن، با علم و آگاهی در مقابل مأموران نظامی و انتظامی حین انجام وظیفه آنان، مقاومت یا به آنان حمله نماید، متمرد محسوب و به ترتیب زیر محکوم می شود: الف - در صورتی که تمرد با اسلحه صورت گرفته باشد به حبس از دو تا پنج سال. ب - در صورتی که تمرد بدون سلاح به عمل آید به حبس از شش ماه تا سه سال. تبصره - اگر متمرد در موقع تمرد مرتکب جرم دیگری هم بشود به مجازات آن نیز محکوم می گردد.

ماده 76 - منظور از عذر موجه مندرج در این قانون مواردی است از قبیل: الف - بیماری مانع از حضور. ب - فوت همسر، پدر، مادر، برادر، خواهر و اولاد (در زمانی که عرفا برای مراسم اولیه ضرورت دارد) و همچنین بیماری سخت یکی از آنان (در صورتی که مراقب دیگری نباشد و به مراقبت وی نیاز باشد). ج - ابتلاء به حوادث بزرگ مانند حریق، سیل و زلزله. د - در توقیف یا حبس بودن. تبصره - هر نظامی که به حوادث مذکور در بندهای (الف)، (ب) و (ج) این ماده مبتلا گردد، موظف است در اولین فرصت ممکن، مراتب را به یگان اطلاع و حسب مورد نسبت به اخذ مرخصی استعلاجی، استحقاقی و امثال آن اقدام نماید. در صورتی که امکان اخذ مرخصی وجود داشته باشد و اقدام نکند، همچنین اگر پس از برطرف شدن عذر و سپری شدن مدتی که عرفاً برای آن حادثه ضرورت دارد، خود را معرفی ننماید، با توجه به مدت غیبت حسب مورد طبق مقررات انضباطی یا کیفری با او رفتار خواهد شد.

ماده 53 - هر نظامی که حین انجام وظیفه مرتکب جرایم ذیل گردد، در هر مورد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می شود: الف - چنانچه نسبت به مجروح یا بیمار آزار روحی یا صدمه بدنی وارد کند. ب - چنانچه اموال مجروح یا بیمار یا مرده ای را تصاحب نماید. ج - چنانچه نسبت به مجروحان یا اشخاصی که در معرض خطر جانی قرار دارند در حالی که کمک رسانی از وظایف اوست از کمک خودداری کند. تبصره - در موارد فوق الذکر، در صورتی که مورد از مصادیق قصاص یا دیه نیز باشد یا اموالی را تصاحب کرده باشد، حسب مورد به قصاص، دیه یا استرداد اموال نیز محکوم می گردد.

ماده 77 - کارکنان فراری نیروهای مسلح تا رسماً خود را برای ادامه خدمت به یگان مربوط معرفی ننمایند، فرارشان استمرار خواهد داشت و در صورتی که در اثناء فرار یکی از عذرهای موجه حادث شود، برای مدت زمان عذر موجه مجازات نخواهند شد ولی مجموع فرار قبل و بعد از حدوث عذر، یک فرار متوالی و مستمر محسوب می شود. در صورتی که پس از صدور رأی نهایی دادگاه و ابلاغ آن، خود را به یگان مربوط معرفی ننمایند، فراری محسوب و به اتهام فرار مجدد نیز تعقیب خواهند شد.

ماده 54 - هر گاه بی احتیاطی یا بی مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی در ارتباط با امور خدمتی توسط فرماندهان و مسؤولان ردههای مختلف نیروهای مسلح، موجب تلفات جانی و یا صدمات بدنی گردد، چنانچه به موجب مواد دیگر این قانون و یا سایر قوانین، مستلزم مجازات شدیدتر نباشد، مرتکب به حبس از یک تا سه سال محکوم می شود.

ماده 55 - هر نظامی که با اقدام خود بر خلاف شؤون نظامی به نحوی از انحاء موجبات بدبینی مردم را نسبت به نیروهای مسلح فراهم سازد به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم می شود.